AI-ის გამოყენებით წარმოებული შენიღბული ოპერაციების აღკვეთა

ბოლო ორნახევარი წლის განმავლობაში ანგარიშებში აღვწერეთ მრავალი გზა, რომლითაც საფრთხის მოქმედი პირები ჩვენი მოდელების გამოყენებას ცდილობდნენ კიბერშეტევებისთვის, ფარული გავლენის ოპერაციებისთვის (IO), თაღლითობისთვის და ჩვენი გამოყენების წესების სხვა დარღვევებისთვის. ამ ანგარიშებს ვაქვეყნებთ, რათა მარეგულირებლებს, დარგის სხვა წარმომადგენლებსა და ფართო საზოგადოებას ვაცნობოთ, როგორ ცდილობენ, ჩვენი დაკვირვებით, საფრთხის მოქმედი პირები AI-ის გამოყენებას, და გამოვავლინოთ ის სისუსტეები, რომლებით სარგებლობასაც ისინი ცდილობენ.

ცოტა ხნის წინ დავბლოკეთ გავლენის ორი ოპერაცია — ერთი რუსეთიდან და ერთი ირანიდან. ისინი ჩვენს მოდელებს უფრო ტრადიციულ მეთოდებსა და ტექნოლოგიებთან ერთად იყენებდნენ დახვეწილი საფარი ორგანიზაციებისა და ყალბი ვინაობების მხარდასაჭერად. ამ საფარით ისინი გეოპოლიტიკურ, კონფლიქტთან დაკავშირებულ გზავნილებს შენიღბული წყაროდან აწვდიდნენ სამიზნე აუდიტორიებს. ირანული ოპერაცია იყენებდა შვიდ გამოგონილ „ჟურნალისტს“, რომელთა სახელითაც ვრცელ სტატიებს სთავაზობდა მცირე და საშუალო ონლაინგამოცემებს მთელ მსოფლიოში; რუსულმა ოპერაციამ კი, როგორც ჩანს, ლათინურ ამერიკაში გაუთვითცნობიერებელი ადამიანები ჩართო ადგილობრივი „ანალიტიკური ცენტრის“ საქმიანობაში.

ორივე ოპერაცია მრავალმხრივი იყო და მიზნების მისაღწევად სხვადასხვა ტაქტიკას ცდიდა. ვრცელი სტატიების გარდა, ირანული ოპერაცია სოციალური მედიის კომენტარების ჯგუფებს ქმნიდა, ძირითადად აშშ-ირანის ომთან დაკავშირებულ თემებზე. „ანალიტიკური ცენტრის“ კონტროლის გარდა, რუსული ოპერაცია ქმნიდა ყალბ „გაჟონილ“ დოკუმენტებსა და აუდიოტექსტებს, რომელთა ნაწილის ინტერნეტში გავრცელებაც დავაფიქსირეთ. ორივე ოპერაცია AI-ს ინტენსიურად იყენებდა შიდა ანგარიშების მოსამზადებლადაც (რუსული ოპერაცია მას ყველაზე ხშირად სწორედ ამ მიზნით იყენებდა); ორივე შემთხვევაში მონაწილეები საეჭვო ან აშკარად მატყუარა მეთოდებით აზვიადებდნენ ოპერატორების ეფექტიანობას.

ამ ოპერაციებში ყველაზე თვალშისაცემი ისაა, რომ ისინი ძლიერ ჰგავდა AI-მდელი ეპოქის რთულ გავლენის ოპერაციებს, თუმცა ზოგი სამუშაო პროცესის გასამარტივებლად AI-ს იყენებდა. ირანული ოპერაციის გამოგონილი ჟურნალისტები მოგვაგონებდნენ ყალბ ჟურნალისტს „ელის⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) დონოვანს⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში)“ — რუსეთის სამხედრო დაზვერვის საფარს, რომლის სტატიებსაც 2016–2017 წლებში სხვადასხვა დასავლური გამოცემა აქვეყნებდა. 2020 წელს რუსეთის ინტერნეტკვლევების სააგენტოს წარსულ საქმიანობასთან დაკავშირებული პირები მართავდნენ ყალბ „საინფორმაციო“ გამოცემას „PeaceData⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში)“, რომლისთვისაც წერის პროცესში მთელ მსოფლიოში გაუთვითცნობიერებელ ჟურნალისტებს რთავდნენ.

ეს ოპერაციები პოტენციური წვდომის მასშტაბითაც უჩვეულო იყო. გავლენის ოპერაციების გავრცელების მასშტაბის სკალით⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში), რომელიც მათ 1-დან (ყველაზე დაბალი) 6-მდე (ყველაზე მაღალი) აფასებს, რუსულ ოპერაციას მე-5 კატეგორიას მივაკუთვნებდით. ეს პირველი მე-5 კატეგორიის ოპერაციაა, რომელიც ანგარიშების გამოქვეყნების დაწყების შემდეგ აღვკვეთეთ. ირანულმა ოპერაციამ მე-4 კატეგორიას მიაღწია. ორივემ შეძლო თავისი შიგთავსის (რომელიც მთლიანად ჩვენი მოდელებით არ ყოფილა შექმნილი) ძირითად მედიასაშუალებებში მოხვედრა და არა მხოლოდ სოციალურ მედიაში გამოქვეყნება. ეს შეესაბამება ტენდენციას, რომელიც ბოლო ორნახევარ წელიწადში ჩვენ მიერ გამოვლენილ 30 ფარულ გავლენის ოპერაციაში შევნიშნეთ: ყველაზე დიდი პოტენციური წვდომა და გავლენა, როგორც წესი, აქვთ ოპერაციებს, რომლებიც თავიანთი შიგთავსის ნამდვილ მედიაში განთავსებას ცდილობენ და არა სოციალურ მედიაში ყალბი ანგარიშებით გავრცელებაზე დაყრდნობას.

2024 წლის დასაწყისიდან ჩვენ მიერ გამოვლენილი 30 გავლენის ოპერაციის მატრიცა, გავრცელების ძირითადი მეთოდისა (სოციალური მედია, ოპერაციის ვებსაიტი, გარე გამოცემები) და გავრცელების მასშტაბის სკალაზე მიღებული ქულის მიხედვით. ერთზე მეტი მეთოდის გამომყენებელი ოპერაციები — მაგალითად, ვებსაიტის მართვა და მისი სოციალურ მედიაში პოპულარიზაცია — კლასიფიცირებულია იმ მეთოდით, რომელიც ოპერაციის მთავარ საყრდენად ჩანდა.

AI-ს შეუძლია ასეთ შენიღბულ ოპერაციებს შემატოს მასშტაბი, ეფექტიანობა, ენობრივი გამართულობა და სარედაქციო შესაძლებლობები. ოპერატორებს ამ უპირატესობებით შეუძლიათ გამოიყენონ არაფრისმეჭვიანი მსხვერპლები, მაგალითად, თანამშრომლები ან რედაქტორები, და თავიანთი შიგთავსი მიაწოდონ აუდიტორიას, რომელსაც წარმოდგენა არ აქვს მის უკან მდგომ პირებსა თუ მათ მოტივებზე. ეს ოპერაციები ასევე აჩვენებს, რამდენად რთულად და დახვეწილად იყენებენ საფრთხის მოქმედი პირები ყალბ ვინაობებსა და ორგანიზაციებს მიზნების მისაღწევად. ორგანიზაციებში მტკიცე დაცვის შესანარჩუნებლად აუცილებელი იქნება იმის გაგება, თუ რომელ სისუსტეებს იყენებენ ამ მცდელობებში საფრთხის მოქმედი პირები და როგორ აძლევს ეს მათ აუდიტორიაზე წვდომის გაფართოების საშუალებას.

