เมื่อพูดถึงการทำธุรกิจด้วย AI หลายคนมักนึกถึงผู้ก่อตั้งบริษัทซอฟต์แวร์ในซิลิคอนวัลเลย์ที่กำลังสร้างสตาร์ทอัพมูลค่าพันล้านดอลลาร์รายใหม่ แต่เรื่องราวที่พบได้บ่อยกว่า และอาจมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจมากกว่า อาจกำลังเกิดขึ้นในธุรกิจขนาดเล็กทั่วประเทศ
บทวิเคราะห์ฉบับใหม่จาก OpenAI(เปิดในหน้าต่างใหม่) พบว่า ในเดือนมีนาคม 2026 ผู้คนในสหรัฐอเมริกาอย่างน้อย 4 ล้านคนใช้ ChatGPT เพื่อช่วยวางแผน เริ่มต้น ดำเนินงาน หรือขยายธุรกิจ คนส่วนใหญ่ไม่ได้กำลังเปิดบริษัทเทคโนโลยี พวกเขาทำธุรกิจที่ปรึกษา ร้านค้าออนไลน์ บริการเกี่ยวกับบ้าน บริการด้านความงาม ร้านอาหาร และกิจการอื่นๆ สำหรับผู้ประกอบการเหล่านี้ บทบาทหลักของ AI ไม่ใช่ผลิตภัณฑ์ที่จะนำไปขาย แต่เป็นตัวช่วยที่ยืดหยุ่นและทำงานได้หลากหลาย ซึ่งหากไม่มี AI ก็อาจต้องจ้างที่ปรึกษาภายนอก เพิ่มพนักงาน หรือใช้ซอฟต์แวร์เฉพาะทาง
บริษัทขนาดใหญ่แบ่งงานให้ทีมการตลาด การเงิน กฎหมาย บริการลูกค้า ผลิตภัณฑ์ และปฏิบัติการ แต่ผู้ประกอบการมักไม่มีทรัพยากรพร้อมเช่นนั้น โดยเฉพาะในช่วงเริ่มต้นธุรกิจ ผู้ก่อตั้งอาจต้องทำหน้าที่ทั้งหมดนี้เอง
จึงเกิดความต้องการตัวช่วยที่ทำงานได้หลากหลายอย่างมาก ในบรรดาผู้ประกอบการที่ดำเนินธุรกิจอยู่ซึ่งรายงานระบุไว้ กลุ่มใหญ่ที่สุดคือผู้ให้บริการวิชาชีพและเอเจนซี คิดเป็น 22 เปอร์เซ็นต์ของผู้ใช้ รองลงมาคือธุรกิจค้าปลีกและอีคอมเมิร์ซ คิดเป็น 21 เปอร์เซ็นต์ บริการเกี่ยวกับบ้านและงานช่างคิดเป็น 12 เปอร์เซ็นต์ บริการด้านสุขภาพและความงาม 11 เปอร์เซ็นต์ และธุรกิจอาหารและการบริการ 8 เปอร์เซ็นต์
ธุรกิจเหล่านี้มักมีทีมงานขนาดเล็ก โดยเจ้าของยังมีส่วนร่วมอย่างใกล้ชิดในการดำเนินงานประจำวัน ผู้รับเหมาอาจใช้ ChatGPT ปรับแก้ประมาณการราคา อธิบายข้อกำหนดในการขอใบอนุญาต เขียนเนื้อหาเว็บไซต์ และร่างข้อความติดตามงานกับลูกค้า ผู้ค้าปลีกอาจใช้เพื่อเขียนคำอธิบายสินค้า เปรียบเทียบกลยุทธ์การตั้งราคา วางแผนโปรโมชัน และตอบข้อร้องเรียน งานเหล่านี้เพียงงานใดงานหนึ่งไม่ได้พลิกโฉมธุรกิจ แต่เมื่อรวมกัน ก็ช่วยลดภาระงานธุรการที่กินเวลาส่วนใหญ่ของผู้ประกอบการได้
รายงานนี้ศึกษาการใช้ ChatGPT ทั้งในกลุ่มผู้ที่กำลังจะเริ่มธุรกิจและผู้ประกอบการที่ดำเนินธุรกิจอยู่แล้ว ผู้ใช้ในกลุ่มผู้ประกอบการประมาณ 29 เปอร์เซ็นต์กำลังจะเริ่มธุรกิจ ส่วนอีก 71 เปอร์เซ็นต์ดำเนินธุรกิจอยู่แล้ว ผู้ที่กำลังจะเริ่มธุรกิจมีแนวโน้มใช้ ChatGPT เพื่อสร้างแบรนด์ พัฒนาผลิตภัณฑ์ และทดสอบความเป็นไปได้ของธุรกิจมากกว่าอีกกลุ่ม พวกเขาอาจถามว่าไอเดียนั้นมีตลาดรองรับหรือไม่ ผลิตภัณฑ์จะทำงานอย่างไร ควรตั้งชื่อธุรกิจว่าอะไร หรือจะต้องใช้เงินเท่าไรในการเริ่มต้น
