Նոր քաղաքական գաղափարներ Բանականության դարաշրջանի համար
Անկախ նախագծերի ֆինանսավորում՝ ԱԲ-ի զարգացմանը զուգընթաց տնտեսական հնարավորություններն ու դիմակայունությունը խթանելու համար։
OpenAI-ն դրամաշնորհներ է տրամադրում անկախ կազմակերպությունների ղեկավարած 14 նախագծի՝ ԱԲ-ի զարգացմանը զուգընթաց տնտեսական հնարավորություններն ու հասարակական դիմակայունությունը խթանելու համար։ Այս դրամաշնորհներով կատարում ենք 2026 թվականի ապրիլին «Արդյունաբերական քաղաքականություն Բանականության դարաշրջանի համար» աշխատությունը հրապարակելիս ստանձնած պարտավորությունը՝ աջակցել ուրիշներին փորձարկելու, քննադատելու և զարգացնելու մեր գաղափարները, որպեսզի առաջադեմ ԱԲ-ն օգուտ բերի բոլորին։
ԱԲ-ն արագորեն ավելի ունակ է դառնում և կարող է փոխակերպել մարդկանց սովորելու, ստեղծագործելու ու տնտեսությանը մասնակցելու եղանակները։ Ընդլայնվում է նաև դրա ընդգրկումը. ChatGPT‑ն աշխարհում օգտագործում է 1 միլիարդ մարդ՝ տարբեր տարածաշրջաններից, եկամտային մակարդակներից և ժողովրդագրական խմբերից։ Օգտատերերը ներկայացնում են բոլոր հիմնական տարիքային խմբերը. մենք ունենք թե՛ մինչև 30 տարեկան, թե՛ 30-ից բարձր տարիքի ավելի շատ չափահաս օգտատերեր, քան որևէ այլ առաջադեմ լաբորատորիա։
Սակայն տեխնոլոգիայի լայն հասանելիությունը խնդրի միայն մի կողմն է։ Արդյոք ԱԲ-ն ի վերջո կծառայի շատերին, այլ ոչ թե քչերին, կախված կլինի նաև այն որոշումներից, որոնք հասարակությունները կընդունեն դրա ներդրման և օգուտների բաշխման վերաբերյալ։ Որպեսզի Բանականության դարաշրջանի օգուտները լայնորեն բաշխվեն, քաղաքական արձագանքը պետք է նույնքան հավակնոտ լինի, որքան տեխնոլոգիական փոփոխությունը։ Դա պահանջում է նոր մոտեցումներ, ոչ թե գործող քաղաքականության սոսկ ճշգրտումներ։
Այս որոշումները չպետք է կայացնեն միայն տեխնոլոգիական ընկերությունները։ Ժողովրդավարական հասարակություններում դրանք պետք է ձևավորվեն ժողովրդավարական ինստիտուտների և հանրային քննարկումների միջոցով։ Անկախ հետազոտական և քաղաքականության կազմակերպությունները հատկապես կարևոր դեր ունեն. նրանք կարող են մշակել ու փորձարկել նոր մոտեցումներ, կասկածի տակ դնել ենթադրությունները՝ ներառյալ մերը, և ծառայել որպես գաղափարների լաբորատորիաներ, որոնց աշխատանքը կառավարությունները կարող են հարմարեցնել իրենց համայնքներին ու պայմաններին։
Այս նոր դրամաշնորհների շնորհիվ հետազոտողներն ու գործնական մասնագետները վերացական գաղափարները կվերածեն կոնկրետ աշխատանքի՝ ուսումնասիրելով, թե ինչը կարող է արդյունավետ լինել, որքան կարժենա և ինչպես կարելի է մոտեցումները պատասխանատու կերպով իրականացնել։ Առաջարկներ ներկայացնելու մեր հրավերին արձագանքել է ավելի քան 400 մարդ և կազմակերպություն։ Դիմորդներն առանձնացրել են գաղափարներ և առաջարկել նախագծեր, որոնք կարող են էական ներդրում ունենալ հանրային իրազեկման և քաղաքականության մշակման գործում։ OpenAI-ն ընտրված նախագծերին ընդհանուր առմամբ կտրամադրի 1 միլիոն ԱՄՆ դոլարի ֆինանսավորում և մինչև 1 միլիոն ԱՄՆ դոլարի API կրեդիտներ։