თუმცა შენიღბული ოპერაციების ფარული ბუნება მათ განსაკუთრებით დაუცველს ხდის პასუხისმგებლიანი გასაჯაროების წინაშე. გამოვლენის შემდეგ საქმიანობა შეწყვიტეს როგორც „ელის დონოვანმა“, ისე „PeaceData“-მ. ამიტომ, ამ შენიღბული ოპერაციების შესახებ ანგარიშებით გვსურს გავამარტივოთ შემდგომი კვლევა და აღკვეთა — და გავართულოთ მათი გაგრძელება.

რუსეთში მოქმედი პირები, რომლებიც ლათინურ ამერიკაში გავლენის კამპანიებს აწარმოებენ.

დავბლოკეთ ChatGPT‑ის ანგარიშების ჯგუფი, რომელიც რუსეთიდან მოქმედებდა. ისინი ChatGPT‑ს იყენებდნენ სხვადასხვა დავალებისთვის, რომლებიც ლათინური ამერიკის ქვეყნების წინააღმდეგ მიმართულ ფარული გავლენის ოპერაციებს უკავშირდებოდა. ამ საქმიანობის დიდი ნაწილი, როგორც ჩანდა, რეგიონში უკრაინის რეპუტაციის შელახვას ისახავდა მიზნად, ნაწილი კი — ადგილობრივ პოლიტიკურ შედეგებზე ზემოქმედებას, განსაკუთრებით არგენტინასა და ბოლივიაში. ოპერატორების უმეტესობა მოთხოვნებს რუსულად წერდა; ერთი ესპანურად წერდა, თუმცა, როგორც ჩანდა, ისიც რუსეთში იმყოფებოდა. ამ საქმის შესახებ ინფორმაცია შესაბამის უწყებებს გავუზიარეთ.

ოპერატორები ChatGPT‑ს სამი ძირითადი ამოცანისთვის იყენებდნენ: წერდნენ შიდა ანგარიშებს თავიანთ საქმიანობაზე (და სხვების საქმიანობაზე, რომლის საკუთარ დამსახურებად დამაჯერებლად წარმოჩენაც შეეძლოთ), ქმნიდნენ შიგთავსს ოპერაციებისთვის და ამზადებდნენ ანგარიშებს ლათინურ ამერიკაში თვითგამოცხადებული „კვლევითი პლატფორმის“, სოციალური კვლევების ცენტრის (SRC), მუშაობის შესახებ. როგორც ჩანს, SRC-ს გამოგონილი „მია კლარკის“ მეშვეობით აკონტროლებდნენ; ამ სახელის გამო ოპერაციას „ბნელი კლარკი“ შევარქვით. ვინაიდან რუსეთიდან ჩვენს მოდელებზე წვდომას არ ვუშვებთ, სერვისებთან დასაკავშირებლად VPN-ებს იყენებდნენ.

შიდა ანგარიშებში ოპერატორები ამტკიცებდნენ, რომ ლათინურ ამერიკაში ყალბ ამბებს ავრცელებდნენ უკრაინის ან ადგილობრივი ლიდერების დისკრედიტაციისთვის. ზოგი ასეთი სიყალბე ღია წყაროების⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) მკვლევრებმა⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) დაუკავშირეს რუსულ ორგანიზაციას „პოლიტოლოგია“, იგივე „ლა კომპანია“, რომელიც, გავრცელებული ცნობებით, „ვაგნერის ჯგუფისა“ და რუსი ოლიგარქის, ევგენი პრიგოჟინის მიერ დაარსებული სხვა ორგანიზაციების მემკვიდრეა. ოპერატორები ჩვენს მოდელებს „პოლიტოლოგიისა“ და „ვაგნერის“ შესახებ საჯარო მასალების თარგმნას ან განმარტებასაც სთხოვდნენ — გაცილებით ხშირად, ვიდრე სხვა რომელიმე რუსული ქსელის შესახებ.

ეს ოპერაცია ორი მხრივ იყო უჩვეულო. პირველ რიგში, როგორც ჩანს, მან წარმატებით ჩართო ლათინურ ამერიკაში მცხოვრები პირები SRC-ის საქმიანობაში. რუსი ოპერატორების SRC-ის შესახებ ანგარიშებში ნახსენები იყო გადაწყვეტილებები ანაზღაურების განაკვეთებზე, სამსახურში აყვანასა და გათავისუფლებაზე, რაც მიანიშნებს, რომ ისინი ორგანიზაციას აკონტროლებდნენ და არა თანამშრომლობდნენ მასთან. ხელმისაწვდომი მტკიცებულებები მიუთითებს, რომ SRC-ის თანამშრომლებმა ლათინურ ამერიკაში არ იცოდნენ, რუსული ჯგუფისთვის რომ მუშაობდნენ. რუსეთთან დაკავშირებული სხვა „ანალიტიკური ცენტრისგან“ განსხვავებით, რომელიც ცოტა ხნის წინ გამოვავლინეთ, SRC, როგორც ჩანს, ჩართული თანამშრომლების მეშვეობით უმეტესად ორიგინალურ შიგთავსს ქმნიდა. ეს საფარი ვინაობის მართვის ყველაზე რთული მცდელობაა, რომელიც ბოლო ორნახევარ წელიწადში აღვკვეთეთ.

მეორე მხრივ, ღია წყაროების ზოგი მტკიცებულება მიანიშნებს, რომ „ბნელი კლარკის“ სიყალბეები იმდენად ფართოდ გავრცელდა, რომ გამოიწვია ფაქტების გადამოწმება⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) და ოფიციალური უარყოფა⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში). ეს წვდომის უფრო დიდ მასშტაბზე მიუთითებს, ვიდრე ბოლო ორ წელიწადში ჩვენ მიერ აღკვეთილი სხვა რომელიმე გავლენის ოპერაციისა. ერთმა სიყალბემ, რომლის პერუში გავრცელებასაც ოპერაცია იბრალებდა, უკრაინასა და პოლონეთს შორის საჯარო დაძაბულობაც კი გააღვივა.

ოპერატორები ChatGPT‑ს ძირითადად უცნობი ხელმძღვანელისთვის შიდა ანგარიშების შესადგენად და გასაახლებლად იყენებდნენ. ეს რეგულარული ანგარიშები აღწერდა ლათინურ ამერიკაში ფარული გავლენის კამპანიების წარმოების მცდელობებს. ისინი სამ ძირითად მიმართულებას მოიცავდა: უკრაინის დისკრედიტაციასა და უკრაინის შეიარაღებულ ძალებში რეკრუტირების შეფერხებას; გარკვეული ქვეყნების, განსაკუთრებით ბოლივიისა და არგენტინის, შიდა პოლიტიკაში ჩარევას; და SRC-ის მართვას. უმეტეს შემთხვევაში ვერ ვხედავდით, რომ საფრთხის მოქმედი პირები ჩვენს მოდელებს კამპანიებისთვის შიგთავსის შესაქმნელად იყენებდნენ — მხოლოდ მათ შესახებ ანგარიშებისთვის იყენებდნენ (რამდენიმე გამონაკლისი აღწერილია ქვემოთ⁠).

