Faallo ku Saabsan Siyaasadda Isla-xisaabtanka AI ee NTIA

OpenAI waxay ku faraxsan tahay inay ka jawaabto codsigii faallooyinka ee National Telecommunications and Information Administration (NTIA) ee Abriil 13, 2023 ee ku saabsanaa Siyaasadda Isla-xisaabtanka AI.

Faalladan, waxaan ku sharxaynaa fikirkeenna ku saabsan isla-xisaabtanka AI annaga oo ku salaynayna hababka badbaado ee aan ku dabaqno adeegyada aan maanta bixino, iyo hababka aan qorshaynayno inaan ku dabaqno adeegyada aan filayno inaan mustaqbalka bixino. Waxaan soo dhaweynaynaa go’aanka NTIA ee ah in dooddan lagu qaabeeyo ereyga “ecosystem” ee isla-xisaabtanka AI. Sida RFC-gu xusayo, daneeyayaasha siyaasaddu waxay sahminayaan “ujeeddooyin kala duwan oo lagu gaari karo siistamyada AI ee la aamini karo iyo xaaladaha hawlgelinta.”¹ Siyaasadaha iyo habraacyada loo dejiyey in lagu gaaro isla-xisaabtan waxay sidaas darteed u kala duwanaan doonaan. Isla markaasna, tallaabooyinka gaarka ah ee isla-xisaabtanku waxay u baahan doonaan inay isla jaanqaadaan, waxaana ugu muhiimsan saameynta ay wadajir u yeeshaan.

Waxaan aaminsanahay in nidaam bisil oo isla-xisaabtanka AI ah uu yeelan doono qaybo jiif iyo kuwo toosan labadaba. Taas macnaheedu waa, waxaan filaynaa inay jiri doonaan qaybo khuseeya siistamyada AI qaarkood oo ka gudba meelo kala duwan oo adeegsi, iyo sidoo kale qaybo si gaar ah loogu habeeyey meelaha qaarkood. Waxaan ku hawlan nahay horumarinta iyo hawlgelinta noocyo aasaasi ah oo aad u awood badan—noocyo wax ka barta xog aad u badan si ay u awoodaan inay qabtaan hawlo badan oo daba socda. Aragtideenna, horumariyeyaasha AI ee nala midka ah waa inay u dhaqmaan si mas’uul ah oo ay qaataan qaab taxaddar leh oo badbaado ku salaysan marka la horumarinayo lana hawlgelinayo awoodaha ugu horumarsan. Tani waa run iyadoon loo eegin meelaha gaarka ah ee noocyadan loo adeegsan karo.

Sharciyo badan oo jira ayaa horeba u khuseeya AI—oo ay ku jiraan badeecadahayaga—jawiga sharciyeedkuna si degdeg ah ayuu isu beddelayaa, iyadoo ay jiraan hindiseyaal sharci oo ka socda Congress-ka, AI Act oo Yurub laga diyaarinayo, iyo hindiseyaal sharci iyo siyaasad oo ka socda dunida oo dhan. Isla markaasna, qaybo sharci, xeerar, iyo filashooyin kale oo muddo dheer jiray oo ku saabsan meelo sida caafimaadka, waxbarashada, iyo shaqaalaysiinta ayaa durba loo fasirayaa loona waafajinayaa siyaabo qaabayn doona doorka AI ee meelahaas. Waxaan u aragnaa dadaalladan gaar u ah waaxyaha, ee ku salaysan khibrad qoto dheer oo dhinac walba ah, inay yihiin qayb aad muhiim ugu ah muuqaalka isla-xisaabtanka AI.

Waxaan si xooggan u taageernaa dadaallada lagu waafajinayo filashooyinka soo baxaya ee isla-xisaabtanka AI, oo ay ku jiraan dadaallada NIST AI Risk Management Framework, U.S.-E.U. Trade and Technology Council, iyo hindiseyaal kale oo badan oo caalami ah. Iyadoo dadaalladani sii socdaan, xitaa ka hor inta aan sharciyada cusubi si buuxda u hirgelin, waxaan u aragnaa annaga iyo shirkado kale inay door ku leeyihiin samaynta ballanqaadyo ikhtiyaari ah oo ku saabsan arrimo ay ka mid yihiin tijaabinta ka hor hawlgelinta, asalka nuxurka, iyo kalsoonida iyo badbaadada.

