کمک به تیم‌های واکنش به بلایا برای تبدیل هوش مصنوعی به اقدام در سراسر آسیا

امروز در بانکوک، 50 نفر از رهبران مدیریت بحران از سراسر جنوب و جنوب‌شرق آسیا را گرد هم می‌آوریم تا نخستین AI Jam برای متخصصان مدیریت بحران را، با همکاری Gates Foundation، مرکز آمادگی بلایای آسیا (APDC) و DataKind، برگزار کنیم. 

سؤالی که راهنمای این ابتکار است ساده است، اما فوری: هوش مصنوعی چگونه می‌تواند به دولت‌ها و سازمان‌های غیرانتفاعی کمک کند تا در حساس‌ترین زمان‌ها سریع‌تر و مؤثرتر واکنش نشان دهند؟

شرکت‌کنندگان از 13 کشور—بنگلادش، هند، اندونزی، لائوس، مالزی، میانمار، نپال، پاکستان، فیلیپین، سری‌لانکا، تایلند، تیمور شرقی و ویتنام—حضور دارند و نماینده نهادهای دولتی، سازمان‌های چندجانبه و سازمان‌های غیرانتفاعی هستند. بسیاری مستقیماً در پاسخ‌گویی میدانی به بلایا درگیر هستند؛ اطلاعات را هماهنگ می‌کنند، از جوامع آسیب‌دیده حمایت می‌کنند و تصمیم‌های حساس به زمان می‌گیرند.

این اقدام همچنین بر پایه گسترش برنامه OpenAI برای کشورها⁠(در یک پنجره جدید باز می‌شود) که در داووس اعلام شد، بنا شده است. در اصل، این کار به کمک به سازمان‌ها برای عبور از مرحله علاقه‌مندی به هوش مصنوعی و رسیدن به کاربردهای واقعی مربوط می‌شود—با ادغام آن در چالش‌های عملیاتی روزمره‌ای که با آن‌ها روبرو هستند. 

تیم‌های واکنش به بلایا اغلب در محیط‌های دارای محدودیت منابع فعالیت می‌کنند و با داده‌های پراکنده، فرآیندهای دستی و زیرساخت محدود کار می‌کنند. این محدودیت‌ها می‌توانند هماهنگی را کند کرده و تصمیم‌های حیاتی را به تأخیر بیندازند، به ویژه در موقعیت‌های پرشتاب که اطلاعات به موقع ضروری است. بسیاری از تیم‌ها اکنون در حال بررسی این هستند که چگونه هوش مصنوعی می‌تواند بهتر از این گردش‌های کاری پشتیبانی کند.

آن فوریت همچنان در حال افزایش است. در نیمه دوم سال گذشته، مجموعه‌ای از طوفان‌های گرمسیری و توفان‌های شدید در جنوب و جنوب‌شرق آسیا، زندگی جوامع را مختل کرد و سامانه‌های پاسخ به بلایا را تا آستانه ظرفیتشان تحت فشار قرار داد. آسیا همچنان بلایاخیزترین منطقه جهان است و برآورد می‌شود که 75% از افراد آسیب‌دیده از بلایا در سراسر جهان در این منطقه باشند. بانک جهانی برآورد می‌کند که بلایا در سال‌های گذشته بیش از 11 میلیارد دلار هزینه بر کشورهای آسه‌آن تحمیل کرده‌اند. 

در این لحظات، ما نیز شاهد تغییر در شیوه درخواست حمایت از سوی مردم هستیم. در جریان طوفان دیتواه در سری‌لانکا، داده‌های داخلی نشان داد که پیام‌های مرتبط با طوفان در ChatGPT با افزایش 17 برابری روبرو شده‌اند که نشان می‌دهد هوش مصنوعی هم‌اکنون برای دسترسی به اطلاعات و راهنمایی در زمان بحران‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. در جریان طوفان سنیار در نوامبر 2025، تایلند نیز افزایش مشابهی در استفاده از هوش مصنوعی را تجربه کرد و حجم پیام‌ها نسبت به ماه‌های پیش از آن 3.2 برابر شد. این نشان‌دهنده فرصتی روشن برای ادغام مستقیم‌تر هوش مصنوعی در فرآیند جمع‌آوری اطلاعات، تصمیم‌گیری و ارتباط تیم‌های واکنش در شرایط اضطراری است.

این همان چیزی است که جمِ ما بر آن تمرکز کرده بود. در جلسه امروز، شرکت‌کنندگان در کنار مربیان OpenAI کار کردند تا راه‌های عملی برای این که هوش مصنوعی چگونه می‌تواند از کار روزانه آن‌ها پشتیبانی کند، پیدا کنند. به جای شروع از ابتدا، ساخت GPTهای سفارشی و گردش‌کارهای قابل استفاده مجدد را بررسی کردند که می‌توانند در موقعیت‌های مختلف—از گزارش‌دهی وضعیت تا ارزیابی نیازها و ارتباطات عمومی—به کار گرفته شوند. این جلسات همچنین بر اهمیت استفاده مسئولانه و ایجاد اعتماد نهادی در پذیرش فناوری‌های هوش مصنوعی تأکید کردند.

پروفسور دکتر Yodchanan Wongsawat، عضو مجلس نمایندگان تایلند، جلسه را با تأکید بر اهمیت همکاری میان بخش‌های دولتی و خصوصی برای تقویت آمادگی و واکنش در برابر بلایا در سراسر منطقه آغاز کرد.

ما همراه با شرکای خود، در ماه‌های پیش‌رو مرحله دومی را بررسی خواهیم کرد که بر استقرارهای آزمایشی و همکاری فنی عمیق‌تر با سازمان‌های مشارکت‌کننده در سراسر منطقه تمرکز دارد. ما مشتاقانه منتظر ادامه این کار و توسعه ابزارهای کاربردی هستیم که به جوامع کمک می‌کنند تا برای بلایا آماده شوند و به آن‌ها به شکلی مؤثرتر واکنش نشان دهند.