ანგარიშები მდიდარი იყო ტაქტიკური დეტალებით და ნათელს ჰფენდა, როგორ ცდილობდა ოპერაცია უკრაინისა და ზოგი ეროვნული ლიდერის, განსაკუთრებით არგენტინის, ბოლივიისა და ეკვადორის პრეზიდენტების, დისკრედიტაციას. ზოგი აღწერდა ადგილობრივების მოტყუებით ჩართვის მცდელობებს ისეთ ქმედებებში, რომლებსაც ოპერატორები თავიანთ იარაღად აქცევდნენ; სხვები კი — ყალბ „გაჟონილ“ ინფორმაციას, რომლის გავრცელებასაც ოპერატორები იბრალებდნენ.

ორ შემთხვევაში მტკიცებულებები ოპერატორებს „პოლიტოლოგიის“ შესახებ საჯარო ცნობებთან აკავშირებს. ოპერატორები იუწყებოდნენ, რომ 2024 წელს არგენტინის პრეზიდენტ ხავიერ მილეის წინააღმდეგ ორი კამპანია ჩაატარეს. პირველ შემთხვევაში, მათი თქმით, გაავრცელეს ცრუ ინფორმაცია, თითქოს მილეიმ თავისი ძაღლებისთვის Cartier-ის ძვირფასი ქვებით შემკული საყელოები იყიდა. მეორე შემთხვევაში ამტკიცებდნენ, რომ ადგილობრივ პირებს ბუენოს-აირესში მილეის საწინააღმდეგო გრაფიტის გაკეთებისთვის გადაუხადეს. გაჟონილი დოკუმენტების საფუძველზე, ორივე ქმედება საჯაროდ⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) მიეწერა⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) „პოლიტოლოგიასა“ და „ლა კომპანიას“.

ბევრი სხვა სიყალბე მანამდე რუსეთის გავლენის ოპერაციებთან დაკავშირებული არ ყოფილა. მაგალითად, ოპერატორები ამტკიცებდნენ, რომ 2026 წლის მაისში შექმნეს ელფოსტის ყალბი მისამართი, რომელიც თითქოს პერუს დედაქალაქ ლიმის განათლების რეგიონულ სამმართველოს ეკუთვნოდა. მისი მეშვეობით რაიონის სკოლებს მიუთითეს, კულტურული და ენობრივი მრავალფეროვნების ეროვნულ დღეს (21 მაისს) უკრაინისადმი მიძღვნილი ღონისძიებები გაემართათ. წერილები შეიცავდა პირდაპირ მითითებას, სხვა პირებთან ერთად ეხსენებინათ XX საუკუნის საკამათო უკრაინელი ნაციონალისტი სტეპან ბანდერა. უკრაინელთა ნაწილი მას დამოუკიდებლობისთვის მებრძოლად მიიჩნევს, რუსეთსა და პოლონეთში კი ფაშიზმთან, ომის დროს კოლაბორაციონიზმსა და სისასტიკესთან აკავშირებენ. ოპერატორების თქმით, ზოგმა სკოლამ ყალბ მისამართზე პასუხი გაგზავნა, დაადასტურა ასეთი ღონისძიებების ჩატარება და ფოტოებიც კი დაურთო.

შემდეგ ოპერატორები ამტკიცებდნენ, რომ პერუსა და პოლონეთის მედიაში ამ ღონისძიებების შესახებ მასალები შეაპარეს ბრალდებებთან ერთად, თითქოს უკრაინა ულტრანაციონალისტური იდეოლოგიების „ექსპორტს“ ახდენდა, რამაც აღშფოთება გამოიწვია. ღია წყაროებში ძიებამ ამ მტკიცების შესაბამისი მასალები გამოავლინა პერუს⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) და⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) პოლონეთის⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) პრესაში⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში), ასევე უნგრეთის⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) ინგლისურენოვან გამოცემაში (სტატიების ნაწილი მას შემდეგ წაიშალა). ზოგიერთ⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) სტატიაში⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) მოყვანილი იყო პოლონელი ევროპარლამენტარის გამოხმაურება: მისი წინადადებით, „ანტიპოლონური განწყობის“ გამომვლენი პირები პოლონეთში არასასურველ პირებად უნდა გამოცხადებულიყვნენ. ამრიგად, რუსული სიყალბე უკრაინელებსა და პოლონელებს შორის ისტორიულ დაძაბულობას ეყრდნობოდა და ამავე დროს აღვივებდა მას.

ასევე, ივნისში ოპერატორები ამტკიცებდნენ, რომ სხვა ყალბი ელფოსტის მისამართით ეკვადორის სკოლები მოატყუეს და ჩაატარებინეს პრეზიდენტ დანიელ ნობოასა და კერძო სამხედრო კომპანია Blackwater-ის ყოფილი ხელმძღვანელის, ერიკ პრინსის ერთგულების ფიცის დადების ცერემონია. ოპერატორების მტკიცებით, ინციდენტმა ეკვადორში აღშფოთება გამოიწვია და მთავრობა აიძულა, სიყალბე უარეყო, რითაც ის მთელი ქვეყნის აუდიტორიამდე მიიტანა. ღია წყაროების კვლევამ ამ შემთხვევაშიც გამოავლინა ამ მტკიცებასთან ძლიერ თანხვედრილი მედია⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში)მასალები⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) ეკვადორის⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) პრესაში⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) და ეკვადორის განათლების მინისტრის დეტალური უარყოფაც⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) კი.

ოპერატორები თავიანთი ცრუ ამბების გასამყარებლად სხვადასხვა ხერხს იყენებდნენ. მათი შიდა ანგარიშების თანახმად, მარტში ეკვადორის წინააღმდეგ ორი სხვადასხვა სიყალბე გაავრცელეს. ერთში გამოყენებული იყო ყალბი აუდიოჩანაწერი, რომელიც ეკვადორში უკრაინის კონსულს მიეწერებოდა და რომელშიც ის თითქოს ეკვადორელებს დამამცირებლად მოიხსენიებდა. ღია წყაროების ჩვენეულმა გამოძიებამ TikTok-ზე ზუსტად ამ მტკიცების შესაბამისი პოსტი გამოავლინა; როგორც ჩანდა, მას მცირე გამოხმაურება ჰქონდა. მეორე აღწერდა X-სა და TikTok-ზე ნამდვილი საინფორმაციო არხის ლოგოთი გავრცელებულ ყალბ ვიდეოს, რომლის თანახმადაც ნობოას მთავრობა ახალგაზრდა კაცებს უკრაინაში საბრძოლველად იბირებდა. ეკვადორელმა ფაქტების გადამმოწმებლებმა⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) აპრილის დასაწყისში ამ აღწერილობის შესაბამისი კამპანია აღწერეს.