Qaabkeenna injineernimo ee hadda jira wuxuu u baahan yahay heer gaar ah oo kheyraad xisaabeed ah, waxaana u aragnaa tani inay tahay saldhig rajo leh oo lagu qeexo filashooyin dheeraad ah oo gaar ah oo isla-xisaabtan ah oo khuseeya hawl-wadeennada nala midka ah. Waxaan taageernaa in si taxaddar leh loo cayimo xeer kasta oo cusub oo khuseeya noocyada aasaasiga ah ee aadka u awoodda badan si loo ilaaliyo awoodda dhammaan dhinacyadu ay si caddaalad ah ugu tartamaan uguna hal-abuuraan.

Isla-xisaabtanku wuxuu door ku leeyahay dhammaan wareegga nolosha ee tignoolajiyada. Dadaalladeenna aan ku doonayno inaan noocyadeenna ka dhigno kuwo ammaan ah oo lagu kalsoonaan karo waxay bilaabmaan ka hor inta aan horumarintu bilaaban, waxay sii socdaan inta lagu jiro hawlgelinta iyo shaqaynta noocyadeenna, waxayna khuseeyaan labadaba abuurayaasha iyo isticmaaleyaasha noocyada aasaasiga ah ee aadka u awoodda badan. Waxaan horumariyeyaasha siinnaa awoodo hormuud u ah dunida oo loogu talagalay barnaamijyadooda, sidoo kalena waxaan awoodo xooggan si toos ah u gaarsiinnaa malaayiinta qof ee maalin kasta isticmaala ChatGPT iyo adeegyadayada kale. Siyaasadahayaga isticmaalka waxay khuseeyaan dhammaan isticmaaleyaasha noocyadeenna, qalabkeenna, iyo adeegyadeenna.² Waxaan u hoggaansannaa sharciyada jira, waxaana ka rabnaa horumariyeyaashayada iyo isticmaaleyaashayaduba inay sidaas oo kale sameeyaan marka ay adeegyadeenna isticmaalayaan.

Inta ka hartay faalladan waxaan diiradda saaraynaa hababkeenna hadda ee isla-xisaabtanka AI, waxaanan sharxaynaa meelo muhiim ah oo annaga iyo kuwa kaleba ka shaqaynayno si loo xoojiyo nidaamka guud. Waxaan xusnaa in dejiyeyaasha siyaasadda ee Maraykanka iyo dunida oo dhan ay tixgelinayaan siyaasado iyo tallaabooyin badan oo kala duwan oo loogu talagalay in lagu gaaro isla-xisaabtanka AI, oo ay ku jiraan sharci-dejin, xeerar, heshiisyo caalami ah, barnaamijyo is-xakameyn ah, iyo heerar farsamo iyo kuwo kale oo la dhaqan gelin karo. Waxaan qadarinaynaa dadaalladan, waxaanan diyaar u nahay inaan la shaqayno daneeyayaasha kale si loo horumariyo loona hirgeliyo habab wax ku ool ah oo lagu gaaro isla-xisaabtanka AI.

Waxaan hagaajinaynaa habraacyadeenna annaga oo la jaanqaadayna doodda guud ee sii kobcaysa. Halkan waxaan ku bixinaynaa faahfaahin ku saabsan dhowr dhinac oo ka mid ah qaabkeenna.