Նախագծերն իրականացվում են ԱՄՆ-ում, Եվրոպական միությունում, Բրազիլիայում, Սինգապուրում և Հարավային Կորեայում ու անդրադառնում են երկու լայն հարցի. ԱԲ-ն ինչպես կարող է ընդլայնել տնտեսական հնարավորությունները, և հասարակություններն ինչպես կարող են դիմակայունություն ձևավորել դրա կարողությունների զարգացմանը զուգընթաց։ Դրանցից մի քանիսը կմշակեն հետազոտություններ և քաղաքականության մոդելներ, իսկ մյուսները կստեղծեն նախատիպեր, տվյալների հավաքածուներ և շրջանակներ, որոնք հնարավոր կլինի գործնականում փորձարկել։ Ընտրված նախագծերի ամփոփագրերը ներկայացված են ստորև։
American Enterprise Institute. AEI-Urban երկկուսակցական հանձնաժողով՝ արհեստական բանականության և ամերիկյան աշխատուժի ապագայի հարցերով։ AEI-Urban երկկուսակցական հանձնաժողովը կմշակի զբաղվածության և հմտությունների վրա ԱԲ-ի թույլ, միջին և ուժեղ խաթարիչ ազդեցության սցենարներ ու խաթարման դիտարկելի ցուցիչները կկապի քաղաքականության գործողությունների ծրագրերի հետ։
Centre for European Policy Studies — ԱԲ-ի շահաբաժնի բաշխումը։ CEPS-ը կուսումնասիրի, թե ԱԲ-ով պայմանավորված արտադրողականության աճը Եվրոպայում ինչպես է բաշխվում աշխատողների, ընկերությունների, ոլորտների, տարածաշրջանների և երկրների միջև՝ ԵՄ-ն համեմատելով ԱՄՆ-ի հետ։ Ամփոփելով առկա էմպիրիկ ապացույցները՝ նախագիծը կմշակի նորարարական քաղաքականության սկզբունքներ՝ եվրոպական սոցիալական ներդրումների նորացված մոդելի և հարմարվող սոցիալական պաշտպանության համակարգերի համար, որպեսզի ԱԲ-ով պայմանավորված բարեկեցությունը լայնորեն բաշխվի։ Նախագծի արդյունքները կլինեն քաղաքականության ուսումնասիրություն, պատկերավոր նյութեր և շահագրգիռ կողմերի մասնակցությամբ հաստատման աշխատաժողով։
European Centre for International Political Economy. Աշխատանքից դեպի արտադրական ակտիվների սեփականություն։ ECIPE-ն կուսումնասիրի, թե ԱԲ-ի և արտադրական ակտիվների սեփականության ավելի լայն հասանելիությունն ինչպես կարող է օգնել մարդկանց մասնակցել տնտեսությանը՝ տեխնոլոգիայի կարողությունների զարգացմանը զուգընթաց։ Նախագիծը կմշակի «ԱԲ-ի իրավունքի» գործնական շրջանակ և կհամեմատի այնպիսի մոդելներ, ինչպիսիք են աշխատակիցների սեփականությունը, քաղաքացիների ներդրումները, կենսաթոշակային հիմքով սեփականությունը, հանրային հարստության հիմնադրամները և մտավոր սեփականության մասնակցային համակարգերը։ Այն կներկայացնի ամփոփիչ զեկույց, համառոտ վերլուծություններ և հանրային վեբինար։
