Operacioni “Pakënaqësi e sponsorizuar”: Veprimtari ndikimi

Ky studim rasti u botua fillimisht në raportin e OpenAI të shkurtit 2025⁠(hapet në një dritare të re).

Bllokuam llogari në ChatGPT që përdornin modelet tona për të gjeneruar komente të shkurtra në anglisht dhe artikuj të gjatë lajmesh në spanjisht. Kjo veprimtari zhvillohej në orare që përkonin me orarin e punës në Kinën kontinentale. Artikujt në spanjisht u publikuan nga faqe lajmesh në Amerikën Latine. Pothuajse të gjitha faqet ia atribuonin artikujt një individi; në disa raste, në rreshtin ku shënohej autori, ato e lidhnin këtë individ me një kompani kineze, Jilin Yousen Culture Communication Co, Ltd (优森文化有限公司).

Llogaritë i jepnin udhëzime ChatGPT në kinezisht dhe ishin aktive kryesisht gjatë orarit të punës në Kinën kontinentale. Një pjesë e veprimtarisë përputhej me operacionin e fshehtë të ndikimit të njohur si “Spamouflage⁠”, për të cilin raportuam në maj: gjeneroheshin komente të shkurtra në anglisht dhe imazhe që kritikonin Cai Xia, disidente dhe ish-profesore në Shkollën Qendrore të Partisë Komuniste Kineze. Kjo përmbajtje më pas publikohej në X nga llogari që hiqeshin si persona nga Shtetet e Bashkuara ose India.

Po të kishte qenë kjo e vetmja veprimtari, mund të kishim arritur në përfundimin se me gjasë lidhej me “Spamouflage”. Megjithatë, krahas këtyre komenteve të shkurtra, llogaritë gjeneronin edhe artikuj të gjatë në spanjisht që kritikonin SHBA-në. Kjo veprimtari ishte veçanërisht e përhapur në periudhën përpara Forumit APEC të vitit 2024 në Peru. Aktori i gjeneronte këta artikuj duke u kërkuar modeleve tona të përkthenin dhe të zgjeronin artikuj në kinezisht të disponueshëm publikisht.

Këta artikuj më pas publikoheshin nga faqe lajmesh në Amerikën Latine, veçanërisht në Peru, por edhe në Meksikë dhe Ekuador. Faqet e lajmeve shpesh i publikonin artikujt në të njëjtën ditë që llogaritë gjeneronin përmbajtjen me ChatGPT. Pothuajse të gjitha mediat ia atribuonin artikujt të njëjtit individ. Disa e identifikonin individin si përfaqësuesin ligjor të një kompanie që besojmë se është kineze.

Kjo është hera e parë që kemi vërejtur se një aktor ndikimi, me gjasë kinez, arrin të publikojë artikuj në media kryesore në Amerikën Latine. Disa nga publikimet mund të kenë qenë rezultat i një marrëveshjeje financiare: një nga artikujt që identifikuam përmes kërkimit në burime të hapura ishte shënuar si “i sponsorizuar”. Për më tepër, aktori përdori ChatGPT edhe për të përkthyer referenca ndaj dëftesave të pagesës në spanjisht nga një organizatë mediatike në Amerikën Latine, gjë që përputhet me një publikim me pagesë.

Duke pasur parasysh përdorimin në dukje të përmbajtjes së sponsorizuar dhe qëndrimin negativ të kësaj fushate ndaj jetës politike dhe politikave të SHBA-së, e kemi quajtur “Pakënaqësi e sponsorizuar”.

Ky aktor gjeneronte dy lloje kryesore përmbajtjeje: kritika të shkurtra ndaj Cai Xia në anglisht dhe kinezisht, si dhe artikuj të gjatë në spanjisht.

Për të gjeneruar kritika ndaj Cai Xia, operatori zakonisht i kërkonte ChatGPT t’u përgjigjej postimeve në Twitter ose videove të publikuara nga Cai Xia, apo përmendjeve të saj në media. Disa nga komentet vinin në dyshim njohuritë e saj për tema si Tajvani, interneti, letërsia dhe historia kineze. Të tjera e akuzonin për parregullsi lidhur me vizat.