Hufnaantu waa qayb muhiim ah oo ka mid ah dhisidda siistamyada AI ee isla-xisaabtanka leh. Qayb muhiim ah oo ka mid ah qaabkeenna isla-xisaabtanka waa daabicidda dukumenti aan hadda ugu yeerno System Card, oo loogu talagalay siistamyada AI ee cusub ee aan hawlgelinno. Qaabkeenna waxa uu dhiirrigelin ka qaataa shaqooyin cilmi-baaris hore oo ku saabsan kaadhka nooca iyo kaarka siistamka.³ Ilaa hadda, OpenAI waxay daabacday laba kaarka siistamka: GPT‑4 System Card iyo DALL-E 2 System Card.⁴

Waxaan aaminsanahay in inta badan, ay muhiim tahay in dukumentiyadani falanqeeyaan oo sharxaan saameynta siistamka – halkii ay keliya diiradda saari lahaayeen nooca laftiisa – sababtoo ah saameynta siistamku qayb ahaan waxay ku xiran tahay arrimo aan ahayn nooca, oo ay ku jiraan kiiska isticmaalka, macnaha guud, iyo isdhexgalka dunida dhabta ah. Sidoo kale, saameynta siistamka AI waxay ku xiran tahay yaraynta khatarta sida siyaasadaha isticmaalka, xakamaynta gelitaanka, iyo la socodka xadgudubka. Waxaan aaminsanahay inay macquul tahay in daneeyayaasha dibaddu ay filaan xog ku saabsan mawduucyadan, isla markaana ay helaan fursad ay ku fahmaan qaabkeenna.

Kaarka siistamkayagu waxa ay ujeeddadiisu tahay in akhristayaasha lagu wargeliyo arrimaha muhiimka ah ee saameeya hab-dhaqanka siistamka, gaar ahaan meelaha la xiriira isticmaal mas’uul ah. Waxaan ogaanay in qiimaha Kaarka Siistamka iyo dukumentiyada la midka ahi aanu ka iman oo keliya guudmarka dhibaatooyinka waxqabadka nooca ee ay bixiyaan, balse uu sidoo kale ka yimaado tusaalooyinka caddeynta ah ee ay soo bandhigaan. Tusaalooyinkaas waxa ay siin karaan isticmaaleyaasha iyo horumariyeyaasha faham dhulka ku taagan oo ku saabsan waxqabadka iyo khataraha siistamka la sharxay, iyo tallaabooyinka aan u qaadno si loo yareeyo khatarahaas. Diyaarinta dukumentiyadan sidoo kale waxay naga caawisaa qaabaynta habraacyadeenna gudaha, waxayna tusaale u noqotaa kuwa kale ee raadinaya siyaabo ay uga dhigaan habab mas’uul ah oo AI ah kuwo la hirgelin karo.

Qiimeynta awoodda nidaamka waa habka si tayo ahaan ah loogu tijaabiyo noocyadeenna iyo siistamyadeenna meelo kala duwan si loo helo aragti dhammaystiran oo ku saabsan heerka badbaado ee noocyadeenna. Waxaan gudaha ku samaynaa qiimeynta awoodda nidaamka annaga oo adeegsanayna shaqaalaheena, taas oo qayb ka ah horumarinta nooca, sidoo kale waxaan la shaqaynaa dad si madax-bannaan uga shaqeeya kooxda dhista siistamka la tijaabinayo. Marka laga soo tago baaridda awoodaha ururkeenna iyo adkaysigiisa weerarrada, kooxaha qiimeynta awoodda nidaamka waxay sidoo kale adeegsadaan hababka tijaabinta culayska iyo xuduudaha, kuwaas oo diiradda saara soo saarista xaaladaha geeska ah iyo habab kale oo fashil oo suurtagal ah oo waxyeello keeni kara.

Qiimeynta awoodda nidaamka waxay kaabaya u tahay qiimeynaha otomaatiga ah ee tirokoobka ku salaysan ee awoodaha iyo khataraha nooca oo aan sidoo kale samayno, kuwaas oo aan ku sharxayno qaybta xigta. Waxay iftiimin kartaa khataro aan weli si tiro ahaan loo cabbiri karin, ama kuwa aan weli loo samayn qiimeynno caadi ah oo isku mid ah. Shaqadeennii hore ee qiimeynta awoodda nidaamka waxa lagu sharxay DALL-E 2 System Card iyo GPT‑4 System Card.

