OpenAIની વધેલી સહાયથી લેનફેસ્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ તેના મહત્ત્વના કાર્યક્રમનો વિસ્તાર કરે છે

નીચેની જાહેરાત સોમવાર, 28 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ લેનફેસ્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફૉર જર્નલિઝમ અને OpenAI દ્વારા સંયુક્ત રીતે કરવામાં આવી હતી.

લેનફેસ્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફૉર જર્નલિઝમે આજે લેનફેસ્ટ એઆઈ સહયોગ અને ફેલોશિપ કાર્યક્રમના આગામી તબક્કાની જાહેરાત કરી. અમેરિકન પત્રકારત્વનો સૌથી મોટો એઆઈ ફેલોશિપ કાર્યક્રમ બની ચૂકેલી આ પહેલને હવે વધુ આગળ વધારવામાં આવશે.

અમેરિકાની 11 અગ્રણી સમાચાર સંસ્થાઓમાં એઆઈ એન્જિનિયરિંગ ફેલો સાથે 2024માં શરૂઆત થઈ ત્યારથી આ કાર્યક્રમે બતાવ્યું છે કે સંસ્થામાં રહીને કામ કરતા એઆઈ એન્જિનિયરો સ્થાનિક સમાચાર સંસ્થાઓને નવીનતા ઝડપી બનાવવામાં, વ્યવસાયની લાંબા ગાળાની સ્થિરતા મજબૂત કરવામાં અને ઊભરતી ટેક્નોલોજી જવાબદારીપૂર્વક અપનાવવામાં મદદ કરી શકે છે. OpenAIની નવી 50 લાખ ડૉલરની સહાયની પ્રતિબદ્ધતા, તેમજ 50 લાખ ડૉલર સુધીના સોફ્ટવેર ક્રેડિટ્સ અને એન્જિનિયરિંગ સહાય સાથે આ કાર્યક્રમનો વિસ્તાર થશે. OpenAIએ આ કાર્યક્રમ માટેની તેની અગાઉની સહાય બમણી કરી છે.

આ વિસ્તરણ પત્રકારત્વને ટેકો આપવાના OpenAIના વ્યાપક કાર્યને આગળ વધારે છે.

લેનફેસ્ટ એઆઈ સહયોગ અને ફેલોશિપ કાર્યક્રમ સ્થાનિક પત્રકારત્વમાં વ્યવસાયિક નવીનતાને વેગ આપવા કાર્યરત સમાચાર સંસ્થાઓમાં પૂર્ણકાલીન એઆઈ ટેક્નોલોજી નિષ્ણાતોની નિમણૂક કરે છે. છેલ્લાં બે વર્ષમાં આ કાર્યક્રમ એક મહત્ત્વાકાંક્ષી પ્રાયોગિક પહેલમાંથી એક અસરકારક પદ્ધતિ તરીકે વિકસ્યો છે. તે સ્થાનિક સમાચાર સંસ્થાઓને પોતાના પરિવર્તન માટે એઆઈ અપનાવવા જરૂરી સુરક્ષા-મર્યાદાઓ અને વ્યૂહરચનાઓ ઘડવામાં મદદ કરે છે.

એઆઈ સહયોગ અને ફેલોશિપ તેના આગામી તબક્કામાં પ્રવેશે છે ત્યારે લેનફેસ્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ જવાબદાર એઆઈ પ્રયોગો અને અમલીકરણને આગળ વધારવા સમાચાર સંસ્થાઓના નવા જૂથને તેમાં જોડાવાનું આમંત્રણ આપશે.

એઆઈ એન્જિનિયરિંગ ફેલો સમાચારકક્ષના વડાઓ, પત્રકારો, ઉત્પાદન ટીમો, આવક વિભાગના કર્મચારીઓ અને અધિકારીઓ સાથે મળીને કામ કરે છે. તેઓ દરેક સંસ્થાના વિશિષ્ટ પડકારો ઓળખીને વ્યવહારુ એઆઈ એન્જિનિયરિંગ ઉકેલો તથા સલામત, પારદર્શક અને નૈતિક નીતિઓ વિકસાવે છે. તેમના કાર્યનો ઉદ્દેશ સ્થાનિક પત્રકારત્વના પાયામાં રહેલા માનવીય વિવેક, સંપાદકીય નિષ્ઠા, નિષ્ણાત જ્ઞાન અને વિશ્વાસને જાળવીને સમાચાર સંસ્થાઓને મજબૂત બનાવવાનો છે. હકીકતમાં, અનેક સંસ્થાઓમાં કેટલાક એન્જિનિયરિંગ ફેલો પૂર્ણકાલીન કર્મચારી તરીકે ચાલુ રહે તેવી અપેક્ષા છે, જે તેમની નિમણૂકનું મૂલ્ય દર્શાવે છે.