Artikujt e gjatë në spanjisht përqendroheshin te përçarjet shoqërore dhe politike në Shtetet e Bashkuara, zakonisht duke u bazuar në ngjarje aktuale dhe lajme të fundit. Temat përfshinin pabarazinë, dhunën politike, diskriminimin dhe seksizmin, si dhe raportime për krime dhe kritika ndaj politikave të jashtme të SHBA-së. Tema të shpeshta ishin edhe krizat shoqërore, si përdorimi i drogës dhe mungesa e strehimit. Shpesh, operatori i paraqiste këto kriza ose probleme si shenjë të dështimit të udhëheqjes ose të shoqërisë amerikane. Veprimtaria përgjithësisht shënjestronte të dyja partitë kryesore të SHBA-së, duke i kritikuar të dyja.

Nuk kemi parë prova që përmbajtja kundër Cai Xia në rrjetet sociale të ketë nxitur ndërveprime të konsiderueshme nga përdorues të vërtetë. Llogaritë në rrjetet sociale që e publikonin zakonisht kishin pak ndjekës dhe ndërveprime minimale.

Megjithatë, kjo është hera e parë që kemi vërejtur se një operacion ndikimi me origjinë nga Kina arrin të fusë artikuj të gjatë në mediat e Amerikës Latine për të kritikuar SHBA-në. Ndonëse kjo mund të jetë arritur të paktën pjesërisht duke paguar për publikimin e përmbajtjes, me sa dimë, ajo përfaqëson një drejtim përpjekjesh të paraportuar më parë. Këto përpjekje u zhvilluan paralelisht me veprimtarinë më tipike në rrjetet sociale dhe mund të kenë arritur një audiencë dukshëm më të gjerë, megjithëse nuk jemi në gjendje të verifikojmë në mënyrë të pavarur nivelin e ndërveprimit.

Duke përdorur Shkallën e depërtimit⁠(hapet në një dritare të re) për të vlerësuar ndikimin e operacioneve të ndikimit, e cila i rendit nga 1 (më i ulëti) në 6 (më i larti), do ta klasifikonim këtë si Kategoria 4 (depërtim në mediat kryesore), për shkak të numrit të madh të lexuesve të faqeve të lajmeve në Amerikën Latine.

Identifikuam se këta artikuj përputheshin me përmbajtjen e gjeneruar nga ky aktor me modelet tona.

• E vërteta e shëmtuar se si Shtetet e Bashkuara përfitojnë nga ndihma për luftën në Ukrainë (La Republica, Peru).

• Realiteti tragjik i problemit të të pastrehëve në Shtetet e Bashkuara (Wapa, Peru).

• Logjika e çmendur e sanksioneve amerikane ndaj një aktivisti palestinez (El Popular, Peru).

• Skenari absurd i burrërisë (Libero, Peru).

• Hije të kudogjendura (El Popular, Peru).

• Përbuzja e qarqeve të larta partiake ndaj demokracisë në Shtetet e Bashkuara (El Popular, Peru).

• Mungesa e transparencës në fjalimet gjatë zgjedhjeve dhe manipulimi i opinionit publik (Libero, Peru).

• Greva dhe lufta e punonjësve të hoteleve (La Republica, Peru).

• Pafuqia dhe vetëkufizimi i sanksioneve të Shteteve të Bashkuara (El Universal, Meksikë).

• Britmat e heshtura nën zgjedhën e fentanilit (La Republica, Peru).

• Uragani “Helene”: Deklaratat e rreme dhe teoritë konspirative të politikanëve amerikanë (Wapa, Peru).

• Mjegulla e tarifave: Politika dritëshkurtër e Trump dhe e ardhmja e ekonomisë amerikane (La Republica, Peru).

• Problemi i sigurisë ushqimore në shoqërinë amerikane dhe ndikimi i tij në shkolla (Extra, Ekuador).

• Tragjedia e Shteteve të Bashkuara: kur e vërteta fshihet (Expreso, Ekuador).

• Kriza e sigurisë së fëmijëve në Shtetet e Bashkuara (La Republica, Peru).

• Hija e dhunës në Bruklin (El Plural, Spanjë).

• Luksi i një vrasësi: Operacioni kirurgjikal i paguar nga taksapaguesit (El Universal, Meksikë).

• Mbështetje për Izraelin dhe përbuzje ndaj krizës humanitare (La Republica, Peru).

• Konkurrenca shkatërruese në zgjedhjet e Shteteve të Bashkuara (Wapa, Peru).