โอกาสของกำลังแรงงานยุโรปในยุค AI

ศักยภาพของ AI สามารถแพร่กระจายข้ามพรมแดนได้ในเวลาอันรวดเร็ว แต่การเปลี่ยนแปลงของงานไม่ได้เกิดขึ้นอย่างราบรื่น งานถูกหล่อหลอมด้วยระบบการออกใบอนุญาต องค์กรในพื้นที่ และข้อจำกัดในการให้บริการด้านสุขภาพ การศึกษา กระบวนการยุติธรรม บริการภาครัฐ และการสนับสนุนจากมนุษย์ในรูปแบบอื่นๆ ระบบเหล่านี้มีความสำคัญ เพราะช่วยกำหนดว่า AI จะเปลี่ยนแปลงตลาดแรงงานหรือไม่ และจะเปลี่ยนแปลงอย่างไร ผลกระทบของ AI ต่อตลาดแรงงานจะเป็นอย่างไร ผลกระทบจะเห็นชัดที่สุดตรงจุดไหน และจะเกิดขึ้นเมื่อไร แล้วเราจะทำอย่างไรให้การเปลี่ยนผ่านสู่ AI เป็นประโยชน์กับทุกคน

คำถามเหล่านี้คือคำถามหลักที่ถูกหยิบยกมาไว้ในรายงานฉบับใหม่จากฝ่ายวิจัยเศรษฐกิจของ OpenAI ในหัวข้อ กรอบการทำงานสำหรับการเปลี่ยนผ่านสู่ยุค AI สำหรับสหภาพยุโรป รายงานนี้ขยายผล กรอบการเปลี่ยนผ่านงานในยุค AI⁠(เปิดในหน้าต่างใหม่) ซึ่งพัฒนาขึ้นครั้งแรกสำหรับสหรัฐอเมริกาในเดือนเมษายน 2569 มาสู่ตลาดแรงงานในยุโรป รายงานนี้ใช้ระบบการจำแนกทักษะ ความสามารถ คุณวุฒิ และอาชีพ (ESCO) อย่างเป็นทางการของยุโรป ร่วมกับข้อมูลการจ้างงานจาก Eurostat เพื่อตรวจสอบว่าขีดความสามารถของ AI อาจแปรเปลี่ยนไปสู่การเปลี่ยนแปลงทางอาชีพรูปแบบต่างๆ ในระยะเวลาอันใกล้ภายในกลุ่มประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปอย่างไรบ้าง หากเทียบกับสหรัฐฯ สหภาพยุโรปมีจำนวนการจ้างงานในอาชีพที่เสี่ยงต่อการถูกระบบอัตโนมัติเข้ามาแทนที่ในระยะเวลาอันใกล้นี้ในสัดส่วนที่ต่ำกว่า

กรอบการทำงานนี้ได้จำแนกต้นแบบการเปลี่ยนผ่านออกเป็น 4 รูปแบบ ได้แก่ อาชีพที่อาจเติบโตไปพร้อมกับ AI อาชีพที่มีศักยภาพสูงในการถูกเปลี่ยนเป็นระบบอัตโนมัติ อาชีพที่มีแนวโน้มต้องปรับโครงสร้าง และอาชีพที่ได้รับผลกระทบทันทีน้อยกว่า หมวดหมู่เหล่านี้ไม่ใช่การคาดการณ์แนวโน้มการจ้างงาน รูปแบบเหล่านี้เป็นเครื่องมือสำหรับการวางแผน ที่แสดงให้เห็นว่าความกดดันในการปรับตัวและโอกาสในรูปแบบต่างๆ อาจเกิดขึ้นที่จุดใด

เมื่อนำกรอบการวิเคราะห์นี้มาใช้กับสหภาพยุโรป พบว่า AI อาจเพิ่มความต้องการแรงงานในบางอาชีพ ลดความต้องการแรงงานในบางอาชีพ และปรับรูปแบบการทำงานของอีกหลายอาชีพ:

