OpenAI
Tërhiq majtas ose djathtas, ose përdor tastet me shigjeta për të rrotulluar sferën me objekte shkencore. Shtyp tastin e hapësirës për ta ndalur përkohësisht ose për ta vazhduar rrotullimin.

16 nëntor 2026

KërkimeShkencë

Shkenca në avangardë

Si e përdorën ChatGPT më shumë se 1 800 shkencëtarë dhe çfarë presin nga IA-ja për zbulimet shkencore. Zbulo gjetjet në raportin tonë të ri.

Përparimi shkencor varet nga studiuesit që shtrojnë pyetje të reja dhe gjejnë mënyra për t'iu përgjigjur atyre. IA po bëhet pjesë e kësaj pune, por ende po mësojmë se ku ndihmon dhe çfarë mund të sjellë për zbulimet.

Ekipi i Kërkimit Ekonomik i OpenAI studioi mbi 580 000 mesazhe shkencore nga 1 819 shkencëtarë në programin pilot veror ChatGPT për studiues akademikë dhe anketoi 251 pjesëmarrës.

Shkencëtarët përdorën ChatGPT gjatë gjithë procesit kërkimor, nga shqyrtimi i literaturës tek analiza e provave dhe zhvillimi i ideve. Pjesëmarrësit e anketuar vlerësuan se pa IA do t'u ishte dashur 1,9 herë aq kohë sa me IA për të kryer të njëjtën punë me të njëjtën cilësi. Gjithashtu, 98% e atyre që iu përgjigjën pyetjes sonë për kohën deri në zbulim prisnin që IA të përshpejtonte zbulimet në fushën e tyre.

Si parazgjedhje, OpenAI nuk i përdor të dhënat e pjesëmarrësve në programin ChatGPT për studiues akademikë për të trajnuar modelet e veta. Për të mbrojtur privatësinë e studiuesve, përdorëm mjete të quajtura klasifikues të automatizuar për t'i ndarë mesazhet sipas llojit të veprimtarisë kërkimore, si shqyrtimi i literaturës, shkrimi i kodit ose analiza e të dhënave. Ekipi kërkimor mund t'i shihte këto kategori, por nuk lexoi mesazhet përkatëse apo përgjigjet e ChatGPT‑së.

IA-ja është pjesë e punës së përditshme të shkencëtarëve

Studiuam se si shkencëtarët e përdorën ChatGPT gjatë gjithë procesit kërkimor.

Për çdo shkencëtar, llogaritëm përqindjen e mesazheve të tij shkencore në secilën veprimtari, pastaj nxorëm mesataren e këtyre përqindjeve, duke i dhënë çdo shkencëtari peshë të barabartë. Përqindjet janë rrumbullakosur; veprimtaritë e tjera kërkimore përbënin më pak se 1%.

68% e shkencëtarëve përdorën ChatGPT për të zhvilluar ide kërkimore

Shqyrtuam se si shkencëtarët e përdorën ChatGPT për të zhvilluar ide. Të dhënat më poshtë përshkruajnë mesazhet e tyre rreth ideve kërkimore.

Drejtuar nga shkencëtari

35%

të rasteve, shkencëtarët paraqitën një pyetje konkrete që ChatGPT ta trajtonte.

Zhvilluar së bashku

36%

të rasteve, shkencëtarët paraqitën një ide dhe i kërkuan ChatGPT-së ta përmirësonte.

Sugjeruar nga ChatGPT

23%

të rasteve, shkencëtarët i kërkuan ChatGPT-së të sugjeronte një pyetje kërkimore.

Të tjera

6%

Mesazhi nuk mund të klasifikohej në asnjë nga veprimtaritë e tjera.

98% e shkencëtarëve të anketuar presin që IA të përshpejtojë zbulimet në fushën e tyre.

U kërkuam shkencëtarëve nga fusha të ndryshme të përfytyronin një zbulim që do të kërkonte 10 vjet pa IA dhe të vlerësonin sa kohë do të duhej me IA.

Kësaj pyetjeje iu përgjigjën 250 të anketuar. Të anketuarit mund të zgjidhnin disa fusha, ndaj grupet sipas fushave mbivendosen. Përqindjet janë rrumbullakosur dhe shuma e tyre mund të mos jetë 100%.

Shkencëtarët mbeten të përfshirë edhe pasi ia delegojnë detyrat ChatGPT‑së

Matëm sa shpesh shkencëtarët bënin kërkesa pasuese për të sqaruar, kontrolluar ose rishikuar përgjigjet e ChatGPT‑së në veprimtari të ndryshme kërkimore.

Përqindja mesatare e kërkesave të secilit shkencëtar që u pasuan nga një kërkesë tjetër.

Si mund ta çojë IA më tej përparimin shkencor?

U kërkuam shkencëtarëve që prisnin zbulime më të shpejta të shpjegonin arsyen. Në përgjigjet e tyre spikatën tri arsye.

52%

Përfundimi më i shpejtë i kërkimeve

23%

Gjetja e pyetjeve kërkimore më premtuese

14%

Studimi i një game më të gjerë pyetjesh

11%

Të tjera

Shkencëtarët mund të jepnin disa arsye. Përqindjet tregojnë peshën e secilës kategori në gjithsej 367 arsyet e identifikuara në 224 përgjigje me shkrim.

Duke parë drejt së ardhmes

Shkencëtarët në këtë studim përdorën ChatGPT për të eksploruar ide, analizuar prova, shkruar kod dhe komunikuar gjetjet e tyre. Përgjigjet e tyre tregojnë edhe ambicie përtej kursimit të kohës: të gjejnë pyetje kërkimore më premtuese dhe të zgjerojnë gamën e kërkimeve.

Do të duhen më shumë kërkime për të kuptuar nëse këto pritshmëri sjellin vërtet zbulime më të shpejta. Përparimi do të varet edhe nga financimi, personeli dhe kapacitetet eksperimentale që u duhen shkencëtarëve për të testuar idetë e tyre.

Duam t'u japim më shumë shkencëtarëve mundësinë të eksplorojnë se çfarë mund të arrijnë në punën e tyre me IA. Krahas këtij studimi, po zgjerojmë programin ChatGPT për studiues akademikë⁠, me akses falas për më shumë se 200 000 studiues në mbarë botën. T'i ndihmojmë shkencëtarët t'i shndërrojnë idetë e tyre në zbulime që përmirësojnë jetën është thelbësore për misionin tonë: të sigurojmë që AGI të jetë në dobi të gjithë njerëzimit.

"Mjete si ChatGPT po na ndihmojnë të përshpejtojmë zbulimet shkencore. Për një shkencëtar si unë, është vërtet një hapësirë ku mund të eksperimentosh lirisht."

César de la Fuente

Kërkimi mbi antimikrobikët⁠

Rreth studimit