Abundance Institute. Էներգետիկ առատություն՝ նահանգ առ նահանգ։ Abundance Institute-ը կհամեմատի, թե ԱՄՆ նահանգներն ինչպես կարող են տվյալների կենտրոնների պահանջարկին ի պատասխան ընդլայնել էլեկտրաէներգիայի արտադրությունն ու հաղորդումը՝ միաժամանակ տեղական մակարդակում ապահովելով չափելի օգուտներ։ Այն կմշակի նահանգային քաղաքականության շրջանակ, պատմական վերլուծություն և հանրային Data Center Atlas-ի քաղաքականության շերտ։
Progressive Policy Institute. Անձի վրա հիմնված նպաստներ Տեղեկատվության դարաշրջանում։ PPI-ն կմշակի անձի վրա հիմնված նպաստների համակարգ, որը աշխատանքի տարբեր ձևերի պարագայում կընդգրկի կենսաթոշակը, առողջապահությունը, արձակուրդը, կրթությունը, վերապատրաստումը և հաշմանդամությունը։ Այն կստեղծի «ապրուստի ապահովագրության» նախատիպ, որը կգործարկվի որևէ մասնագիտության մեջ լայնածավալ փոփոխությունների դեպքում, ապա կսահմանի մոդելի ներդրման համար անհրաժեշտ օրենսդրական և տեխնիկական փոփոխությունները։
Tax Foundation. Հարկային քաղաքականությունը ԱԲ-ի դարաշրջանում։ Tax Foundation-ը կվերլուծի, թե ԱԲ-ի ներդրումն ինչպես կարող է փոխել աշխատանքային եկամուտների, կորպորատիվ շահույթի, կապիտալի հավելաճի և պետական եկամուտների այլ աղբյուրների հարաբերակցությունը։ Քանակական վերլուծությամբ հիմնավորված ամփոփիչ զեկույցում հարկման տարբերակները կգնահատվեն չեզոքության, պարզության, թափանցիկության, կայունության և տնտեսական արդյունավետության տեսանկյունից՝ հստակ հաշվի առնելով նորարարությունը, ներդրումը, մրցակցությունը, մրցունակությունը և հարկաբյուջետային դիմակայունությունը։
Windfall Trust. ԱԲ տնտեսական քաղաքականության ազգային աշխատանքային խմբեր։ Windfall Trust-ը կընդլայնի ԱՄՆ-ում, Միացյալ Թագավորությունում, Կանադայում, Եվրոպական միությունում և Լատինական Ամերիկայում գործող աշխատանքային խմբերի ցանցը՝ ԱԲ-ի տարբեր սցենարների պայմաններում ուսումնասիրելու հարկաբյուջետային, աշխատաշուկայի, բարեկեցության և մրցունակության հարցերը։ Այն նաև կստեղծի միջազգային աշխատանքային խումբ, որն ամբողջությամբ կզբաղվի միջազգային տնտեսական պատրաստվածությամբ և համակարգմամբ։ Աշխատանքային խմբերը կմիավորեն տնտեսագետների, քաղաքականության փորձագետների, հարցումներ անցկացնող մասնագետների և տարածաշրջանային գործընկերների, իսկ Windfall Trust-ը կհրապարակի հիմնական աշխատանքային խմբերի եզրահանգումների ամփոփագրերը։
Instituto de Matemática Pura e Aplicada. Դիմակայուն հետազոտությունների զարգացումը Բանականության դարաշրջանում։ IMPA-ն կուսումնասիրի, թե հետազոտական հաստատություններին ինչ է անհրաժեշտ ԱԲ-ի հասանելիությունը գիտական նշանակալի առաջընթացի վերածելու համար՝ ներառյալ ինժեներական աջակցությունը, ուսուցումը, կառավարումը, հաշվարկային ռեսուրսները և տեղական ենթակառուցվածքը։ Բրազիլացի մաթեմատիկոսների հետ աշխատելով՝ այն կմշակի այլ միջավայրերում կիրառելի չափման և ծախսերի շրջանակ, մաթեմատիկայում վստահելի ԱԲ-ի կիրառման գործնական ուղեցույց և հանրային զեկույց՝ գնահատելով «ԱԲ-ի իրավունքը» և բաշխված գիտական հայտնագործությունները։
