გრანტები ახალი კვლევებისთვის ხელოვნურ ინტელექტსა და მოზარდთა განვითარებაში

განაცხადის შეტანა⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში)

OpenAI 5 მილიონ დოლარს გამოყოფს დამოუკიდებელი კვლევების მხარდასაჭერად, რომლებიც შეისწავლის, როგორ მოქმედებს გენერაციული ხელოვნური ინტელექტი 13–17 წლის ახალგაზრდების ცხოვრებასა და განვითარებაზე.

გენერაციული ხელოვნური ინტელექტი თანდათან მოზარდების სწავლის, შემოქმედებისა და რჩევის მიღების პროცესის ნაწილი ხდება. მისი გავლენა, სავარაუდოდ, მრავალმხრივი იქნება. ეს შეიძლება დამოკიდებული იყოს იმაზე, თუ რისთვის იყენებენ მოზარდები ხელოვნურ ინტელექტს, როგორ ურთიერთობენ მასთან, როგორია მათი ინდივიდუალური გარემოებები და რა მხარდაჭერას იღებენ ოჯახებისგან, სკოლებისგან, თემებისა და ტექნოლოგიების მომწოდებლებისგან.

გვსურს, შევქმნათ უფრო მყარი მტკიცებულებების ბაზა იმის შესახებ, თუ როგორ იყენებენ მოზარდები ხელოვნურ ინტელექტს და რა გავლენას ახდენს ის მათ ცხოვრებაზე. ეს ხელს შეუწყობს მოზარდებისთვის განკუთვნილი AI-პროდუქტების განვითარებას და პოლიტიკის შემქმნელებისა და მარეგულირებლების წინაშე არსებულ მნიშვნელოვან კითხვებზე პასუხის გაცემას. მაგალითად, ჩვენი მიზანია, მთელ დარგში უფრო ღრმად მოხდეს სხვადასხვა ასაკსა და კონტექსტთან დაკავშირებული თავისებურებების, უსაფრთხოების ზომებისა და ჩარევების ეფექტიანობის, ასევე მტკიცებულებების დანერგვასა და შეფასებაში გამოყენების გზების გააზრება. ეს პროგრამა დააფინანსებს დამოუკიდებელ კვლევებს მოზარდობის პერიოდში ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებასთან დაკავშირებული შესაძლებლობებისა და გამოწვევების შესახებ, განსაკუთრებული ყურადღება კი მოზარდების სოციალურ და ემოციურ განვითარებას დაეთმობა.

მივესალმებით წინადადებებს, რომლებიც გააღრმავებს ცოდნას და შექმნის მიმდინარე და ახალ დისკუსიებთან დაკავშირებულ მტკიცებულებებს, მათ შორის შემდეგ საკითხებზე:

• როგორ იყენებენ მოზარდები გენერაციულ ხელოვნურ ინტელექტს და როგორ უკავშირდება გამოყენების სხვადასხვა ფორმა განვითარების შედეგებს

• ხელოვნური ინტელექტის გამოყენების შესაძლო გავლენა მოზარდების ცხოვრებაზე

• ინდივიდუალური, სოციალური, კულტურული და ტექნიკური ფაქტორები, რომლებიც განსაზღვრავს ხელოვნური ინტელექტის გავლენას მოზარდების ცხოვრებაზე

• ტექნიკური ჩარევები, დაცვითი ზომები და დიზაინთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებები, რომლებსაც შეუძლია სარგებლის გაზრდა ან მოზარდების უკეთ დაცვა

• როგორ შეიძლება განსხვავდებოდეს ეფექტები ასაკის, განვითარების ეტაპის, მოსახლეობის ჯგუფის, კულტურის, ენისა და სოციალურ-ეკონომიკური კონტექსტის მიხედვით

მივესალმებით ინტერდისციპლინურ კვლევებს ისეთ სფეროებში, როგორიცაა ბავშვებისა და მოზარდების განვითარება, ფსიქოლოგია, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობა, ადამიანისა და კომპიუტერის ურთიერთქმედება, კომუნიკაცია, სოციოლოგია, ანთროპოლოგია, მონაცემთა მეცნიერება და ხელოვნური ინტელექტის უსაფრთხოება. მივესალმებით წინადადებებს ნებისმიერი ქვეყნიდან, თუმცა უპირატესობას მივანიჭებთ ქვეყნებს, სადაც ხელოვნური ინტელექტი ფართოდ გამოიყენება.