ભાગ લેતી 11 સંસ્થાઓમાં ફેલોએ બતાવ્યું છે કે એઆઈ કેટલાં વિવિધ કાર્યોમાં મદદરૂપ થઈ શકે છે: વાચકો સાથે જોડાણ અને સમાચાર ઉત્પાદનોના વિકાસથી લઈને તપાસલક્ષી સમાચાર સંશોધન, જાહેરાત અને વાચકો પાસેથી આવક મેળવવાની કામગીરી, તેમજ કર્મચારીઓના અહેવાલોની અસર અને સમુદાય સુધીની પહોંચ વધારવા સુધી.

આ પ્રાયોગિક પહેલે એ પણ દર્શાવ્યું કે એઆઈને સફળતાપૂર્વક અપનાવવાનો આધાર જેટલો ટેક્નોલોજી પર છે, તેટલો જ વિશ્વાસ, સહયોગ અને સંસ્થાની જરૂરિયાતોની સ્પષ્ટ સમજ પર પણ છે. ફેલોની ભરતી સ્થાનિક સ્તરે કરવામાં આવી હતી અને તેઓ જે સંસ્થાઓ માટે કામ કરતા હતા તેનો જ હિસ્સો બન્યા હતા. તેમણે પત્રકારોની કાર્યપદ્ધતિ સમજી અને સમાચારકક્ષ તથા વ્યવસાયિક ટીમોની વાસ્તવિક જરૂરિયાતોને આધારે ઉકેલો વિકસાવ્યા.

“લેનફેસ્ટ એઆઈ સહયોગ અને ફેલોશિપનાં પ્રથમ બે વર્ષનો સૌથી મૂલ્યવાન પાઠ એ છે કે એઆઈને જવાબદારીપૂર્વક અપનાવવામાં ટેક્નોલોજી કરતાં વિશ્વાસનું મહત્ત્વ વધારે છે. સ્પષ્ટ સુરક્ષા-મર્યાદાઓ, નીતિગત ધોરણો અને ખુલ્લા સંવાદ દ્વારા ફેલોએ પોતાની સમાચાર સંસ્થાઓને વ્યવહારુ સાધનો બનાવવામાં અને અંદરથી કાર્યસંસ્કૃતિ બદલવામાં મદદ કરી છે,” લેનફેસ્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના કાર્યકારી નિયામક અને મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી જિમ ફ્રીડલિચે જણાવ્યું. “સહયોગ અને ફેલોશિપ કાર્યક્રમનો આગામી તબક્કો વધુ સમાચાર સંસ્થાઓને સર્વોચ્ચ સંપાદકીય ધોરણો જાળવીને અને સમાચારો અંગેના માનવીય વિવેકને અગ્રસ્થાને રાખીને એઆઈ સાથે ઉદ્દેશપૂર્ણ પ્રયોગો કરવાની તક આપે છે.”

“આ ભાગીદારીનાં પ્રથમ બે વર્ષમાં ગુણવત્તાસભર સ્થાનિક સમાચાર આપવા પત્રકારો એઆઈનો સાધન તરીકે ઉપયોગ કરતા હોય તેવાં અનેક વ્યવહારુ ઉદાહરણો જોવાં ખરેખર આનંદદાયક રહ્યાં છે,” OpenAIના બૌદ્ધિક સંપત્તિ અને સામગ્રી વિભાગના વડા ટોમ રૂબિને જણાવ્યું. “કોઈ મહોલ્લા, નગર કે શહેરમાં ખરેખર સમુદાય તરીકેની લાગણી જન્માવે તેવા માનવીય સંબંધો ઊભા કરવામાં સ્થાનિક સમાચારની ભૂમિકા અત્યંત મહત્ત્વની છે. આ મહત્ત્વના કાર્યમાં વધુ પત્રકારોને સહાય કરવા માટે લેનફેસ્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ સાથેની અમારી ભાગીદારી વિસ્તારવા અમે ઉત્સાહિત છીએ.”