TikTok-ზე 2026 წლის 8 აპრილს გამოქვეყნებული ვიდეო უკრაინის კონსულისთვის მიწერილი ყალბი აუდიოჩანაწერით, რომლის შექმნასაც ეს ოპერაცია იბრალებდა.

კიდევ ერთ შიდა ანგარიშში აღწერილი იყო სიყალბე, რომელიც ბოლივიაში მაისის ბოლოს, ანტისამთავრობო პროტესტების პიკზე გაავრცელეს. ოპერატორები პირდაპირ აცხადებდნენ, რომ კამპანიის მიზანი პროტესტებთან დაკავშირებული კრიზისის გამწვავება იყო. კამპანიის ფარგლებში გავრცელდა წყლის სახელმწიფო კომპანია EPSAS-ის თანამშრომლის ყალბი აუდიოჩანაწერი, რომლის თანახმადაც მთავრობა ადმინისტრაციული დედაქალაქის, ლა-პასისთვის წყლის შეწყვეტასა და საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადებას აპირებდა. ღია წყაროების ჩვენეულმა კვლევამ გამოავლინა შესაბამისი მტკიცების მცდარობის დადასტურება⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) და EPSAS-ის ოფიციალური უარყოფა⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში).

სხვა შიდა ანგარიშებში ნახსენები იყო სიყალბეები, რომელთა გავრცელებაც ღია წყაროებით ვერ დავადასტურეთ — შესაძლოა, ისინი უკვე წაშლილი იყო ან ვერ გავრცელდა. მაგალითად, ოპერატორები ამტკიცებდნენ, რომ იანვარში გაავრცელეს ამბავი, თითქოს უკრაინის საელჩოს წარმომადგენლებმა ბრაზილიელი ინფლუენსერი და მოდელი ტრეფიკინგის გზით უკრაინაში ჩაიყვანეს, სადაც ის კიევში მოკლეს. ივნისში ისინი ამტკიცებდნენ, რომ ბოლივიაში კიდევ ერთი ყალბი აუდიოჩანაწერი გაავრცელეს, ამჯერად თითქოს ბოლივიის ცენტრალური ბანკის თანამშრომლისგან, რომელიც ნაღდი ფულის გატანის მოსალოდნელი შეზღუდვის შესახებ აფრთხილებდა მსმენელს. ისინი ასევე ამტკიცებდნენ, რომ გაავრცელეს ქვეყნის ნახშირწყალბადების სააგენტოს ყალბი წერილი, რომელიც კერძო ავტომობილებისთვის საწვავის მიყიდვის შეზღუდვის შესახებ იუწყებოდა.

სხვა ანგარიშებისთვის ოპერატორები ჩვენს მოდელებს სთხოვდნენ, სამიზნე ქვეყნებში ისეთი ინციდენტები მოეძებნათ, რომელთა საკუთარ დამსახურებად წარმოჩენას შეძლებდნენ, თუნდაც მათში არ ყოფილიყვნენ ჩართული. მაგალითად, არგენტინის შემთხვევაში ოპერატორები ამტკიცებდნენ, რომ ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ფოლკლენდის/მალვინის კუნძულების საკითხზე გაეროს კომიტეტის სხდომაზე მათი ოპერაციის მასალები დაიმოწმა. ოპერატორები საკუთარ დამსახურებად მიიჩნევდნენ იმ არგუმენტების გავრცელებას, რომ კუნძულებზე თვითგამორკვევის პრინციპი არ ვრცელდება და გაერთიანებული სამეფო იქ არაპროპორციულ სამხედრო ძალას ინარჩუნებს. სინამდვილეში, ორივე არგუმენტი არგენტინის ოფიციალური პოზიციის ნაწილია უკვე მრავალი⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) წელია⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში). ასევე, ივნისში ბრაზილიურმა მედიამ გააშუქა⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) ბრაზილიის მოქალაქის შემთხვევა, რომელიც ჯარში გასაწევრიანებლად უკრაინაში ჩავიდა, რუსულმა ძალებმა ტყვედ აიყვანეს და შემდეგ ტელევიზიით განაცხადა, რომ ბრძოლაში მოტყუებით ჩააბეს. ChatGPT‑ის მომხმარებელი ოპერატორები ცდილობდნენ ემტკიცებინათ, რომ ეს მასალა მათი ოპერაციის გზავნილებს იმეორებდა; სინამდვილეში კი ის თავად ტყვის ვიდეოს ციტირებდა⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში). ეს მიანიშნებს, რომ ოპერატორები გავლენის ოპერაციის ჩატარებას საკუთარი დამსაქმებლების წინააღმდეგ ცდილობდნენ და არა გარე აუდიტორიაზე.

ოპერატორების ზოგიერთ ანგარიშში ნახსენები იყო თვითგამოცხადებული „კვლევითი პლატფორმა“ — სოციალური კვლევების ცენტრი (რუსულად — Центр социологических исследований). სოციალური კვლევების ცენტრის (SRC) ვებსაიტის თანახმად, ის ლათინურ ამერიკაში ინდურ დიასპორასა და ინდოეთის ურთიერთობებს იკვლევს რეგიონის ქვეყნებთან.

შიდა ანგარიშებიდან ჩანდა, რომ ოპერატორები ამ ანალიტიკურ ცენტრს აკონტროლებდნენ და არა უბრალოდ თანამშრომლობდნენ მასთან. მათში ნახსენები იყო, მაგალითად, სამსახურში აყვანისა და გათავისუფლების გადაწყვეტილებები, ანაზღაურების განაკვეთები, საკადრო გეგმები და მიმდინარე კვლევითი პროექტები. განსაკუთრებით საყურადღებოა ისიც, რომ, ანგარიშების თანახმად, ოპერატორებმა შექმნეს გამოგონილი პიროვნება, სახელად „მია კლარკი“, ოპერაციის სოციალურ მედიაში საქმიანობის სამართავად და ლათინურ ამერიკაში ადგილობრივ თანამშრომლებთან ურთიერთობისთვის. ხელმისაწვდომი მტკიცებულებები მიანიშნებს, რომ ამ ადგილობრივ თანამშრომლებს წარმოდგენა არ ჰქონდათ, რუსული ოპერაციისთვის რომ მუშაობდნენ და კვლევით დავალებებს კეთილსინდისიერად ასრულებდნენ. გაუთვითცნობიერებელი შუამავლების ამგვარი გამოყენება ძლიერ ჰგავს ადრინდელ რუსულ ოპერაციას, „PeaceData“-ს, რომელიც ასევე პრიგოჟინის წრეს უკავშირდებოდა და Meta-მ 2020 წელს გამოავლინა⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში).