დასაშვებია თვისებრივი, რაოდენობრივი, ექსპერიმენტული, დაკვირვებითი, თეორიული, მონაწილეობითი და შერეული მეთოდოლოგიური მიდგომები. კვლევის დაგეგმვასა ან შედეგების ინტერპრეტაციაში მოზარდების ჩართულობა მისასალმებელია, თუმცა სავალდებულო არ არის.

მოგიწოდებთ, წარმოადგინოთ განაცხადები, რომლებიც უკავშირდება ქვემოთ ჩამოთვლილ ერთ ან რამდენიმე საკითხს:

• ემოციური განვითარება და კეთილდღეობა: ემოციების რეგულაციის, მედეგობის, იდენტობის, დამოუკიდებლად მოქმედების უნარის, თვითშეფასებისა და სოციალური კავშირების კვლევა.

• სოციალური განვითარება და ურთიერთობები: მეგობრობის, ოჯახური ურთიერთობების, მიკუთვნებულობის განცდის, კომუნიკაციის, ემპათიის, სოციალური უნარებისა და ხელოვნურ ინტელექტსა და ადამიანურ კავშირებს შორის ურთიერთობის კვლევა.

• კანონზომიერებები, კონტექსტები და განსხვავებები დემოგრაფიულ ჯგუფებში: კვლევა იმისა, თუ როგორ ვარირებს შედეგები დახარჯული დროის, გამოყენების ტიპისა და მიზნის, ასაკის, კულტურის, ენის, სოციალურ-ეკონომიკური გარემოებებისა და სხვა ინდივიდუალური თუ კონტექსტური ფაქტორების მიხედვით.

• რისკების შემცირება, ასაკის შესაბამისი პროექტირება და მიდგომები პოლიტიკის სფეროში: კვლევები, რომლებიც აფასებს უსაფრთხოების ზომებს, პროდუქტში ჩარევებს, ხელოვნური ინტელექტის წიგნიერებას, მშობლებისა თუ პედაგოგების მხარდაჭერასა და ჯანსაღი გამოყენების პრაქტიკულ მეთოდებს.

არასრულწლოვანთა მონაწილეობით ჩატარებული კვლევები განსაკუთრებულ ყურადღებას მოითხოვს ისეთი საკითხების მიმართ, როგორიცაა ინფორმირებული თანხმობა და დასტური, კონფიდენციალურობა, დაცვითი ზომები, მონაცემთა უსაფრთხოება და იმის შესაძლებლობა, რომ მონაწილეობის შედეგად შეიძლება გამჟღავნდეს ან დაგენერირდეს სენსიტიური ინფორმაცია.

არასრულწლოვანთა მონაწილეობით კვლევის ჩატარების მსურველებმა უნდა განმარტონ:

• შესაბამისი ინსტიტუციური ან დამოუკიდებელი ეთიკური განხილვის პროცედურა

• როგორ იქნება მიღებული ინფორმირებული თანხმობა და ასაკის შესაბამისი დასტური

• როგორ იქნება დაცული მონაწილეთა კონფიდენციალურობა და მონაცემები

• როგორ იმოქმედებენ მკვლევრები ზიანის ან გარდაუვალი რისკის გამჟღავნების შემთხვევაში

• მოიცავს თუ არა პროექტი სენსიტიურ პერსონალურ, ქცევით ან ფსიქიკურ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ ინფორმაციას

• რა შესაბამის ცოდნასა და გამოცდილებას ფლობს კვლევითი გუნდი ბავშვთა განვითარების, კლინიკური საქმიანობის ან დაცვითი ზომების მხრივ

• საჭიროების შემთხვევაში, მშობლის თანხმობა

სენსიტიური ინფორმაციის შეგროვება არ ნიშნავს, რომ პროექტი ავტომატურად არ აკმაყოფილებს მოთხოვნებს. თუმცა ასეთ პროექტებს შეიძლება დასჭირდეს დამატებითი ეთიკური განხილვა, სპეციალიზებული ცოდნა, დაცვითი ზომები და დრო.