• การจ้างงานประมาณ 12% อยู่ในกลุ่มอาชีพที่อาจเติบโตไปพร้อมกับ AI เนื่องจากต้นทุนที่ลดลงช่วยขยายโอกาสในการเข้าถึง หรือทำให้โครงการต่างๆ มีความเป็นไปได้มากขึ้น
• ประมาณ 14% อยู่ในอาชีพมีแนวโน้มค่อนข้างสูงที่จะถูกระบบอัตโนมัติเข้ามาแทนที่ในอนาคตอันใกล้นี้
• อีก 27% ของการจ้างงานอยู่ในกลุ่มอาชีพที่มีแนวโน้มต้องปรับโครงสร้าง ซึ่ง AI อาจเข้ามาเปลี่ยนขั้นตอนการทำงานและความต้องการทักษะ แม้ว่ามนุษย์จะยังคงเป็นหัวใจสำคัญในการส่งมอบบริการก็ตาม
• อีก 47% ที่เหลืออยู่ในอาชีพที่มีการเปลี่ยนแปลงในระยะสั้นน้อยกว่า

รายงานชี้ให้เห็นว่าแต่ละประเทศในสหภาพยุโรปมีรูปแบบที่แตกต่างกัน ลักเซมเบิร์ก สวีเดน และเนเธอร์แลนด์มีสัดส่วนในอาชีพที่อาจเติบโตไปพร้อมกับ AI มากกว่า เยอรมนี กรีซ และอิตาลี มีสัดส่วนการจ้างงานในอาชีพที่ถูกจัดอยู่ในกลุ่มที่มีศักยภาพสูงในการถูกเปลี่ยนเป็นระบบอัตโนมัติมากกว่าประเทศอื่น ความแตกต่างเหล่านี้สะท้อนถึงความแตกต่างในโครงสร้างอาชีพของแต่ละประเทศ

สำหรับผู้กำหนดนโยบาย นายจ้าง นักการศึกษา และนักวิจัย ประเด็นสำคัญคือการเตรียมพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงและวางแผนอย่างละเอียดมากขึ้น สถิติการจ้างงานโดยรวมจะเผยให้เห็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ก็ต่อเมื่อบริษัท แรงงาน และสถาบันต่างๆ ได้เริ่มปรับตัวไปแล้ว ยุโรปมีโครงสร้างที่เข้มแข็งในด้านอาชีพ การฝึกอบรม ข้อมูลตำแหน่งงานว่าง ค่าจ้าง และระบบสถิติที่เป็นทางการ การนำระบบเหล่านั้นมาผสานกับตัวชี้วัดความสามารถของ AI และการนำ AI ไปใช้จริงในที่ทำงาน อาจช่วยให้ทราบว่าแรงกดดันและโอกาสใหม่ๆ กำลังเกิดขึ้นที่ใด ก่อนที่สัญญาณเหล่านี้จะสะท้อนออกมาในข้อมูลเศรษฐกิจตลาดแรงงานหลัก

การนำกรอบการทำงานสำหรับการเปลี่ยนผ่านสู่ยุค AI มาใช้ในบริบทของยุโรป เปรียบได้กับแผนที่สำหรับการเตรียมรับมือ ซึ่งเป็นวิธีช่วยให้เราตั้งคำถามที่ชัดเจนขึ้นเกี่ยวกับกระบวนการที่ขีดความสามารถของ AI ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ ทั้งในระดับอาชีพและในระดับสภาพแวดล้อมเชิงสถาบันที่แตกต่างกัน หลักฐานเชิงประจักษ์ที่ดีขึ้นช่วยให้แรงงาน บริษัท และผู้กำหนดนโยบายมีเวลาเตรียมความพร้อมมากขึ้น

รายงานฉบับนี้ยังเสนอแนวคิดเบื้องต้นสำหรับสถาบันทั้งภาครัฐและเอกชนที่ทำงานเกี่ยวกับ AI และการจ้างงาน ซึ่งรวมถึงการเสริมสร้างศักยภาพในการติดตามการเปลี่ยนแปลงของตลาดแรงงาน หรือการจัดทำแผนความพร้อมระดับชาติ เพื่อออกแบบมาตรการให้เหมาะสม

ในช่วงหลายเดือนข้างหน้า เราจะต่อยอดและพัฒนาแนวคิดเหล่านี้ผ่านการทำงานร่วมกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งในระดับประเทศและระดับสหภาพยุโรป โดยมีเป้าหมายเพื่อค้นหาแนวทางปฏิบัติที่จะช่วยให้ AI สนับสนุนความมั่งคั่งและความก้าวหน้าทั่วยุโรป