Hospital das Clínicas da Faculdade de Medicina da Universidade de São Paulo. Հանրային հիվանդանոցների՝ մարդակենտրոն ԱԲ կլինիկական ենթակառուցվածք։ HCFMUSP-ը վերահսկվող պայմաններում և նախքան ներդրումը կգնահատի ԱԲ-ով աշխատող կլինիկական տեղեկատվական ենթակառուցվածքի նախատիպը, որը նախատեսված է Բրազիլիայի Առողջապահության միասնական համակարգում՝ SUS-ում, կլինիկական տեղեկությունները կազմակերպելու համար։ Օգտագործելով միայն արհեստականորեն ստեղծված կամ պատշաճ կերպով ապանույնականացված տվյալներ՝ նախագիծը կգնահատի, թե արդյոք մարդակենտրոն կլինիկական ԱԲ-ն կարող է նվազեցնել մասնատված գրառումների ուսումնասիրման անհրաժեշտությունը, բարելավել կլինիկական մասնագետների աշխատանքային գործընթացները, աջակցել ապացույցների վրա հիմնված խնամքին և ռիսկերի դասակարգմանը, ինչպես նաև օգնել պացիենտներին կողմնորոշվել առողջապահական ծառայություններում, կառավարել դեղատոմսերի երկարաձգման գործընթացը և բացահայտել նախազգուշացնող ախտանշանները, որոնք պետք է փոխանցվեն կլինիկական մասնագետի դիտարկմանը՝ միաժամանակ պահպանելով բժշկի դատողությունն ու մարդկային վերահսկողությունը։
Institute for Security and Technology. Չվերահսկվող RSI-ի գործառնական շրջանակ՝ չափում, համակարգում և արձագանք։ IST-ն ինքնակատարելագործվող ռեկուրսիվ (RSI) ԱԲ համակարգերի համար կստեղծի չափման և համակարգման շրջանակ։ Նախագիծը կմշակի տեխնիկապես հիմնավորված սահմանումներ, չվերահսկվող ինքնափոփոխման դիտարկելի ցուցիչներ, տարբեր լաբորատորիաների միջև հաղորդակցության համար միջադեպերի դասակարգումներ և սրացման չափանիշներ, որոնք տեխնիկական ազդանշանները կկապեն համակարգված արձագանքման որոշումների հետ։ Արդյունքները կներառեն միջադեպերի դասակարգման սխեմա, ոլորտ-կառավարություն համակարգման սրացման ընթացակարգեր և հանրամատչելի ամփոփագիր ղեկավարների համար։
Nuclear Threat Initiative. ԱԲ×կենսաբանություն ռիսկի վերաբերյալ անդրսահմանային տեղեկատվության փոխանակման նախագծում։ NTI | bio-ն կստուգի ԱԲ կարողությունների, ռիսկերի և մեղմման միջոցների անվտանգ միջազգային փոխանակման իրավական իրագործելիությունը։ Այնուհետև NTI | bio-ն կմշակի տեղեկատվության փոխանակման հիմնական ճարտարապետություն՝ միջազգային AIxBio ապահովությունն ու անվտանգությունն ամրապնդելու համար։
Council on Strategic Risks. Մարդկանց հետ՝ ավելի անվտանգ. առաջադեմ ԱԲ-ի անվտանգության մոդուլ և լաբորատոր ներգրավվածություն ազգային անվտանգության մասնագետների համար։ CSR-ի Converging Risks Lab-ը կուսումնասիրի, թե ազգային անվտանգության մասնագետներն ինչպես կարող են զարգացնել առաջադեմ ԱԲ-ի անվտանգության և կառավարման ինստիտուցիոնալ կարողությունները։ Կրթաթոշակային ծրագրով վերապատրաստման և առաջադեմ ԱԲ լաբորատորիաների ու անվտանգության հետազոտողների հետ համագործակցության միջոցով նախագիծը հանրային վերլուծություններ կներկայացնի վերահսկողության և ԱԲ-ի կարողությունների զարգացմանը զուգընթաց մարդկային իմաստալից վերահսկողության պահպանման մասին։
