Lừa đảo tình cảm: Quy trình lừa đảo tình cảm có AI hỗ trợ

Nghiên cứu tình huống này ban đầu được công bố trong báo cáo tháng 2 năm 2026⁠(mở trong cửa sổ mới) của OpenAI về việc ngăn chặn hành vi sử dụng AI cho mục đích xấu.

Kể từ khi bắt đầu báo cáo về việc triệt phá các mạng lưới lừa đảo tìm cách lạm dụng mô hình của chúng tôi một năm trước⁠(mở trong cửa sổ mới), chúng tôi đã đánh sập nhiều chiến dịch lừa đảo ở nhiều nơi trên thế giới. Trong đó có lừa đảo «nhiệm vụ», lừa nạn nhân nộp tiền để nhận khoản thu nhập không tồn tại từ những nhiệm vụ đơn giản, và lừa đảo đầu tư, dụ nạn nhân rót tiền vào các công ty đầu tư không tồn tại.

Một loại hình lừa đảo phổ biến từ rất lâu trước thời đại AI là lừa đảo tình cảm, trong đó kẻ lừa đảo giả làm đối tượng hẹn hò tiềm năng, thuyết phục mục tiêu rằng họ đã tìm thấy tình yêu rồi liên tục đòi thêm tiền. Vụ triệt phá lừa đảo đầu tiên mà chúng tôi công bố liên quan đến một đường dây tội phạm mới thành lập ở Campuchia, đã dùng ChatGPT để tạo tin nhắn lừa đảo tình cảm, trong đó một số được phát tán trên mạng xã hội. Kể từ đó, chúng tôi đã ngăn chặn nhiều âm mưu lừa đảo tình cảm. Như chúng tôi đã viết vào tháng 6⁠(mở trong cửa sổ mới), các vụ lừa đảo này và nhiều vụ khác thường dùng AI theo một mô-típ chung mà chúng tôi gọi là bắt chuyện (liên hệ lạnh), khơi cảm xúc (tạo cảm xúc) và ra đòn (chiếm đoạt tiền).

Bắt chuyện (liên hệ lạnh): kẻ lừa đảo tạo nội dung nhằm thu hút sự chú ý của mục tiêu tiềm năng bằng cách đánh vào sở thích của họ. Chẳng hạn, vụ lừa đảo «mổ lợn» mà chúng tôi đưa tin năm ngoái thường nhắm đến nam giới Mỹ ngoài 40 tuổi làm trong ngành y bằng cách phản hồi các bài đăng về golf của họ trên mạng xã hội. Các chiến dịch khác dùng SMS gửi ngẫu nhiên, tin tuyển dụng giả hoặc, trong vụ lừa đảo tình cảm gần đây nhất của chúng tôi (mô tả bên dưới), quảng cáo trên mạng xã hội. Trong mỗi trường hợp, các tác nhân đe dọa dùng ChatGPT để tạo tin nhắn hấp dẫn hơn và ít lộ dấu hiệu do người không bản ngữ viết hơn so với lừa đảo truyền thống.

Khơi cảm xúc (tạo cảm xúc): kẻ lừa đảo tạo nội dung nhằm khơi dậy cảm xúc mạnh ở mục tiêu, khiến họ dễ bị thao túng hơn. Lừa đảo tình cảm tìm cách khiến mục tiêu bị kẻ lừa đảo thu hút. Các kiểu lừa đảo khác có thể khiến mục tiêu hào hứng trước một thương vụ có vẻ sinh lời cao, sợ bỏ lỡ cơ hội hoặc hoảng hốt trước rủi ro pháp lý hay hóa đơn chưa thanh toán được bịa ra. Đôi khi, bước khơi cảm xúc được lồng ngay vào tin nhắn bắt chuyện.

Ra đòn (chiếm đoạt tiền): kẻ lừa đảo tạo nội dung nhằm thuyết phục mục tiêu giao tiền. Những lý do được đưa ra có thể rất đa dạng. Chẳng hạn, kẻ lừa đảo tình cảm có thể yêu cầu mục tiêu đầu tư vào doanh nghiệp của người yêu hoặc đưa tiền để giải quyết một cuộc khủng hoảng tài chính. Lừa đảo «nhiệm vụ» yêu cầu mục tiêu nộp tiền để nhận khoản tiền (không có thật) mà họ tin mình đã kiếm được. Lừa đảo đầu tư dụ mục tiêu rót tiền vào những khoản đầu tư không tồn tại.

Như quy trình này cho thấy, mạng lưới phân phối là một thành phần thiết yếu của hoạt động lừa đảo. Các đường dây lừa đảo mà chúng tôi phanh phui đã gửi tin nhắn bắt chuyện qua SMS, ứng dụng nhắn tin mã hóa, bài đăng mạng xã hội, quảng cáo trực tuyến hoặc kết hợp tất cả các kênh này; các vụ lừa đảo thời kỳ trước AI nổi tiếng vì sử dụng email⁠(mở trong cửa sổ mới), cuộc gọi điện thoại⁠(mở trong cửa sổ mới), hay thậm chí vào thế kỷ 19 là thư từ⁠(mở trong cửa sổ mới) và điện tín⁠(mở trong cửa sổ mới). Nhiều vụ lừa đảo phát tán đại trà, nhưng một số dường như cố gắng nhắm mục tiêu chính xác. Chẳng hạn, vụ lừa đảo «mổ lợn» mà chúng tôi đưa tin vào tháng 2 năm 2025⁠(mở trong cửa sổ mới) tập trung vào các chủ đề như golf; một vụ lừa đảo tình cảm khác dùng quảng cáo mạng xã hội để nhắm đến nam giới trẻ ở Indonesia; còn lừa đảo mạo danh người nổi tiếng⁠(mở trong cửa sổ mới) thường giả làm một nhân vật nổi tiếng rồi nhắm đến các nhóm người hâm mộ của họ. Dù bằng chứng rời rạc khiến việc so sánh đáng tin cậy giữa các vụ lừa đảo mà chúng tôi đã ngăn chặn trở nên khó khăn, chúng tôi đánh giá rằng phương thức phân phối được lựa chọn (chẳng hạn phát tán đại trà hay nhắm mục tiêu) ảnh hưởng đáng kể đến khả năng tiếp cận và khai thác mục tiêu thành công, bất kể chiến dịch dùng AI cho các chức năng khác nhau ở mức độ nào.