რუსი ოპერატორების ანგარიშების მიხედვით, მათი ადგილობრივი თანამშრომლები ლათინურ ამერიკაში ინტერვიუებს ატარებდნენ რეგიონის ექსპერტებთან და კომენტატორებთან, შემდეგ კი მიღებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით კვლევით ნაშრომებს ამზადებდნენ. თემები მოიცავდა როგორც BRICS-ის ჯგუფის შესახებ საზოგადოებრივი აზრის ფართო ანალიზს, ისე ბრაზილიის ეკონომიკის დეტალურ შედარებას ჟაირ ბოლსონაროსა და ლუის ინასიუ ლულა და სილვას პრეზიდენტობის პერიოდებში. ზოგჯერ რუსი ოპერატორები კვლევითი პროექტების მიმდინარეობის ანგარიშებს მათ გამოქვეყნებამდე ამზადებდნენ, რაც მომზადების პროცესში მჭიდრო ჩართულობაზე მიუთითებს. SRC-ის ვებსაიტზე 60-ზე გაცილებით მეტი სტატია აღმოვაჩინეთ, რომელთა დიდი უმრავლესობა ორიგინალური ნამუშევარი ჩანდა. ეს განასხვავებს „ბნელ კლარკს“ ჩვენ მიერ ცოტა ხნის წინ გამოვლენილი რუსული ოპერაციისგან, რომელიც ასევე ანალიტიკურ ცენტრს იყენებდა საფარად, თუმცა მისი შიგთავსის უმეტესობა პლაგიატი იყო. ეს მიანიშნებს უფრო მდგრადი საფარი ორგანიზაციის შექმნის განზრახვაზე, მთელი ლათინური ამერიკის მასშტაბით კავშირებით.

რუსი ოპერატორების მტკიცებით, SRC-ის საქმიანობის პოპულარიზაციისთვის სოციალურ მედიაში ანგარიშებისა და გვერდების ქსელის შექმნას ცდილობდნენ. მათი ანგარიშების თანახმად, ამ საქმიანობას პრობლემები შეექმნა, როდესაც მსოფლიოს სხვადასხვა ნაწილში მყოფი ოპერატორები ერთსა და იმავე ანგარიშებში შესვლას ცდილობდნენ, რამაც ანგარიშების შეზღუდვა გამოიწვია. ამის კვალი ღია წყაროებშიც ჩანს: მაგალითად, SRC-ის X-ის მთავარი ანგარიშის გამჭვირვალობის მონაცემებში მდებარეობად გერმანია იყო მითითებული (შესაძლოა, VPN-ის გამოყენების გამო), თუმცა კავშირი რუსეთის ფედერაციის App Store-ის მეშვეობით ხორციელდებოდა; მისი Instagram-ის ერთ-ერთი ანგარიშის მონაცემებში კი ადმინისტრატორის მდებარეობად ვენესუელა ჩანდა. ჩვენ მიერ აღმოჩენილი SRC-ის ბრენდით მოქმედი Facebook-ის სამი ანგარიშიდან არცერთს არ ჰყავდა საკმარისი გამომწერი, რომ ადმინისტრატორის მდებარეობა გამოჩენილიყო.

მარცხნივ — სოციალური კვლევების ცენტრთან დაკავშირებული X-ის ანგარიში. ყურადღება მიაქციეთ გამჭვირვალობის მონაცემს, რომელიც რუსეთის ფედერაციის აპების მაღაზიის მეშვეობით კავშირს აჩვენებს. მარჯვნივ — SRC-ის Instagram-ის ანგარიში: მდებარეობად ვენესუელაა მითითებული.

ოპერატორები განსაკუთრებულ პრობლემებზე LinkedIn-ზე საუბრობდნენ: მათი თქმით, SRC-ის წარმომადგენლად განზრახ შექმნეს ყალბი ანგარიში, მაგრამ შემდეგ მისთვის კონტაქტების ქსელის შექმნა გაუჭირდათ. მათი ანგარიშების თანახმად, პრობლემის გადაწყვეტა იყო მეტი ყალბი ანგარიშის შექმნა, რომლებიც პირველს გამოიწერდნენ და მას უფრო სარწმუნო სახეს მისცემდნენ. 17 აგვისტოს მდგომარეობით, იმავე სოციალური კვლევების ცენტრის ბრენდით მოქმედ LinkedIn-ის ანგარიშს 961 გამომწერი ჰყავდა და 200–500 თანამშრომელს უთითებდა, თუმცა სიაში მხოლოდ ორი თანამშრომელი იყო.

ზოგჯერ, ანგარიშების AI-ით განახლების გარდა, ოპერატორები ჩვენს მოდელს სთხოვდნენ, დახმარებოდა ისეთი ტექსტების დაგეგმვასა და შექმნაში, რომლებსაც ოპერაციებში გამოიყენებდნენ: მაგალითად, დახმარებას ითხოვდნენ, რათა ყალბ მასალებში სხვადასხვა ქვეყნისთვის შესაფერისი აქცენტი, ლექსიკა და უწყებრივი სტილი გამოეყენებინათ. ეს საერთო სამუშაოს შედარებით მცირე წილი იყო, შესაძლოა იმიტომ, რომ ოპერაციაში, როგორც ჩანს, სულ მცირე ერთი ესპანურენოვანი ლათინოამერიკელი მონაწილეობდა და AI-ის ენობრივი დახმარება ნაკლებად სჭირდებოდათ.

მაგალითად, ერთხელ ერთ-ერთმა რუსულენოვანმა ოპერატორმა მოდელს სთხოვა დახმარება რუსულად ისეთი წერილის შედგენაში, რომელიც პანამაში უკრაინის საპატიო კონსულს კორუფციაში ამხელდა. შემდეგ ესპანურენოვანმა ოპერატორმა მოდელს სთხოვა წერილის ესპანურად თარგმნა და მისთვის თანმხლები აუდიოტექსტის შექმნა. წერილის ტექსტის შესაბამისი ფოტო და ოპერატორის ტექსტის შესაბამისი გახმოვანება TikTok-ზე გამოაქვეყნა ანგარიშმა, რომელიც თავს საინფორმაციო გამოცემად ასაღებდა, თუმცა პანამის TVN Noticias⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში)-ის ლოგოს იყენებდა. TikTok-ის არხს მხოლოდ ერთი გამომწერი ჰყავდა და ამ სიყალბის გავრცელების შემდეგ პოსტების გამოქვეყნება შეწყვიტა.

TikTok-ის პოსტი წერილით, რომლის ტექსტიც ამ ოპერაციამ შექმნა; თანმხლები გახმოვანების ტექსტიც ოპერაციის მიერ იყო შექმნილი.

სხვა შემთხვევაში რუსეთში მყოფმა ესპანურენოვანმა ოპერატორმა მოდელს მიაწოდა რუსულენოვანი ტექსტი, რომლის მიხედვითაც ნობოამ ეკვადორელი ღარიბები შეურაცხყო, და მისი ეკვადორულ ესპანურად თარგმნა სთხოვა. მესამე შემთხვევაში, მარტში, იმავე მომხმარებელმა მოდელს სთხოვა ესპანურენოვანი ხელშეკრულების პროექტის კორექტირება კომპანიას „International Security Solutions FZE“ და ეკვადორში მცხოვრებ პირს შორის, თითქოს უკრაინაში ინფრასტრუქტურული მომსახურების გასაწევად. მომხმარებლის კითხვები ენისა და გაფორმების გაუმჯობესებას ეხებოდა, მათ შორის იმას, რომელი სიტყვები უნდა გამუქებულიყო.