განაცხადი უნდა მომზადდეს Google Docs-ში, სტრიქონებს შორის ერთმაგი ინტერვალით. განმცხადებლებმა უნდა წარმოადგინონ:

• პროექტის შეჯამება: შემოთავაზებული კვლევისა და მისი მოსალოდნელი წვლილის მოკლე მიმოხილვა, ერთ გვერდზე ნაკლები მოცულობით.

• კვლევითი წინადადება: არაუმეტეს სამი გვერდისა, გამოყენებული წყაროების სიის ჩაუთვლელად უნდა მოიცავდეს:

  • კვლევით შეკითხვებს

  • შესაბამის წინა კვლევებს

  • შემოთავაზებულ მეთოდებსა და ანალიზს

  • საკვლევ პოპულაციასა და მონაწილეთა მოზიდვის სტრატეგიას, მათ შორის განხორციელებადობის ან წვდომის დამადასტურებელ ინფორმაციას

  • მოსალოდნელ გამონატანებს

  • შესაძლო შეზღუდვებს

  • პროგრამის მიზნებთან შესაბამისობას

• პროექტის გეგმა და ვადები: ძირითადი საქმიანობები, საკვანძო ეტაპები და დასრულების სავარაუდო თარიღი.

• ბიუჯეტი და მისი დასაბუთება: მოთხოვნილი დაფინანსება, ხარჯების ძირითადი კატეგორიები და უკვე უზრუნველყოფილი მხარდაჭერის სხვა წყაროები.

• პროექტის წინაპირობები: კვლევის ჩასატარებლად აუცილებელი მოთხოვნებისა და იმ რისკების განმარტება, რომლებმაც შეიძლება პროექტის წარმატებით განხორციელებას შეუქმნას საფრთხე.

• განცხადება ეთიკისა და უსაფრთხოების შესახებ: სავალდებულოა ყველა კვლევისთვის, რომლებიც მოიცავს არასრულწლოვნებს, სენსიტიურ ინფორმაციას ან პოტენციურად მოწყვლად ჯგუფებს. საჭიროების შემთხვევაში, წინადადებაში პირდაპირ უნდა იყოს მითითებული ნებისმიერი რეგულაცია, რომელიც მოზარდთა მონაწილეობით კვლევას ეხება და მასთან შესაბამისობის სტრატეგია.

• ინფორმაცია გუნდის შესახებ: მთავარი მკვლევრისა და გუნდის ძირითადი წევრების მოკლე რეზიუმეები ან ბიოგრაფიები.

• დამოუკიდებლობისა და ინტერესთა კონფლიქტის გამჟღავნება: შესაბამისი ფინანსური ურთიერთობები, დარგობრივი დაფინანსება ან სხვა შესაძლო ინტერესთა კონფლიქტები.

განაცხადები ინგლისურ ენაზე უნდა იყოს წარმოდგენილი. თავად კვლევა შეიძლება ნებისმიერ ენაზე ჩატარდეს.