Qiimeynteenna awoodda nidaamka iyo tijaabintuba guud ahaan waxa la sameeyaa inta lagu jiro marxaladda horumarinta nooc ama siistam cusub. Marka laga sooco tijaabooyinkeenna gudaha ah, waxaan qornaa tijaabiyeyaal ka baxsan OpenAI oo aan siinnaa marin hore oo ay ku galaan siistam weli la horumarinayo. Tijaabiyeyaasha waxaa OpenAI ku xula shaqooyinkoodii hore ee la xiriira meelaha danaha leh (cilmi-baaris ama khibrad wax-ku-ool ah), waxayna badanaa isugu jireen cilmi-baarayaal jaamacadeed iyo xirfadlayaal warshadeed (tusaale, dad khibrad shaqo ku leh Trust & Safety). Waxaan qiimeynaa oo xaqiijinnaa natiijooyinka tijaabooyinkan, waxaanan qaadnaa tallaabooyin aan ku hagaajinno oo ku hirgelinno yaraynta khatarta halka ay ku habboon tahay.

OpenAI waxay sii wadaa qaadista tallaabooyin lagu wanaajinayo tayada, kala-duwanaanta, iyo waayo-aragnimada tijaabiyeyaasha dibadda ee qiimeynaha socda iyo kuwa mustaqbalka.

Marka lagu daro qiimeynta awoodda nidaamka ee tayo ahaan ah ee kor lagu sharxay, waxaan samaynaa qiimeynno otomaatig ah oo tirokoob ah oo loogu talagalay awoodo kala duwan iyo khataro badbaado la xiriira, oo ay ku jiraan khataraha aan ku helno habab sida qiimeynta awoodda nidaamka. Qiimeynahani waxay noo oggolaanayaan inaan isbarbar dhigno noocyada kala duwan ee noocyadeenna, inaan ku celcelinno hababka cilmi-baarista ee badbaadada hagaajiya, ugu dambayntiina ay noqdaan wax loo cuskado go’aan ka gaarista noocyada aan dooranno inaan hawlgelinno. Qiimeynaha jira waxay daboolaan mawduucyo ay ka mid yihiin nuxurka kacsiyeed, nuxurka nacaybka leh, iyo nuxurka la xiriira is-waxyeellaynta, waxayna cabbiraan u janjeeridda noocyadu u leeyihiin inay soo saaraan nuxurkaas.

OpenAI ma oggola in noocyadeenna iyo qalabkeenna loo isticmaalo hawlo iyo nuxur gaar ah, sida lagu sheegay siyaasadaha isticmaalka.⁵ Siyaasadahan waxaa loo dejiyey in lagu mamnuuco isticmaalka noocyadeenna iyo qalabkeenna siyaabo u keenaya waxyeello qofeed ama bulsheed. Waxaan cusboonaysiinnaa siyaasadahan annaga oo ka jawaabayna khataraha cusub iyo xogta la cusboonaysiiyey ee ku saabsan sida noocyadeenna loo adeegsanayo. Helitaanka iyo isticmaalka noocyadeenna sidoo kale waxa uu hoos yimaadaa Shuruudaha Isticmaalka ee OpenAI kuwaas oo, waxyaabo kale ka mid ah, mamnuuca adeegyadeenna in loo adeegsado waxyeellaynta xuquuqda dadka, iyo in wax-soo-saarka adeegyadeenna loo soo bandhigo sidii wax uu aadanuhu sameeyey iyadoo aanay sidaas ahayn.⁶

