Government of Iceland


Iceland, oo ah dal jasiirad ah oo ku yaalla bartamaha Waqooyiga Atlaantik, wuxuu leeyahay warshad tignoolajiyadeed oo firfircoon iyo dalxiis kobcaya. Hase yeeshee inkastoo inta badan qiyaastii 370,000 oo muwaadiniintiisa ahi ku hadlaan Ingiriisi ama luqad labaad oo kale, isdhexgalka uu la leeyahay Maraykanka iyo Yurub ayaa afka hooyo ee dalka, af-Icelandic, geliyay halis. Maanta waxaa sii kordhaya walaaca ah in jiilal yar gudahood, haddii af-Icelandic uusan ahaan karin luqadda caadiga ah ee dalka marka la wajahayo dijitaalayn degdeg ah, luqaddu ay wajahdo baaba’ dhab ah(ku furmaa daaqad cusub).
Dadka Iceland waxay qiimeeyaan afkooda sababo la xiriira dhaxalkiisa dhaqameed ee hodanka ah iyo xiriirka uu la leeyahay aqoonsiga qaranka. Dowladda dalka ayaa haysata Waax Qorshaynta Luqadda(ku furmaa daaqad cusub) oo sameysa ereyo af-Icelandic ah oo loogu talagalay fikrado cusub, halkii laga qaadan lahaa waxa loo yaqaan “ereyo amaah ah” oo ka yimaadda luqado kale. Tusaale ahaan, kombiyuutarku waa tölva (“nebiyad tirooyin ah”). Dadaalladan awgood, luqaddu waxay ilaalisaa dabeecaddeeda gaarka ah(ku furmaa daaqad cusub) waxayna si dhow ugu xiran tahay xididadeedii Old Norse.
Iyadoo laga duulayo hindisaha(ku furmaa daaqad cusub) Madaxweynaha dalka, HE Guðni Th. Jóhannesson, iyo iyadoo gacan laga helayo warshadaha gaarka loo leeyahay, Iceland waxay la shuraakoowday OpenAI si loo adeegsado GPT‑4 dadaalka lagu ilaalinayo af-Icelandic—iyo in mowqif difaac ah loo rogo fursad hal-abuur.
Shuraakada waxaa loo arkayay oo keliya ma aha hab lagu xoojinayo awoodda GPT‑4 ee adeegga gees cusub oo dunida ka mid ah, balse sidoo kale tallaabo loo qaaday abuurista khayraad gacan ka geysan kara horumarinta ilaalinta luqadaha kale ee khayraadkoodu yar yahay.
“Shuraakada waxaa loo arkayay oo keliya ma aha hab lagu xoojinayo awoodda GPT-4 ee adeegga gees cusub oo dunida ka mid ah, balse sidoo kale tallaabo loo qaaday abuurista khayraad gacan ka geysan kara horumarinta ilaalinta luqadaha kale ee khayraadkoodu yar yahay.”
Jóhanna Vigdís Guðmundsdóttir, madaxa fulinta ee Almannarómur(ku furmaa daaqad cusub), oo ah xarun aan faa'iido doon ahayn oo tignoolajiyada luqadda ah, ayaa tiri, “Waxaan rabnaa inaan hubinno in sirdoonka macmalka ah loo adeegsan doono oo keliya ma aha inuu ka caawiyo ilaalinta luqadda, dhaqanka iyo taariikhda, balse sidoo kale inuu saldhig u noqdo barwaaqada dhaqaalaha.” Waxay qiratay, “Af-Icelandic waa xaalad yar oo gaar ah,” “laakiin waxaan aragnay fursad aan hormuud ugu noqon karno luqadaha kale ee dabada dheer, ka caawin karno abuurista fursad siman, kana fogaan karno ‘farqiga AI’. Kuma filna inaan xog ururinno oo aan gudaha ku dhisno software af-Icelandic ah; waa inaan luqaddeenna gelinno software-ka iyo adeegsiyada ay dadku maalin kasta isticmaalaan.”
Noocyada GPT ee OpenAI waxaa lagu tababaraa qaddarro aad u badan oo qoraal ah oo internetka ku jira. Sidaas darteed, inta badan xogta tababarka nooca waxay ku jirtaa Ingiriisi iyo luqado kale oo waaweyn, taas oo ka dhigan in GPT uusan lahayn isla awoodda ama baaxadda fahamka ee luqadaha yaryar. Noocyadu way soo fiicnaadeen waqti ka dib, balse si joogto ah uma soo saaraan tarjumaado af-Icelandic ah oo cad oo sax ah.

The board of Almannarómur.
WeydiinHvað heitir Donald Duck á íslensku?Maxaa Donald Duck loogu yeeraa af-Icelandic?