წინადადებები შეფასდება შემდეგი კრიტერიუმებით:

• მეცნიერული სიმკაცრე: კვლევის დიზაინისა და ანალიზის საფუძვლიანობა და მიზანშეწონილობა

• აქტუალურობა: ისეთი თემის გამოკვლევა, რომელიც აქტუალურია ხელოვნური ინტელექტის შესახებ მიმდინარე საჯარო დისკუსიისთვის

• წინადადების ხარისხი: განაცხადის სიცხადე, მიზანმიმართულობა და თანმიმდევრულობა

• პრაქტიკული გამოყენებადობა: მიგნებების გარდაქმნის შესაძლებლობა მოდელების, პროდუქტების, დაცვითი ზომების, მარეგულირებელი მიდგომების ან სამომავლო კვლევების სახელმძღვანელო რეკომენდაციებად

• ეთიკა და დაცვის უზრუნველყოფა: არასრულწლოვნებისა და სხვა მონაწილეების დაცვის ზომების ადეკვატურობა

• განხორციელებადობა: შესაძლებელია თუ არა პროექტის დასრულება შემოთავაზებული რესურსებითა და ვადებში

• გუნდის კომპეტენცია: გუნდის უნარი, პასუხისმგებლობით შეასრულოს შემოთავაზებული სამუშაო

• ინკლუზიურობა და განზოგადებადობა: მოსახლეობის მრავალფეროვანი ჯგუფების, კონტექსტების, კულტურებისა და გამოცდილებების გათვალისწინება

• ურთიერთშემავსებლობა: რამდენად ამდიდრებს ნაშრომი არსებულ მტკიცებულებებს და ავსებს OpenAI-ს შიდა კვლევით დღის წესრიგს

• დამოუკიდებლობა და სანდოობა: პროექტის უნარი, წარმოადგინოს სანდო მიგნებები იმის მიუხედავად, ხელსაყრელია თუ არა ისინი AI-პროდუქტების მომწოდებლებისთვის

უპირატესობა შეიძლება მიენიჭოს კვლევებს, რომლებიც მოიცავს ChatGPT‑ს, ინტერდისციპლინურ გუნდებს, ნაკლებად წარმოდგენილ მოსახლეობის ჯგუფებსა თუ რეგიონებს, ასევე პროექტებს, რომლებსაც შეუძლია შექმნას მკაფიო მტკიცებულებები უახლოესი ან საშუალოვადიანი პოლიტიკისა და მარეგულირებელი გადაწყვეტილებების მხარდასაჭერად.

საბოლოო გრანტის გაცემა შეიძლება დამოკიდებული იყოს გრანტის მიმღების მიერ საგრანტო შეთანხმების, დაფინანსების წერილის, სერტიფიკატის, დადასტურების ან მოქმედი პირობების განმსაზღვრელი სხვა დოკუმენტის ხელმოწერაზე. საგრანტო დაფინანსების მისაღებად გრანტის მიმღებებმა ყველა ასეთი მოთხოვნა უნდა მიიღონ და შეასრულონ.

განაცხადების მიღება დღეიდან 2026 წლის 6 ოქტომბრის ჩათვლით გაგრძელდება. შიდა ექსპერტებისა და მრჩევლებისგან შემდგარი კომისია განაცხადებს მიღებისთანავე განიხილავს და შერჩეულ განმცხადებლებს არაუგვიანეს 2026 წლის 13 ნოემბრისა დაუკავშირდება. განაცხადის შესატანად გადადით ამ ბმულზე⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში).

კითხვა: რომელია მოსალოდნელი გამონატანები?

პასუხი: ყველა დაფინანსებულმა პროექტმა OpenAI-ს უნდა წარუდგინოს საბოლოო ანგარიში, რომელშიც აღწერილი იქნება:

• კვლევითი შეკითხვა და მეთოდები

• შედეგები და მათი დამადასტურებელი მტკიცებულებები

• შეზღუდვები და გაურკვევლობის წყაროები

• რეკომენდაციები პოლიტიკის შემქმნელებისთვის, მარეგულირებლებისთვის, ტექნოლოგიების მომწოდებლებისა თუ სხვა დაინტერესებული მხარეებისთვის, თუ მიგნებები ამის საფუძველს იძლევა

კვლევის მიმდინარეობის დასადასტურებლად 2027 წლის პირველ კვარტალში მოვითხოვთ შუალედურ ინფორმაციას კვლევის მიმდინარეობის შესახებ და საჭიროების შემთხვევაში ინფორმაციას წინასწარი მიგნებების შესახებ.

