OpenAI
Sleep naar links of rechts of gebruik de pijltoetsen om de bol met wetenschappelijke objecten te draaien. Druk op de spatiebalk om te pauzeren of te hervatten.

16 november 2026

OnderzoekWetenschap

Grensverleggende wetenschap

Hoe meer dan 1.800 wetenschappers ChatGPT gebruikten en wat zij verwachten dat AI zal betekenen voor wetenschappelijke ontdekkingen. Ontdek de bevindingen in ons nieuwe rapport.

Wetenschappelijke vooruitgang hangt af van onderzoekers die nieuwe vragen stellen en manieren vinden om die te beantwoorden. AI wordt onderdeel van dat werk, maar we leren nog steeds waar het helpt en wat het kan betekenen voor ontdekkingen.

Het team voor economisch onderzoek van OpenAI onderzocht meer dan 580.000 wetenschappelijke berichten van 1.819 wetenschappers uit de zomerpilot van ChatGPT voor academische onderzoekers en hield een enquête onder 251 deelnemers.

Wetenschappers gebruikten ChatGPT in het hele onderzoeksproces, van literatuuronderzoek tot het analyseren van bewijsmateriaal en het ontwikkelen van ideeën. De ondervraagde deelnemers schatten dat hetzelfde werk, met dezelfde kwaliteit, zonder AI 1,9 keer zo lang zou hebben geduurd. En 98% van degenen die onze vraag over de tijd tot een ontdekking beantwoordden, verwachtte dat AI ontdekkingen in hun vakgebied zou versnellen.

OpenAI gebruikt gegevens van deelnemers aan het programma ChatGPT voor academische onderzoekers standaard niet om zijn modellen te trainen. Om de privacy van onderzoekers te beschermen, gebruikten we geautomatiseerde classificatiesystemen om berichten in te delen naar onderzoeksactiviteit, zoals literatuuronderzoek, code schrijven of gegevens analyseren. Het onderzoeksteam kon die categorieën zien, maar las de onderliggende berichten of de antwoorden van ChatGPT niet.

AI maakt deel uit van het dagelijks werk van wetenschappers

We onderzochten hoe wetenschappers ChatGPT gebruikten in het hele onderzoeksproces.

Voor elke wetenschapper berekenden we welk aandeel van de wetenschappelijke berichten bij elke activiteit hoorde. Daarna namen we het gemiddelde van die aandelen, waarbij elke wetenschapper even zwaar meetelde. De percentages zijn afgerond; overige onderzoeksactiviteiten waren goed voor minder dan 1%.

68% van de wetenschappers gebruikte ChatGPT om onderzoeksideeën te ontwikkelen

We bekeken hoe wetenschappers ChatGPT gebruikten om ideeën te ontwikkelen. De onderstaande cijfers beschrijven hun berichten over onderzoeksideeën.

Onder regie van de wetenschapper

35%

van de keren droegen wetenschappers een specifieke vraag aan waarmee ChatGPT aan de slag kon.

Samen ontwikkeld

36%

van de keren droegen wetenschappers zelf een idee aan en vroegen ze ChatGPT om het aan te scherpen.

Voorgesteld door ChatGPT

23%

van de keren vroegen wetenschappers ChatGPT om een onderzoeksvraag voor te stellen.

Overig

6%

Het bericht kon niet worden ingedeeld bij een van de andere activiteiten.

98% van de ondervraagde wetenschappers verwacht dat AI ontdekkingen in hun vakgebied zal versnellen.

We vroegen wetenschappers uit verschillende vakgebieden zich een ontdekking voor te stellen die zonder AI 10 jaar zou kosten, en in te schatten hoelang die met AI zou duren.

250 respondenten beantwoordden deze vraag. Respondenten konden meerdere vakgebieden selecteren, waardoor de groepen elkaar overlappen. De percentages zijn afgerond en tellen mogelijk niet op tot 100%.

Wetenschappers blijven betrokken, ook nadat ze taken aan ChatGPT hebben overgedragen

We maten hoe vaak wetenschappers bij verschillende onderzoeksactiviteiten vervolgvragen stelden om de antwoorden van ChatGPT te verduidelijken, te controleren of te herzien.

Gemiddeld percentage verzoeken per wetenschapper dat tot een vervolgbericht leidde.

Hoe kan AI de wetenschappelijke vooruitgang bevorderen?

We vroegen wetenschappers die snellere ontdekkingen verwachtten om uit te leggen waarom. Drie redenen sprongen eruit in hun antwoorden.

52%

Onderzoek sneller uitvoeren

23%

Kansrijkere onderzoeksvragen vinden

14%

Een breder scala aan vragen onderzoeken

11%

Overig

Wetenschappers konden meerdere redenen noemen. De percentages geven het aandeel weer van alle 367 redenen die we in 224 schriftelijke antwoorden identificeerden.

Vooruitblik

Wetenschappers in dit onderzoek gebruikten ChatGPT om ideeën te verkennen, bewijsmateriaal te analyseren, code te schrijven en hun bevindingen te delen. Uit hun antwoorden blijken ook ambities die verder gaan dan tijd besparen: kansrijkere vragen vinden en een breder scala aan onderzoek uitvoeren.

Er is meer onderzoek nodig om te bepalen of die verwachtingen ook leiden tot snellere ontdekkingen. Vooruitgang hangt ook af van de financiering, het personeel en de experimentele capaciteit die wetenschappers nodig hebben om hun ideeën te toetsen.

We willen meer wetenschappers in staat stellen te verkennen wat AI in hun werk mogelijk kan maken. Naast dit onderzoek breiden we ChatGPT voor academische onderzoekers⁠ uit, met gratis toegang voor meer dan 200.000 onderzoekers wereldwijd. Wetenschappers helpen hun ideeën om te zetten in ontdekkingen die levens verbeteren, staat centraal in onze missie om ervoor te zorgen dat AGI de hele mensheid ten goede komt.

"Tools zoals ChatGPT helpen ons wetenschappelijke ontdekkingen te versnellen. Voor een wetenschapper als ik is het echt een speeltuin."

César de la Fuente

Onderzoek naar antimicrobiële middelen⁠

Over het onderzoek