ફેલોશિપ શરૂ થઈ ત્યારે સ્થાનિક સમાચાર સંસ્થાઓમાં જનરેટિવ એઆઈનો ઉપયોગ મોટા ભાગે હજી અજમાવાયો નહોતો. છેલ્લાં બે વર્ષમાં ભાગ લેતી સંસ્થાઓએ વ્યવહારુ ઉપયોગો⁠ વિકસાવ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે એઆઈ સમાચાર સંસ્થાની તમામ પ્રકારની કામગીરીમાં કેવી રીતે મદદરૂપ થઈ શકે છે.

ધ ફિલાડેલ્ફિયા ઇન્ક્વાયરરમાં ફેલોશિપે ડ્યૂઈ અને સ્ક્રેપ નામનાં સાધનોના વિકાસમાં મદદ કરી. ડ્યૂઈ પત્રકારોને દાયકાઓના સંગ્રહિત અહેવાલોમાં શોધ કરવામાં મદદ કરે છે. સ્ક્રેપ દેખરેખનું સાધન છે, જેણે અઠવાડિયે આશરે 15 કલાક લેતા અહેવાલલેખનના એક કાર્યને અખબારના વિસ્તારની સંભવિત સમાચાર કડીઓના દૈનિક સારાંશમાં ફેરવી દીધું.

શિકાગો પબ્લિક મીડિયામાં એઆઈની મદદથી ચાલતી અનુવાદ પ્રક્રિયાઓને કારણે સંસ્થા તાત્કાલિક પ્રકાશન જરૂરી હોય તેવા સ્પેનિશ ભાષાના અહેવાલો અગાઉ કરતાં ઘણાં ઓછા સમયમાં પ્રકાશિત કરી શકી. ઉપરાંત, શિકાગોના સમાચાર અને સંસ્કૃતિને રજૂ કરતા, દાયકાઓથી સંગ્રહમાં પડેલા ધ્વનિમુદ્રણોને લખાણમાં ઉતારવાનું પણ શક્ય બન્યું. અન્ય સહભાગી સંસ્થાઓમાં વિવિધ પ્રકલ્પોએ સંભવિત જાહેરાતદાતાઓની શોધ, દાતાઓના વર્તનની આગાહી, વાચકોની પસંદગી મુજબ સામગ્રી આપવી, લવાજમમાં વૃદ્ધિ, જાહેર બેઠકોની દેખરેખ, મુદ્રિતમાંથી ડિજિટલ ઉત્પાદન તરફનું પરિવર્તન અને કાર્યક્ષમતા જેવા વિષયો પર કામ કર્યું છે.

આ પ્રકલ્પોએ મળીને દર્શાવ્યું કે એઆઈની સંભાવનાઓ પત્રકારોના કાર્યની અસર અને ઉત્પાદકતા સુધારવા પૂરતી મર્યાદિત નથી. વિશ્વસનીય, સ્વતંત્ર અહેવાલો તૈયાર કરવામાં પત્રકારોની કેન્દ્રીય ભૂમિકા જાળવીને અને તેને સશક્ત બનાવીને એઆઈ આધુનિક સમાચાર સંસ્થાના લગભગ દરેક કાર્યને મજબૂત બનાવી શકે છે.

એઆઈ સહયોગના પ્રકલ્પો પણ એક સમાચારકક્ષમાંથી બીજા સમાચારકક્ષમાં અપનાવા લાગ્યા. ફેલોએ કોડ વહેંચ્યો, એકબીજાના વિચારોને પોતાની જરૂરિયાત મુજબ ઢાળ્યા, અમલીકરણની વ્યૂહરચનાઓ સરખાવી અને સમકક્ષ સંસ્થાઓના કાર્યને આગળ વધાર્યું. એક સમાચારકક્ષમાં વિકસેલાં સાધનો અને અભિગમો અન્યત્ર સંબંધિત સમસ્યાઓ ઉકેલવાની શરૂઆત બન્યાં. આ દર્શાવે છે કે ફેલોશિપ દ્વારા વિકસતી નવીનતા કોઈ એક સંસ્થા કરતાં ઘણા વધુ વ્યાપમાં ઉપયોગી બની શકે છે.