პრიორიტეტს ვანიჭებთ კვლევებს, რომლებსაც ამ კრიტიკულად მნიშვნელოვან საკითხებზე საჯარო დიალოგის განვითარება შეუძლია. მკვლევრებს დაჟინებით მოვუწოდებთ, თავიანთი მიგნებები საჯაროდ გამოაქვეყნონ რეცენზირებული პუბლიკაციის, პრეპრინტის, საჯარო ანგარიშის ან მსგავსი ფორმატით. თუმცა დაფინანსების მისაღებად გამოქვეყნება სავალდებულო პირობა არ იქნება.

კითხვა: რა არის დასაშვებობის კრიტერიუმები?

პასუხი: დასაშვებობისთვის განმცხადებლები უნდა იყვნენ:

• მინიმუმ 18 წლის

• დაკავშირებული კვლევით დაწესებულებასთან ან ორგანიზაციასთან და/ან უნდა ჰქონდეთ მნიშვნელოვანი გამოცდილება ბავშვთა ან მოზარდთა განვითარების, კეთილდღეობის, ადამიანისა და კომპიუტერის ურთიერთქმედების, ხელოვნური ინტელექტის გავლენის ან მონათესავე სფეროში

გაითვალისწინეთ, რომ ჩვენი მიზანია კვლევების და არა მოგებაზე ორიენტირებული ინიციატივების დაფინანსება, ამიტომ ამ ეტაპზე კომერციულ ორგანიზაციებს უპირატესობას არ მივანიჭებთ.

კითხვა: რა ბიუჯეტია ხელმისაწვდომი თითოეული პროექტისთვის?

პასუხი: ცალკეული კვლევისთვის გაიცემა 1 მილიონ დოლარამდე გრანტი, ხოლო გრანტების საერთო მოცულობა 5 მილიონ დოლარამდე იქნება.

კითხვა: შეიძლება თუ არა საგრანტო თანხების გამოყენება ზედნადები ან არაპირდაპირი ხარჯების დასაფარად?

პასუხი: თითოეული პროექტის გრანტის მაქსიმუმ 10% შეიძლება მოხმარდეს ზედნადებ ან არაპირდაპირ ხარჯებს.

კითხვა: შეიძლება თუ არა საგრანტო თანხების გამოყენება კვლევაში სტუდენტების, მაგისტრანტების, დოქტორანტების ან პოსტდოქტორანტების მონაწილეობის დასაფინანსებლად?

პასუხი: დიახ.

კითხვა: როგორია პროექტის ვადები?

პასუხი: ჩვენ განსაკუთრებულ უპირატესობას ვანიჭებთ კვლევით პროექტებს, რომლებსაც საბოლოო შედეგების უფრო მოკლე ვადაში წარდგენა შეუძლიათ. გთხოვთ, დაფინანსების მიღებიდან 12 თვის განმავლობაში წარმოადგინოთ სამუშაო მონახაზი (ანუ მცირე კონფერენციაზე განსახილველად შესაფერისი).

კითხვა: შეიძლება თუ არა რამდენიმე დაწესებულებამ ითანამშრომლოს წინადადებაზე?

პასუხი: დიახ.

კითხვა: ამ გრანტებს OpenAI Foundation აფინანსებს თუ OpenAI Group PBC?

პასუხი: გრანტებს აფინანსებს და ადმინისტრირებას უწევს OpenAI Group PBC.

კითხვა: ვის მივმართო ამ გრანტთან დაკავშირებული კითხვებით?

პასუხი: გამოგვიგზავნეთ ელწერილი მისამართზე collaborativeresearch@openai.com. გაითვალისწინეთ, რომ სტატუსის შესახებ ინფორმაციას არ გავცემთ იმ ცალკეული განაცხადების შემთხვევაში, რომლებიც არ იქნა შერჩეული.