Nanyang Technological University. Գաղտնիությունը պահպանող LLM ագենտներ՝ կառավարության քաղաքականության աուդիտի ենթակա մոդելավորման համար։ NTU-ն կմշակի և կգնահատի ԱԲ ագենտների շրջանակ, որն անհատների ֆինանսական գործարքների տվյալները կվերածի գաղտնիությունը պահպանող վարքագծային պրոֆիլների՝ նախքան ներդրումը մոդելավորելու, թե տնային տնտեսություններն ինչպես կարձագանքեն պետական փոխանցումներին և արդյունաբերական քաղաքականությանը։ Մոդելավորումների հավաստիությունը կստուգվի՝ դրանք համեմատելով նախկին քաղաքականություններին արձանագրված արձագանքների և ընդունված վիճակագրական հենանիշների հետ։ Նախագիծը կներկայացնի նախատիպ, գաղտնիությունը պահպանող պրոֆիլի սխեմա, աուդիտի ենթակա զեկույցներ, որոնք կբացատրեն յուրաքանչյուր կանխատեսման հիմքը և քաղաքականության նախագծման փոփոխությունների ակնկալվող ազդեցությունը դրա վրա, ինչպես նաև պետական պատասխանատու օգտագործման սահմանափակումներ։
Yonsei University. ԱԲ-ով ապահովվող ժողովրդավարական հաշվետվողականություն։ Yonsei University-ն կստուգի՝ արդյոք ԱԲ-ի թափանցիկ և մարդկանց կողմից հաստատված մեթոդները կարող են օգնել գնահատել Հարավային Կորեայի Ազգային ժողովի վերահսկողության որակը։ Սկզբնական փուլում կպատրաստվեն վերլուծական զեկույց, փորձնական տվյալների հավաքածու և ծածկագրման ուղեցույց՝ ուսումնասիրելով ապացույցների օգտագործումը, բևեռացումը և օրենսդրական վերահսկողության որակը։
Նախագծերը կտևեն վեց ամիս, իսկ արդյունքները կհրապարակվեն 2027 թվականին։
«Արդյունաբերական քաղաքականություն Բանականության դարաշրջանի համար» աշխատությունում մենք պնդել ենք, որ կառավարությունները պետք է պատրաստ լինեն օգտագործելու քաղաքականության գործիքների ամբողջ զինանոցը՝ հետազոտությունների ֆինանսավորումից և աշխատուժի զարգացումից մինչև շուկա ձևավորող գործիքներ ու նպատակային կարգավորում, որպեսզի օգնեն հասարակություններին հաղթահարել այս մասշտաբի տեխնոլոգիական անցումը։ Սակայն ոչ մի ընկերություն կամ կառավարություն չունի բոլոր պատասխանները։
Այս դրամաշնորհների նպատակն է ընդլայնել պատասխաններ մշակողների շրջանակը՝ աջակցելով աշխարհի անկախ հաստատություններին, երբ նրանք փորձարկում են նոր գաղափարներ, ապացույցներ հավաքում և օգնում ժողովրդավարական հասարակություններին որոշել, թե ԱԲ-ն ինչպես կարող է ընդլայնել հնարավորություններն ու ամրապնդել դիմակայունությունը։ Այս նախագծերը միայն սկիզբն են, և հուսով ենք, որ դրանց արդյունքները կնպաստեն Բանականության դարաշրջանի համար անհրաժեշտ քաղաքականության շուրջ շատ ավելի լայն հանրային քննարկմանը։