પ્રાયોગિક પહેલ દરમિયાન કેટલાક મહત્ત્વના પાઠ મળ્યા:

• ટેક્નોલોજી કરતાં વિશ્વાસ વધુ મહત્ત્વનો છે: સ્થાનિક સ્તરે ભરતી કરાયેલા એન્જિનિયરોને બે વર્ષ માટે સંસ્થાઓનો ભાગ બનાવવાથી મોટું પરિવર્તન આવ્યું. એઆઈનો ઉપયોગ ફરજિયાત કરાવવાના હેતુથી બાહ્ય સલાહકારો તરીકે કામ કરવાને બદલે, ફેલોએ દરેક સમાચાર સંસ્થાની સંપાદકીય કાર્યપ્રક્રિયાઓ, સંસ્થાકીય સંસ્કૃતિ અને વપરાશકર્તાઓની જરૂરિયાતોને ઊંડાણથી સમજવા પર ધ્યાન આપ્યું. ફેલોએ ઘણી વાર કર્મચારીઓને સાંભળીને, તેમની સાથે સમય વિતાવીને, તેમની કાર્યપદ્ધતિ સમજીને અને વારંવાર નડતી મુશ્કેલીઓ ઓળખીને મૂલ્યવાન તકો શોધી. જે લોકો આખરે ઉકેલોનો ઉપયોગ કરવાના હતા તેમની સાથે મળીને જ તેમણે તે ઉકેલો વિકસાવ્યા. વિશ્વાસ વધ્યો તેમ ઉપયોગ પણ વધ્યો. પત્રકારો ફેલોને મહત્ત્વની સમસ્યાઓ ઉકેલવામાં સહયોગ આપી શકે તેવા ટીમના સભ્યો તરીકે વધુને વધુ જોવા લાગ્યા. તેઓ પોતાના વિચારો અને પડકારો ફેલો સમક્ષ મૂકવા લાગ્યા અને તેમાંથી બનેલાં સાધનોને રોજિંદા કામમાં સામેલ કરવા લાગ્યા.

• શરૂઆત સમસ્યાથી કરો, એઆઈથી નહીં: સમગ્ર જૂથના ફેલોને સમજાયું કે સૌથી અસરકારક પ્રકલ્પોની શરૂઆત પહેલેથી નક્કી કરેલા તકનીકી ઉકેલથી નહીં, પરંતુ સ્પષ્ટ રીતે વ્યાખ્યાયિત કરેલા પડકારથી થઈ હતી. સફળ પ્રકલ્પો વપરાશકર્તાઓ સાથેના ગાઢ સહયોગ, નાના પાયે પ્રયોગો અને સતત મૂલ્યાંકન દ્વારા વિકસાવાયા હતા. તેમાં ટેક્નોલોજીથી કાર્યમાં ખરેખર નોંધપાત્ર સુધારો થાય છે કે નહીં તેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરાયું હતું.

• સહયોગ નવીનતાને વેગ આપે છે: એક સમાચારકક્ષની મોટી સિદ્ધિ ઘણી વાર બીજા સમાચારકક્ષ માટે શરૂઆતનું પગથિયું બની. ઉદાહરણ તરીકે, ધ બાલ્ટિમોર બેનરે પોતાનાં સમાચાર શોધવાનાં સાધનો બનાવતી વખતે ધ ફિલાડેલ્ફિયા ઇન્ક્વાયરરની ટીમે વિકસાવેલા કાર્યનો આધાર લીધો હતો. એ જ રીતે, સમગ્ર જૂથના ફેલોએ કોડ, ઉત્પાદન અંગેના વિચારો, તકનીકી અભિગમો અને શીખેલા પાઠોની આપલે કરી છે. તેના કારણે સંસ્થાઓ અલગ-અલગ કામ કરીને જેટલી પ્રગતિ કરી શકી હોત તેના કરતાં સાથે મળીને વધુ ઝડપથી આગળ વધી શકી છે.