Waxaan qaadnaa tallaabooyin aan ku xaddideyno isticmaalka noocyadeenna ee hawlaha waxyeellada leh annaga oo noocyada bara inay diidaan inay ka jawaabaan noocyo codsiyo ah oo keeni kara jawaabo suurtagal ahaan waxyeello leh. Intaa waxaa dheer, waxaan isticmaalnaa isku-dar dib-u-eegayaal iyo siistamyo otomaatig ah si loo aqoonsado loona tallaabo qaado marka si khaldan loo isticmaalo noocyadeenna. Siistamyadeenna otomaatiga ah waxa ku jira xidhmo ogaansho ah oo ka kooban barashada mashiinka iyo kala soocayaal ku salaysan xeerar, kuwaas oo loogu talagalay in lagu aqoonsado nuxur laga yaabo inuu jebiyo siyaasadahayaga. Marka isticmaale si soo noqnoqda ugu dhiirrigeliyo noocyadeenna nuxur jebinaya siyaasad, waxaan qaadnaa tallaabooyin sida bixinta digniin, hakinta ku meel gaarka ah ee isticmaalaha, ama xaaladaha daran, gebi ahaanba ka mamnuucidda isticmaalaha.

Sida looga hadlay RFC-ga, waxa jira su’aalo badan oo muhiim ah oo la xiriira Isla-xisaabtanka AI oo aan weli xal loo helin. Qaybaha xiga, waxaan ku bixinaynaa aragti dheeraad ah dhowr ka mid ah su’aalahan.

Noocyada aasaasiga ah ee aadka u awoodda badan waxay leeyihiin awoodo faa’iido leh, sidoo kalena waxay leeyihiin suurtagalnimada inay waxyeello geystaan. Marka awoodaha noocyadani sii horumaraan, sidoo kale way sii kordhaan baaxadda iyo darnaanta khataraha ay keeni karaan, gaar ahaan haddii uu hago qof xun niyad leh ama haddii nooca aan si habboon loola jaanqaadin qiyamka bini’aadamka.

Si adag loo cabbiro horumarka awoodaha halista keeni kara waa lama huraan si si wax ku ool ah loo qiimeeyo loona maareeyo khatarta. Waxaan arrintan uga jawaabaynaa annaga oo sahminayna oo dhisayna qiimeynno loogu talagalay awoodo halis keeni kara oo u dhexeeya qalab fudud, si fudud loo ballaadhin karo, oo otomaatig ah ilaa qiimeynno gaar loo habeeyey oo xooggan oo ay qabtaan khubaro bini’aadam ah. Waxaan la shaqaynaynaa khubaro tacliimeed iyo warshadeed, ugu dambayntiina waxaan higsanaynaa inaan ka qayb qaadanno horumarinta xidhmo qiimeynno kala duwan ah oo gacan ka geysan kara samaynta hababka ugu wanaagsan ee lagu qiimeeyo khataraha soo baxaya ee noocyada aasaasiga ah ee aadka u awoodda badan. Waxaan aaminsanahay in qiimeynaha awoodaha halista ah ay sii noqonayaan tiir muhiim u ah isla-xisaabtanka iyo maamulka horumarinta AI uga casriyeysan.

Qiimeynaha madaxa-bannaan ee noocyada iyo siistamyada, oo ay ku jiraan kuwa dhinac saddexaad sameeyo, waxay sii kordhaya u yeelan karaan qiime maadaama awoodaha noocyadu sii kordhayaan. Qiimeynahan oo kale waxay xoojin karaan isla-xisaabtanka iyo hufnaanta ku saabsan hab-dhaqanka iyo khataraha siistamyada AI.

Noocyo qiimeyn ah qaarkood waxay ka dhici karaan hal urur gudihiis, sida marka koox ay qiimeyso shaqadeeda ama marka koox ama qayb ururka ka mid ahi soo saarto nooc halka koox ama qayb kale, oo si madax-bannaan u shaqaynaysa, ay tijaabiso noocaas. Qaab kale waa in dhinac saddexaad oo dibadeed uu sameeyo qiimeyn. Sida kor lagu sharxay, hadda waxaan ku tiirsan nahay isku-dar qiimeyno gudaha iyo dibadda ah oo ku saabsan noocyadeenna.