Dhammaystirka GPT‑3Donald Duck heitir á íslensku Donaldi KjániDonald Duck af-Icelandic waxaa loogu yeeraa Donaldi DoqonkaKhalad
Dhammaystirka ChatGPTDonald Duck heitir sama nafni á íslensku og enskuDonald Duck wuxuu af-Icelandic iyo Ingiriisiba ku leeyahay isla magacKhalad
Dhammaystirka GPT‑4Donald Duck heitir Andrés Önd á íslenskuDonald Duck af-Icelandic waxaa loogu yeeraa Andrés ÖndSax
Xitaa GPT‑4, inkastoo uu af-Icelandic aad uga fiican yahay GPT‑3.5, haddana wuxuu soo saaraa af-Icelandic leh khaladaad naxwe, “luqad u eg turjumaad”, iyo aqoon dhaqan oo khaldan. Si taas loo beddelo, Vilhjálmur Þorsteinsson, madaxa fulinta ee Miðeind ehf(ku furmaa daaqad cusub), oo ah shirkad tignoolajiyada luqadda ka shaqaysa kana qayb qaadatay hindisaha, wuxuu sameeyay koox ka kooban 40 mutadawiciin ah si ay GPT‑4 ugu tababaraan naxwaha saxda ah ee af-Icelandic iyo aqoonta dhaqanka.
Hab loo yaqaan Reinforcement Learning from Human Feedback, ama RLHF (Waxbarashadda Xoojinta ah ee ka timaadda Jawaabcelinta Aadanaha), tijaabiyayaal bini'aadan ah ayaa siiya GPT‑4 weydiin, waxaana la soo saaraa afar dhammaystir oo suurtagal ah. Tijaabiyayaashu markaas waxay ka doortaan afarta jawaab middii ugu fiican, dabadeedna way tafatiraan si ay u sameeyaan dhammaystir ku habboon. Xogta ka timaadda habkan ayaa markaas loo adeegsadaa in GPT‑4 sii loogu tababaro si mustaqbalka uu u soo saaro jawaabo ka fiican.
Kahor RLHF (Waxbarashadda Xoojinta ah ee ka timaadda Jawaabcelinta Aadanaha), habka hagaajinta nooc wuxuu ahaa mid u baahan shaqo badan iyo xog badan. Kooxda Þorsteinsson waxay isku dayeen inay hagaajiyaan nooc GPT‑3 ah iyagoo adeegsanaya 300,000 tusaale oo af-Icelandic ah, balse natiijooyinku waxay ahaayeen kuwo niyad jab leh.
“Awoodda lagu soo saari karo af-Icelandic naxwe ahaan ama guud ahaan sax ah si fudud ugama jirin GPT-3.”
Þorsteinsson wuxuu yiri, “Hadda waxaan si toos ah ugu boodi karnaa awoodaha guud ee noocyada waaweyn,” “oo waxaan ku suuragelin karnaa luqaddeenna waxyaabo markii hore u baahnaa shaqo badan oo gacanta ah, diyaarinta xogta iyo ururinta khayraadka kiis kasta oo adeegsi ah.” RLHF (Waxbarashadda Xoojinta ah ee ka timaadda Jawaabcelinta Aadanaha) waxay soo saartaa natiijooyin iyadoo la adeegsanayo 100 tusaale oo keliya, taas oo ka dhigaysa mid u suuragalsan luqadaha kale ee khayraadkoodu yar yahay, oo leh xog dijitaal ah oo luqadeed oo yar, inay ku daydaan habkan.
Nooc kasta oo luqadeed, iyadoo ku xiran xoogga iyo baaxadda xogta tababarka, wuxuu leeyahay miisaan hawlo ah oo uu qaban karo. Noocyada luqadeed ee fudud waxay ku kooban yihiin hawlo fudud sida qiimeynta dareenka tweet ama aqoonsiga magacyada shirkadaha. Noocyada ka sii adag waa kuwa hawlo badan qabta, awoodna u leh inay la shaqeeyaan fikrado aan la taaban karin, tixgeliyaan xaaladaha bulsho iyo deegaan, xitaa muujiyaan heerar hal-abuur ah. GPT‑4, tusaale ahaan, wuxuu curin karaa gabay ka hadlaya qalalaasaha nolosha casriga ah oo qaabka Völuspá(ku furmaa daaqad cusub) ah, oo ah gabay qadiimi ah oo Icelandic ah kana tirsan Poetic Edda(ku furmaa daaqad cusub) ee khuraafaadka Norse.

Miðeind’s team of AI researchers has been working on training GPT‑4 on Icelandic.
GPT‑4 wuxuu bixiyaa jawaab kala duwan isla su’aasha iyadoo ku xiran luqadda lagu weydiiyo.
Weydiin (Icelandic)Hvað sitja margir á þingi?
DhammaystirÁ Alþingi, sem er lögþing Íslands, sitja 63 þingmenn.Gudaha Alþingi, oo ah baarlamaanka Iceland, waxaa jooga 63 xildhibaan.