એઆઈ સહયોગ અને ફેલોશિપ કાર્યક્રમનો આગામી તબક્કો ફેલોશિપના પાયા પર આગળ વધશે અને બજારમાં તેની પહોંચ નોંધપાત્ર રીતે વિસ્તારશે. આ કાર્યક્રમ સહભાગી સમાચાર સંસ્થાઓમાં એઆઈ ફેલોની નિમણૂક ચાલુ રાખશે. આધુનિક વપરાશકર્તાઓની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા આ સંસ્થાઓને પરિવર્તન લાવવામાં મદદ કરવાની તેની પ્રતિબદ્ધતા પણ જળવાઈ રહેશે. લેનફેસ્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ વધુ વિવિધ પ્રકારની સમાચાર સંસ્થાઓને સામેલ કરવા ફેલોશિપનો વ્યાપ પણ વધારશે.

સાથે જ, લેનફેસ્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ પોતાની તકનીકી ક્ષમતાઓ વધારશે, જેથી ફેલોશિપના સૌથી અસરકારક પ્રકલ્પોને પુનઃઉપયોગી સાધનો, માળખાં, પ્લગઇન, અમલીકરણ માર્ગદર્શિકાઓ, કાર્યપદ્ધતિઓ અને તકનીકી સંસાધનોમાં ફેરવવા સક્રિય મદદ આપી શકાય. તેનો ઉદ્દેશ સેંકડો સમાચાર સંસ્થાઓને લાભ પહોંચાડવાનો છે. પ્રાયોગિક પહેલ દરમિયાન જુદા જુદા સમાચારકક્ષો વચ્ચે સ્વાભાવિક રીતે શરૂ થયેલી શીખવાની પ્રક્રિયાને ટકાવી રાખવી અને વિસ્તારવી વધુ સરળ બને, એ અમલીકરણમાં સહાય આપવાનો એક હેતુ છે. આમ, એક સંસ્થામાં વિકસેલું સાધન, કાર્યપ્રક્રિયા કે તકનીકી સિદ્ધિ સમગ્ર સમાચાર ક્ષેત્ર માટે સહિયારું માળખું બની શકે.

આ પ્રયાસો મળીને સફળ પ્રયોગોમાંથી વ્યાપક અસર તરફનું આગલું પગલું છે. તે એવા વ્યવહારુ એઆઈ ઉકેલો ઊભા કરે છે જે ફેલોશિપના દાયરા બહાર પણ સ્થાનિક પત્રકારત્વને મજબૂત બનાવી શકે.

સંસ્થાઓમાં કાર્યરત એઆઈ એન્જિનિયરિંગ નિષ્ણાતોને સહિયારાં સાધનો, તકનીકી માળખાં અને સંસ્થાઓ વચ્ચે શીખવાની તકો સાથે જોડીને લેનફેસ્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ એક ઉદ્દેશ હાંસલ કરવા માગે છે: થોડાં સમાચારકક્ષોમાં વિકસેલી નવીનતાઓનો લાભ આખરે બીજી સેંકડો સંસ્થાઓને પણ મળે.

OpenAI સાથે નવીકરણ પામેલી અને વિસ્તરતી ભાગીદારી એક સહિયારી માન્યતા દર્શાવે છે: જ્યારે સમાચાર સંસ્થાઓ પાસે એઆઈનો સલામત ઉપયોગ કરવા માટે નિષ્ણાત જ્ઞાન, માળખાગત સુવિધાઓ અને સહયોગી નેટવર્ક હોય, ત્યારે સ્થાનિક પત્રકારત્વને તેનો સૌથી વધુ લાભ મળી શકે છે. ફેલોશિપમાં સફળ થયેલી રીતોનો વ્યાપ વધારીને લેનફેસ્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ વધુ સમાચાર સંસ્થાઓને ઊભરતી ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં મદદ કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જેથી તેઓ પોતાનું પત્રકારત્વ મજબૂત કરી શકે, લાંબા ગાળે ટકી શકે તેવા વ્યવસાયો ઊભા કરી શકે અને પોતાના સમુદાયોની વધુ સારી સેવા કરી શકે.