Qiimeynaha dhinac saddexaad waxay diiradda saari karaan hawlgelinno gaar ah, nooc ama siistam xilli gaar ah ku sugan, habraacyada maamulka ururka iyo maareynta khatarta, adeegsiyo gaar ah oo nooc ama siistam ah, ama isku-dar kuwan ka mid ah. Fikirrada iyo qaab-dhismeedyada suurtagalka ah ee lagu adeegsan karo qiimeynahan si degdeg ah ayay u kobcayaan, annaguna waan la soconnaa oo tixgelinaynaa qaabkeenna qiimeynta.

Qiimeyn kasta oo dhinac saddexaad ah, habka lagu xulayo hantidhawrayaasha/qiimeeyeyaasha leh khibradda iyo qaababka dhiirrigelinta ku habboon waxa uu u baahan yahay caddayn dheeraad ah. Intaa waxaa dheer, xulashada filashooyinka ku habboon ee ururrada ama noocyada lagu qiimeeyo waa goob sahamin furan oo u baahan doonta talooyin ka yimaadda daneeyayaal kala duwan. Ugu dambayn, waxay muhiim noqon doontaa in qiimeynuhu tixgeliyo sida siistamyadu waqti ka dib isu beddeli karaan oo arrintaas lagu dhex daro habraaca qiimeynta / hantidhawrka.

Waxaan taageernaa horumarinta shuruudaha diiwaangelinta iyo ruqsad-siinta ee jiilalka mustaqbalka ee noocyada aasaasiga ah ee ugu awoodda badan. Noocyadan oo kale waxay yeelan karaan awoodo halis ku filan oo keenaya khataro waaweyn oo ku wajahan badbaadada dadweynaha; haddii ay sidaas tahay, waxaan aaminsanahay inay tahay in lagu dabaqo shuruudo isla-xisaabtan oo la jaanqaada heerkaas.

Waxay habboonaan kartaa in la tixgeliyo filashooyinka shaacinta iyo diiwaangelinta ee hababka tababarka kuwaas oo la filayo inay soo saaraan noocyo aasaasi ah oo aad u awood badan. Shaacintan oo kale waxay ka caawin kartaa dejiyeyaasha siyaasadda aragti ku filan oo ay ku naqshadeeyaan xalal sharciyeed oo wax ku ool ah, kana hormaraan jihada AI uga casriyeysan. Aad bay muhiim u tahay in nidaam kasta oo sidan oo kale ah uu mudnaanta siiyo amniga xogta la shaaciyey.

Horumariyeyaasha AI waxaa laga yaabaa in looga baahdo inay helaan ruqsad si ay u abuuraan noocyo aasaasi ah oo aad u awood badan kuwaas oo la filayo inay ka awood badan yihiin noocyo hore loo muujiyey inay ammaan yihiin. Ruqsad-siintu waa wax caadi ah oo ka jira xaaladaha badbaado-muhiimka ah iyo xaalado kale oo khatar sare leh, sida safarka hawada, soo saarista tamarta, samaynta dawooyinka, iyo bangiyada. Dadka haysta ruqsadda waxaa laga yaabaa in looga baahdo inay sameeyaan qiimeyn khatar oo ka horreysa hawlgelinta ayna qaataan ilaalinno amni iyo hawlgelin oo heerka ugu sarreeya ah; runtii, qaar badan oo ka mid ah hababka isla-xisaabtanka ee NTIA ay tixgelin doonto waxay noqon karaan shuruudo ku habboon oo ruqsad-siineed. Soo bandhigista shuruudaha ruqsad-siinta heerka bixiyaha xisaabinta waxay sidoo kale noqon kartaa qalab awood leh oo kaabaya fulinta.

Weli waxa jira su’aalo badan oo furan oo ku saabsan naqshadaynta hababka diiwaangelinta iyo ruqsad-siinta si loo gaaro isla-xisaabtan heerka AI uga casriyeysan. Waxaan rajaynaynaa inaan kala shaqayno dejiyeyaasha siyaasadda wax ka qabashada su’aalahan.