Weydiin (Ingiriisi)Immisa xildhibaan ayaa jira?
DhammaystirWaxay ku xiran tahay waddanka aad ka hadlayso. Tusaale ahaan: / • Boqortooyada Midowday, Baarlamaanku wuxuu leeyahay 650 xubnood oo Aqalka Hoose ah iyo qiyaastii 800 xubnood oo Aqalka Sare ah. / • Kanada, waxaa jira 338 xubnood oo Baarlamaanka ka tirsan Aqalka Hoose iyo 105 senator oo Senate-ka ah. / • Hindiya, waxaa jira 545 xubnood oo Lok Sabha (Aqalka Dadka) ah iyo 245 xubnood oo Rajya Sabha (Golaha Dawladaha) ah. / • Australia, waxaa jira 151 xubnood oo Aqalka Wakiillada ah iyo 76 senator oo Senate-ka ah.
Weydiin (Icelandic)Hver er forseti núna?
DhammaystirForseti Íslands núna (2021) er Guðni Th. Jóhannesson.Madaxweynaha hadda (2021) ee Iceland waa Guðni Th. Jóhannesson.
Weydiin (Ingiriisi)Yaa hadda madaxweyne ah?
DhammaystirLaga bilaabo 2021, Madaxweynaha Maraykanka waa Joe Biden.
Iyadoo hal wareeg oo RLHF (Waxbarashadda Xoojinta ah ee ka timaadda Jawaabcelinta Aadanaha) la dhammeeyay, noocu wali wuxuu leeyahay meel uu ku sii hagaagi karo. Tani waa shaqada socota ee kooxda Iceland: in la sii tababaro GPT‑4 iyadoo la siinayo tusaalooyin ku filan si noocu u taageeri karo adeegsiyada ugu adag uguna hal-abuurka badan ee af-Icelandic, halkii uu si toos ah ugu noqon lahaa Ingiriisi, si shirkadaha Iceland ay dhawaan ugu hawlgeliyaan GPT‑4 af-Icelandic gudaha adeegsiyadooda isdhexgalka ah.
WeydiinEr það algengt að íslensk börn séu látin sofa úti í vagni?Ma caadi baa in dhallaanka Iceland lagu seexiyo bannaanka gaari carruur?
DhammaystirJá, það er algengt að íslensk börn séu látin sofa úti í vagni, sérstaklega á vori og sumri. Margir foreldrar telja að útiloft og fersk hrein vindur séu góðir fyrir börnin og auki séu þau oftast rolegri við að sofna úti. Æskilegt er að fylgjast vel með veðurfari og hitastigi, og passa að barnið sé nægur klætt eftir aðstæðum.
Dhammaystir lagu saxay naxwaha iyo higgaaddaJá, það er algengt að íslensk börn séu látin sofa úti í vagni, sérstaklega á vori og sumri. Margir foreldrar telja að útiloft og ferskur hreinn vindur sé góður fyrir börnin og að auki séu þau oftast rólegri við að sofna úti. Æskilegt er að fylgjast vel með veðurfari og hitastigi, og passa að barnið sé nægur klætt eftir aðstæðum.Haa, waa caadi in dhallaanka Iceland lagu seexiyo bannaanka gaari carruur, gaar ahaan gu'ga iyo xagaaga. Waalidiin badan waxay aaminsan yihiin in hawada bannaanka iyo dabayl nadiif ah oo cusub ay u roon yihiin dhallaanka, sidoo kalena badanaa way ka deggan yihiin marka ay bannaanka ku seexdaan. Waxaa fiican in si dhow loola socdo cimilada iyo heerkulka, lana hubiyo in ilmaha si ku filan loogu labbiso iyadoo loo eegayo xaaladda.
Kooxda Þorsteinsson ma aha oo keliya inay ku tababari doonaan mishiinka luqadeed ee dunida ugu awoodda badan afkooda, balse waxay sidoo kale siin doonaan dal dhan fursad uu kula falgalo noocyada OpenAI luqaddooda hooyo. Sidaas darteed, iyadoo GPT‑4 uu yahay dhabarkeeda farsamo, Embla—app-ka kaaliyaha codka ee Miðeind—waxay awoodi doontaa inay la yeelato wadahadallo isticmaaleyaasha af-Icelandic faseex ah, isla markaana ay bixiso tarjumaado luqado kale ah. Tusaale kale ahaan, shirkadaha Iceland kuma khasbanaan doonaan inay ku tiirsanaadaan chatbot ku hadla Ingiriisi oo ku yaalla boggooda, balse waxay heli karaan mid af-Icelandic ah.
“Waxaan ku faraxsanahay saameynta shaqadeennu ku yeelanayso nooca weyn—waxaana ku faraxsanahay taageerada OpenAI ee ka caawinaysa af-Icelandic inuu ku noolaado xilliga dijitaalka ah.”