ხელშეკრულების შესახებ მომხმარებლის მოთხოვნები ტექსტის საბოლოო ფორმულირებით დასრულდა. თუმცა ღია წყაროების კვლევა აჩვენებს, რომ „ხელშეკრულების“ ფოტო შემდგომ სოციალურ მედიაში გავრცელდა⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში). მას იყენებდნენ იმ მტკიცების გასამყარებლად, თითქოს ნობოას მთავრობა საფარ კომპანიასთან ერთად ეკვადორელებს მოტყუებით უკრაინის ჯარში იბირებდა. სიყალბე იმდენად ფართოდ გავრცელდა, რომ აპრილის დასაწყისში ფაქტების გადამოწმება⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) გამოიწვია: გადამმოწმებლებმა დაასკვნეს, რომ კომპანია „არ იძებნება ეკვადორის კომპანიების, ფასიანი ქაღალდებისა და დაზღვევის ზედამხედველობის უწყების რეესტრში“.

ამ ოპერაციის გავლენა განსაკუთრებით ფრთხილ შეფასებას მოითხოვს. როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, ოპერატორების ერთ-ერთი მთავარი მიდგომა იყო საკუთარი დამსახურების მიწერა ისეთი საქმიანობისთვის, რომელსაც მათ ოპერაციასთან კავშირი არ ჰქონდა. ამიტომ შიდა ანგარიშებში გავლენის შესახებ მათი განცხადებების უპირობოდ სარწმუნოდ მიღება არ შეიძლება. ასევე, ზოგი ყალბი ამბავი, რომლის გავრცელებასაც ისინი იბრალებდნენ, ღია წყაროების კვლევაში არ გამოჩნდა — შესაძლოა, არასაჯარო არხებით გავრცელდა, უკვე წაშლილი იყო ან სინამდვილეში არც გამოქვეყნებულა.

თუმცა ღია წყაროების მტკიცებულებებმა მათი ზოგი მტკიცების დადასტურების საშუალება მოგვცა. ზოგ სიყალბეს, რომლის გავრცელებასაც ოპერაცია იბრალებდა, შემდგომ ფაქტების გადამმოწმებლები აშუქებდნენ და მთავრობები უარყოფდნენ, რაც მიანიშნებს, რომ ისინი საპასუხო რეაგირებისთვის საკმარისად ფართოდ გავრცელდა. სხვა შემთხვევებში ინტერნეტში აღმოვაჩინეთ შიგთავსი, რომელიც ამ ოპერაციის მიერ შექმნილ შიგთავსს ძლიერ ემთხვეოდა. ყველაზე საყურადღებოა მტკიცება, რომ ოპერაციამ პერუს სკოლას მოტყუებით ჩაატარებინა ღონისძიება, რომელზეც ბანდერა იყო წარმოდგენილი. ეს ამბავი შემდგომ გაშუქდა როგორც ლათინურ ამერიკაში, ისე ევროპაში და, როგორც ჩანს, სულ მცირე ერთი პოლონელი ევროპარლამენტარის კომენტარიც გამოიწვია.

გავლენის ოპერაციების გავრცელების მასშტაბის სკალით⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში), რომელიც მათ 1-დან (ყველაზე დაბალი) 6-მდე (ყველაზე მაღალი) აფასებს, ამ ოპერაციას მე-5 კატეგორიას მივაკუთვნებდით: მტკიცებულებები მიანიშნებს, რომ მან რამდენიმე ქვეყნის პოლიტიკოსების საჯარო კომენტარები გამოიწვია. ეს პირველი მე-5 კატეგორიის ოპერაციაა, რომელიც ანგარიშების გამოქვეყნების დაწყების შემდეგ აღვკვეთეთ.

ირანიდან წარმოებული ოპერაცია, რომელიც ონლაინსაინფორმაციო გამოცემებში ვრცელ სტატიებს ყალბი ავტორების სახელით ავრცელებდა.

დავბლოკეთ ChatGPT‑ის ანგარიშების ჯგუფი, რომელიც ირანიდან მოქმედებდა. ისინი მოთხოვნებს სპარსულად წერდნენ და შიგთავსს სპარსულად და ინგლისურად ქმნიდნენ. მოქმედი პირები მდებარეობას მალავდნენ და ChatGPT‑ზე წვდომისთვის VPN-ებს იყენებდნენ.

ოპერაცია ჩვენს მოდელებს იყენებდა ვრცელი სტატიებისა და რედაქციებისთვის შეთავაზებების დასახვეწად, სოციალური მედიის კომენტარების შესაქმნელად და შიდა ანგარიშების გასაუმჯობესებლად. ოპერატორები სტატიებს შვიდი ავტორის სახელით სთავაზობდნენ გამოცემებს, ამიტომ მათ კამპანიას „ყალბი ავტორები“ ვუწოდეთ. ვრცელი სტატიები აშშ-ირანის კონფლიქტს ეხებოდა. კომენტარების უმეტესობაც კონფლიქტს ეხებოდა; მცირე ნაწილი — აშშ-ის პოლიტიკას, როგორც წესი, კონფლიქტის უფრო ფართო კონტექსტში.

მათი საქმიანობის ძირითადი მიმართულებების ხილული გავლენა მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდა. მთელ მსოფლიოში დაახლოებით თორმეტ ონლაინგამოცემაში აღმოვაჩინეთ ოპერაციის ავტორთა სახელებით გამოქვეყნებული ან ხელახლა გავრცელებული თითქმის 100 სტატია. ეს იყო მცირე და საშუალო გამოცემები, რომლებიც ძირითადად საერთაშორისო ურთიერთობებზე, გეოპოლიტიკასა და ახლო აღმოსავლეთის მოვლენებზე მუშაობდნენ. ამის საპირისპიროდ, სოციალურ მედიაში არცერთ კომენტარს, როგორც ჩანს, არ მოჰყოლია მნიშვნელოვანი გამოხმაურება მოწონებების, გაზიარებების ან დამატებითი პასუხების სახით. მეტიც, სოციალურ მედიაში გავლენის გასაზომად ოპერატორების შიდა ანგარიშებში შეცდომაში შემყვან გამოთვლას იყენებდნენ, შესაძლოა, მათი საქმიანობის ეფექტიანობა გაზვიადებულად რომ წარმოეჩინათ.

მთლიანობაში საქმიანობა ჰგავდა კომერციული სუბიექტის მიერ შეკვეთით წარმოებულ გავლენის კამპანიას, თუმცა კონკრეტული სუბიექტის ვინაობას ვერ ვადგენთ. ამ საქმის შესახებ ინფორმაცია შესაბამის უწყებებს გავუზიარეთ.

ამ ოპერაციის ყველაზე ფართო წვდომის მქონე საქმიანობა იყო ChatGPT‑ისთვის ვრცელი ინგლისურენოვანი სტატიების გადახედვისა და დახვეწის თხოვნა აშშ-ირანის კონფლიქტის გეოპოლიტიკის შესახებ. ტიპურ მოთხოვნებში მოდელს სთხოვდნენ, ინგლისურენოვანი მონახაზი კონკრეტული ონლაინგამოცემის კრიტერიუმებთან შეედარებინა და შესაბამისობის უზრუნველსაყოფად შესწორებები შეეთავაზებინა. შესწორებების დამტკიცების შემდეგ ოპერატორები მოდელს სთხოვდნენ, შეექმნა ელწერილი, რომლითაც სტატიას შესაბამისი ონლაინგამოცემის რედაქტორს შესთავაზებდნენ.