เมื่อบริษัทเริ่มดำเนินงาน จุดเน้นในการใช้งานก็เปลี่ยนไป การตลาดและการเขียนข้อความโฆษณาคิดเป็น 26 เปอร์เซ็นต์ของการใช้งานในกลุ่มผู้ประกอบการที่ดำเนินธุรกิจอยู่ ตามด้วยการสื่อสารกับลูกค้า 11 เปอร์เซ็นต์ และคำถามด้านกฎหมายและการปฏิบัติตามข้อกำหนด 10 เปอร์เซ็นต์ การขาย การสร้างแบรนด์ และการพัฒนาธุรกิจก็ยังคงมีความสำคัญ
ผู้ประกอบการที่ดำเนินธุรกิจอยู่ยังมีสัดส่วนในกลุ่มผู้ใช้ ChatGPT แผนระดับสูงมากกว่าเมื่อเทียบกับสัดส่วนโดยรวม ในกลุ่มผู้ใช้ที่เป็นผู้ประกอบการ ผู้ที่ดำเนินธุรกิจอยู่คิดเป็น 67 เปอร์เซ็นต์ของผู้ใช้แผน Free เทียบกับ 78 เปอร์เซ็นต์ในแผน Plus และ 81 เปอร์เซ็นต์ในแผน Pro
รูปแบบนี้บ่งชี้ว่าความต้องการใช้งานเพิ่มขึ้นเมื่อ AI เข้ามาเกี่ยวข้องกับการทำธุรกิจจริง คนที่กำลังลองคิดชื่อธุรกิจอาจต้องการความช่วยเหลือเป็นครั้งคราว แต่ผู้ประกอบการที่ต้องดูแลลูกค้า ทำงานให้ทันกำหนด และแก้ปัญหาในการดำเนินงาน ย่อมมีแรงจูงใจมากกว่าที่จะจ่ายเงินเพื่อให้ได้ความเร็วและความสามารถที่สูงขึ้น การประกอบธุรกิจจึงอาจเป็นบททดสอบที่มีประโยชน์อย่างยิ่งในการประเมินมูลค่าทางเศรษฐกิจของ AI
การเริ่มต้นธุรกิจต้องอาศัยมากกว่าไอเดียที่มีแววดีเสมอมา ผู้ประกอบการต้องมีทักษะหลายด้านที่ส่งเสริมกัน ทั้งการวิเคราะห์ทางการเงิน การบริการลูกค้า การขาย การตลาด และการบริหารจัดการ แต่โอกาสในการเข้าถึงความสามารถเหล่านี้ไม่เท่าเทียมกัน ผู้ก่อตั้งบางคนมีหุ้นส่วนธุรกิจ เครือข่ายวิชาชีพ ประสบการณ์จากครอบครัว หรือเงินทุนเพียงพอที่จะจ้างคนมาช่วย ส่วนคนอื่นๆ ต้องเรียนรู้แทบทุกทักษะด้วยตัวเอง
AI เชิงกำเนิดไม่อาจขจัดความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจได้ แต่ช่วยลดต้นทุนในการเข้าถึงความสามารถที่เป็นประโยชน์หลายด้านในระดับเบื้องต้นได้ ซึ่งอาจช่วยให้ผู้คนจำนวนมากขึ้นได้ทดสอบไอเดียก่อนตัดสินใจลงทุนก้อนใหญ่ นอกจากนี้ ยังอาจช่วยให้ธุรกิจขนาดจิ๋วอยู่รอดได้มากขึ้น เพราะเจ้าของกิจการที่ทำงานคนเดียวหรือบริษัทที่มีเพียงสองคนสามารถรับมือกับงานได้หลากหลายขึ้น โดยไม่ต้องเพิ่มพนักงานหรือซื้อบริการเฉพาะทางจำนวนมากในทันที
ผลลัพธ์อาจไม่ใช่การเกิดสตาร์ทอัพที่เติบโตสูงจำนวนมาก แต่เป็นธุรกิจเล็กๆ ที่เพิ่มขึ้น เริ่มดำเนินงานได้เร็วขึ้น หรืออยู่รอดได้ เพราะผู้ก่อตั้งจัดการงานที่หากไม่มีตัวช่วยก็อาจเกินกำลังของตนได้
