AI wordt de eerste medewerker van kleine bedrijven
Bij ondernemen met AI denken we al snel aan een softwareondernemer in Silicon Valley die bouwt aan de volgende miljardenstartup. Maar een ander verhaal, dat vaker voorkomt en economisch misschien wel belangrijker is, speelt zich mogelijk af bij kleine bedrijven verspreid over het land.
Uit een nieuwe analyse van OpenAI(opent in een nieuw venster) blijkt dat in maart 2026 minstens vier miljoen mensen in de Verenigde Staten ChatGPT gebruikten om te helpen bij het voorbereiden, starten, runnen of laten groeien van een bedrijf. De meesten waren geen technologiebedrijf aan het oprichten. Ze runden adviesbureaus, webwinkels, bedrijven voor dienstverlening aan huis, schoonheidssalons, restaurants en andere bedrijven. Voor deze ondernemers is AI niet in de eerste plaats een product om te verkopen. Het is een flexibele bron van kennis en vaardigheden waarvoor ze anders wellicht externe adviseurs, extra personeel of gespecialiseerde software nodig zouden hebben.
Grote bedrijven verdelen het werk over teams voor marketing, financiën, juridische zaken, klantenservice, productontwikkeling en bedrijfsvoering. Ondernemers hebben die luxe zelden. Vooral in de beginfase van een bedrijf vervult de oprichter soms al deze rollen zelf.
Daardoor ontstaat een grote behoefte aan breed inzetbare ondersteuning. Van de actieve ondernemers in het rapport werkten de grootste groepen in de zakelijke dienstverlening en bij bureaus (22 procent van de gebruikers) en in de detailhandel en e-commerce (21 procent). Dienstverlening aan huis en ambachtelijke diensten waren goed voor 12 procent, gezondheids- en schoonheidspraktijken voor 11 procent en voedings- en horecabedrijven voor 8 procent.
Dit zijn vaak bedrijven met weinig personeel, waar de eigenaar nauw betrokken blijft bij de dagelijkse gang van zaken. Een aannemer kan ChatGPT bijvoorbeeld gebruiken om een offerte te herzien, uitleg te krijgen over een vergunningsvereiste, websiteteksten te maken en een vervolgbericht aan een klant op te stellen. Een winkelier kan het inzetten om productbeschrijvingen te maken, prijsstrategieën te vergelijken, een promotieactie te plannen en op een klacht te reageren. Geen van deze taken verandert op zichzelf een bedrijf ingrijpend. Samen kunnen ze echter de administratieve last verminderen die een groot deel van de tijd van een ondernemer opslokt.
Het rapport onderzoekt het gebruik van ChatGPT door zowel aspirant-ondernemers als actieve ondernemers. Ongeveer 29 procent van de ondernemende gebruikers was aspirant-ondernemer, terwijl 71 procent al actief was. Aspirant-ondernemers gebruiken ChatGPT relatief vaker voor merkontwikkeling, productontwikkeling en het toetsen van de haalbaarheid van hun bedrijfsidee. Ze vragen bijvoorbeeld of er een markt is voor een idee, hoe een product zou kunnen werken, welke naam bij een bedrijf past of wat het zou kosten om te starten.
Zodra een bedrijf draait, verschuift de nadruk. Marketing en tekstschrijven zijn goed voor 26 procent van het gebruik door actieve ondernemers, gevolgd door klantcommunicatie met 11 procent en vragen over juridische zaken en naleving van regelgeving met 10 procent. Ook verkoop, merkontwikkeling en bedrijfsontwikkeling blijven belangrijk.
Actieve ondernemers zijn ook oververtegenwoordigd onder gebruikers van de uitgebreidere ChatGPT‑abonnementen. Van de ondernemende gebruikers met een Free-abonnement is 67 procent actief ondernemer, tegenover 78 procent bij Plus en 81 procent bij Pro.
Dit patroon wijst erop dat de behoefte toeneemt zodra AI wordt ingezet voor concrete bedrijfsactiviteiten. Iemand die mogelijke bedrijfsnamen uitprobeert, heeft misschien af en toe hulp nodig. Een actieve ondernemer die te maken heeft met klanten, deadlines en operationele problemen heeft meer reden om te betalen voor extra snelheid en uitgebreidere mogelijkheden. Ondernemerschap kan daardoor een bijzonder goede toetssteen worden voor de economische waarde van AI.
Een bedrijf starten vraagt van oudsher meer dan een veelbelovend idee. Ondernemers moeten kunnen beschikken over uiteenlopende, elkaar aanvullende vaardigheden, onder meer op het gebied van financiële analyse, klantenservice, verkoop, marketing en administratie. Niet iedereen heeft daar evenveel toegang toe. Sommige oprichters hebben zakenpartners, professionele netwerken, ondernemerservaring in de familie of genoeg kapitaal om hulp in te huren. Anderen moeten zich vrijwel elke vaardigheid zelf eigen maken.
Generatieve AI kan de risico's van ondernemen niet wegnemen. Wel kan AI het goedkoper maken om op een basaal niveau over veel nuttige vaardigheden te beschikken. Daardoor kunnen mogelijk meer mensen ideeën toetsen voordat ze grote financiële verplichtingen aangaan. Ook kan AI zeer kleine bedrijven levensvatbaarder maken: een zelfstandige of tweepersoonsbedrijf kan meer verschillende taken aan zonder direct personeel aan te nemen of allerlei gespecialiseerde diensten in te kopen.
Het resultaat is wellicht geen golf van snelgroeiende startups, maar een toename van kleinschalige bedrijven die sneller van de grond komen of blijven bestaan doordat hun oprichters werk aankunnen dat hun anders boven het hoofd zou groeien.