ეს შეთავაზებები შვიდი გამოგონილი ავტორის სახელით მზადდებოდა: ერვინ ბ. ჰოსკინსი, ნოე ლამინგტონი, სოფია გონსალესი, მაიკლ ჰარისონი, ერიკა ფუზიე, ჯენი უილიამსი და ელის ჯონსონი. ზოგიერთ სტატიასთან ერთად გამოქვეყნებული ბიოგრაფიების თანახმად, თითოეული გამოგონილი პირი თავს დასავლელ ჟურნალისტად ასაღებდა — უმეტესად ამერიკელად, თუმცა ნოე ლამინგტონის ბიოგრაფიაში ახალ ზელანდიაში ყოფნა იყო მითითებული. ისინი ხშირად საერთაშორისო პოლიტიკაზე, ახლო აღმოსავლეთზე, ადამიანის უფლებებსა ან კონფლიქტებზე სპეციალიზდებოდნენ. ერთ-ერთი გამოგონილი პირის, „მაიკლ ჰარისონის“, ბიოგრაფიის დაწერაც ოპერატორებმა მოდელს სთხოვეს. (აღსანიშნავია, რომ მარტში Meta-მ აღკვეთა⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) ირანული გავლენის ოპერაცია, რომელშიც ასევე ფიგურირებდა გამოგონილი ჟურნალისტი „მაიკლ ჰარისონი“.)

ზოგიერთ ამ გამოგონილ პიროვნებას სარწმუნოობას სხვადასხვა სოციალური პლატფორმის ანგარიშები მატებდა. მაგალითად, გამოგონილ მაიკლ ჰარისონს ანგარიშები ჰქონდა Medium-ზე, X-სა და Facebook-ზე. გამოგონილ ერვინ ბ. ჰოსკინსს ანგარიშები ჰქონდა X-ზე, Facebook-ზე, Instagram-სა და Threads-ზე. მისი ბიოგრაფიის თანახმად, ის „ამერიკელი თავისუფალი ავტორი“ იყო, თუმცა სოციალური მედიის გამჭვირვალობის მონაცემებში ანგარიშების მდებარეობად ირანი ჩანდა.

ზემოთ — გამოგონილი ერვინ ჰოსკინსის Instagram-ის ბიოგრაფია. ქვემოთ მარცხნივ — X-ის ანგარიშის გამჭვირვალობის ინფორმაცია, რომელიც დასავლეთ აზიის Android-აპის გამოყენებას აჩვენებს. ქვემოთ მარჯვნივ — Instagram-ის ანგარიშის გამჭვირვალობის ინფორმაცია, მდებარეობად ირანის მითითებით. Meta-მ Instagram-ის ანგარიში აგვისტოში დაბლოკა.

ღია წყაროების საგამოძიებო მეთოდებით თორმეტზე მეტ გამოცემაში აღმოვაჩინეთ ოპერატორების ამა თუ იმ ავტორის სახელით გამოქვეყნებული თითქმის 100 სტატია. ეს გამოცემები ძირითადად საერთაშორისო ურთიერთობებს, გეოპოლიტიკასა და ახლო აღმოსავლეთის მოვლენებს აშუქებდნენ, ზოგჯერ ომის საწინააღმდეგო ან პროგრესული თვალთახედვით. ჩვენ მიერ აღმოჩენილი ყველაზე ადრეული სტატია 2025 წლის ივლისში გამოქვეყნდა, ყველაზე გვიანი კი — 2026 წლის ოქტომბერში. აშშ-ირანის კონფლიქტის დაწყების შემდეგ სტატიების გამოქვეყნება მკვეთრად გახშირდა.

სტატიების ქრონოლოგია ავტორებისა და თემების მიხედვით, 2025 წლის ივლისი — 2026 წლის სექტემბერი. ყურადღება მიაქციეთ აშშ-ირანის ურთიერთობებზე პუბლიკაციების სიხშირეს 2026 წლის მარტიდან.

ამ ოპერაციასთან დაკავშირებული ავტორების სახელებით სხვადასხვა ონლაინგამოცემაში 2026 წლის თებერვლიდან ივლისამდე გამოქვეყნებული სტატიების სათაურების ნიმუშები.

შემდეგ სტატიების სულ მცირე ნაწილი შესაბამისმა გამოცემებმა თავიანთ სოციალურ ანგარიშებზე გაავრცელეს. ამან ირანელ ოპერატორებს მისცა შესაძლებლობა, მისწვდომოდნენ აუდიტორიას, რომელთანაც სხვაგვარად ვერ მივიდოდნენ.

სტატიების გარდა, საფრთხის მოქმედი პირები ChatGPT‑ს სთხოვდნენ, ინგლისურად ან სპარსულად გეოპოლიტიკურ თუ პოლიტიკურ თემებზე კომენტარების ჯგუფები შეექმნა. მათი ტიპური მიდგომა იყო სოციალური მედიის პოსტის ტექსტის ან ეკრანის ანაბეჭდის შეყვანა და მოდელისთვის ისეთი პასუხების ნაკრების თხოვნა, რომელიც მათ საერთო მიზნებს შეესაბამებოდა. შემდეგ ამ პასუხებს ინტერნეტში აქვეყნებდნენ, ხშირად ერთმანეთისგან რამდენიმე წუთის ინტერვალით. ოპერატორების შიდა ანგარიშებში საუბარი იყო როგორც ადამიანების მიერ, ისე ავტომატურ გამოქვეყნებაზე; არ გვაქვს მტკიცებულება, რომ ეს ავტომატიზაცია ჩვენი მოდელების დახმარებით ხორციელდებოდა.

ოპერაციის მიერ შექმნილი და ივლისში გამოქვეყნებული ტვიტები: მარცხნივ — ინგლისურად, მარჯვნივ — სპარსულად. ინგლისურენოვანი კომენტარები პასუხობდა ინგლისურენოვან ტვიტს, რომელიც ირანზე აშშ-ის მიერ „ფართომასშტაბიანი თავდასხმის“ მომზადების შესახებ იუწყებოდა. ამ გამოსახულებაზე ყველა კომენტარი 10 წუთში გამოქვეყნდა. სპარსულენოვანი კომენტარები პასუხობდა სპარსულენოვან ტვიტს ირანზე აშშ-ის დარტყმების შესახებ და 13 წუთში გამოქვეყნდა.

ჯგუფურად კომენტარების შექმნის საქმიანობის ნაწილი თავად ოპერაციის საინფორმაციო სტატიების შესახებ სოციალური მედიის პოსტებზე პასუხების მომზადება იყო. ამ შემთხვევაში ოპერატორები შეიყვანდნენ მათი სტატიების გამავრცელებელი პოსტების ეკრანის ანაბეჭდებს და ქმნიდნენ საქებარ ან მხარდამჭერ კომენტარებს, სავარაუდოდ, სტატიების უფრო პოპულარულად წარმოსაჩენად.

აშშ-ის ადგილობრივი საინფორმაციო გვერდის Facebook-პოსტი, რომელიც ოპერაციის მიერ შექმნილ სტატიას აზიარებს, და ამავე ოპერაციის მიერ პოსტისთვის შექმნილი კომენტარები.

კომენტარების ჯგუფების უმეტესობა უფრო ზოგადად ირანს, შეერთებულ შტატებსა და ისრაელს შორის კონფლიქტს ეხებოდა. მომხმარებლები ითხოვდნენ კომენტარებს სარაკეტო დარტყმებზე, ცეცხლის შეწყვეტასა და დიპლომატიურ მანევრებზე. ისინი აზუსტებდნენ, რომ პასუხებში აშშ აგრესორად, ისრაელი აშშ-ის არასანდო მოკავშირედ, ირანი კი დაუმორჩილებელ და გამძლე მსხვერპლად წარმოჩენილიყო. ოპერატორებმა განსაკუთრებით ბევრი პასუხი შექმნეს ბრიტანეთში დაფუძნებული სატელიტური ქსელის, ირანის რეჟიმის კრიტიკოსი Iran International-ის პოსტებზე — მტრული სპარსულენოვანი პასუხების ორ ათეულზე მეტი ჯგუფი. ჯგუფების მცირე ნაწილი აშშ-ის პოლიტიკის შესახებ სოციალური მედიის პოსტებს პასუხობდა, როგორც წესი, ასევე კონფლიქტის ფართო კონტექსტში.

ოპერაციის მიერ აშშ-ის პოლიტიკის შესახებ პოსტების პასუხად შექმნილი Instagram-ის კომენტარები.

ინტერნეტში ამ პასუხების მცირე ნაწილის გამოქვეყნება დავაფიქსირეთ; გაცილებით მეტი ღია წყაროებში ძიებისას ვერ ვიპოვეთ, შესაძლოა იმიტომ, რომ არ გამოქვეყნებულა ან უკვე წაშლილი ანგარიშებით იყო გამოქვეყნებული. (მაგალითად, სამი გამოგონილი ჟურნალისტის — ერიკა ფუზიეს, ელის ჯონსონისა და ჯენი უილიამსის — გამოქვეყნებულ ბიოგრაფიებში X-ის მომხმარებლის სახელები იყო მითითებული: 2026 წლის აგვისტოსთვის ყველა ანგარიში შეჩერებული იყო.) ზოგი ანგარიში, რომელიც კომენტარებს აქვეყნებდა, დასავლურად ჟღერად სახელს იყენებდა, თუმცა მდებარეობად ირანი ჰქონდა მითითებული.

ზემოთ ნაჩვენები კომენტარების გამომქვეყნებელი Instagram-ის ანგარიშების გამჭვირვალობის მონაცემები მიუთითებს, რომ ისინი ირანში მდებარეობდა.

სადაც ამ პასუხების გამოქვეყნება ვიპოვეთ, ისინი, როგორც წესი, პოსტის ყველა კომენტარის მცირე ნაწილს შეადგენდა. ეს მიანიშნებს, რომ ნამდვილ გამოხმაურებებს შორის ოპერატორების ხმა არ დომინირებდა. არც მნიშვნელოვანი გამოხმაურება ჩანდა: მეტიც, ოპერაციის პასუხებზე ბევრი მოწონება თავად ოპერაციასთან დაკავშირებული ანგარიშებიდან მოდიოდა. ამ საქმის შესახებ ინფორმაცია დარგის პარტნიორებს გავუზიარეთ, რომლებსაც გამოხმაურების სრულყოფილად შეფასების საუკეთესო შესაძლებლობა აქვთ.

თავიანთი საქმიანობის უფრო პოპულარულად წარმოჩენის მცდელობა საჯარო პოსტებით არ შემოიფარგლებოდა. შიგთავსის შექმნის პარალელურად ოპერატორები ზოგჯერ ChatGPT‑ს სთხოვდნენ იმ ტექსტების დახვეწას, რომლებიც, როგორც ჩანდა, მათი სოციალური მედიის კამპანიის შიდა ანგარიშები იყო. ჩვეულებრივ, მოდელს აწვდიდნენ სტატისტიკურ მონაცემებს და სთხოვდნენ, ისინი გამართულ პრეზენტაციებად ექცია.

ეს ჩვენ მიერ აღკვეთილი პირველი ოპერაცია არ არის, რომელიც AI-ს იყენებდა საკუთარი⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) საქმიანობის შესაფასებლად⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში). ირანელი ოპერატორების თვითშეფასების მცდელობებში ყველაზე თვალშისაცემი გამოყენებული მეთოდი იყო. „გავლენის“ მთავარ საზომად იყენებდნენ იმ პოსტების ნახვებს, რომლებსაც პასუხობდნენ (და არა თავად პასუხების ნახვებს). მათ ითვლიდნენ პასუხების გამოქვეყნებამდე და გამოქვეყნებიდან დაუზუსტებელი დროის შემდეგ. ეს გამოთვლა არ ითვალისწინებდა ნახვებს, რომლებიც სხვა ფაქტორებს შეიძლებოდა გამოეწვია — მაგალითად, საწყისი პოსტის პოპულარობას ან სხვა კომენტარებს. შედეგად, ოპერაციის გავლენის მაჩვენებლები ძლიერ გაზვიადებული იყო, რაც მიანიშნებს, რომ ოპერატორებმა ან არ იცოდნენ მათი გამოთვლის უფრო ეფექტიანი გზა, ან მისი გამოყენება არ არჩიეს.

სინამდვილეში, ღია წყაროებზე დაკვირვებით მოპოვებული მტკიცებულებების მიხედვით, ოპერაციის ორი ძირითადი მიმართულების სავარაუდო გავლენა ძალიან განსხვავდებოდა.

ჩვენ მიერ აღმოჩენილ სოციალური მედიის პასუხებს, როგორც წესი, ცოტა მოწონება, ნახვა და კომენტარი ჰქონდა — ერთნიშნა ან ორნიშნა რაოდენობით. როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, ეს პასუხები, ჩვეულებრივ, შესაბამისი პოსტის ყველა კომენტარის მცირე ნაწილს შეადგენდა. გავლენის ოპერაციების გავრცელების მასშტაბის სკალით⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში), რომელიც მათ 1-დან (ყველაზე დაბალი) 6-მდე (ყველაზე მაღალი) აფასებს, ოპერაციის ამ ნაწილს მე-2 კატეგორიას მივაკუთვნებდით: კომენტარები რამდენიმე პლატფორმაზე ქვეყნდებოდა, თუმცა ფართო გავრცელებისა ან პასუხებში დომინირების ნიშნები მცირე იყო.

ამის საპირისპიროდ, გამოგონილმა ჟურნალისტებმა სტატიების სხვადასხვა გამოცემაში გამოქვეყნება შეძლეს, მათ შორის ზოგიერთში დიდი აუდიტორიით: მაგალითად, ერთ ონლაინგამოცემას, რომელიც ამ ოპერაციის სტატიებს აქვეყნებდა, 2026 წლის აგვისტოსთვის Facebook-ზე თითქმის 2 მილიონი, X-ზე თითქმის 355 000, Instagram-ზე კი 544 000-ზე მეტი გამომწერი ჰყავდა. რამდენიმე მედიასაშუალებაში სისტემატური გავრცელების საფუძველზე ოპერაციის ამ ნაწილს მე-4 კატეგორიას მივაკუთვნებდით.