OpenAI
Bilimsel nesneler küresini döndürmek için sola veya sağa sürükle ya da ok tuşlarını kullan. Duraklatmak veya devam ettirmek için Boşluk tuşuna bas.

16 Kasım 2026

AraştırmaBilim

Bilimin sınırlarında

1.800’den fazla bilim insanı ChatGPT’yi nasıl kullandı ve AI’ın bilimsel keşiflere nasıl bir katkı sağlamasını bekliyor? Yeni raporumuzdaki bulguları keşfedin.

Bilimsel ilerleme, araştırmacıların yeni sorular sormasına ve bu soruları yanıtlamanın yollarını bulmasına bağlıdır. AI bu çalışmaların bir parçası hâline geliyor, ancak hangi noktalarda yardımcı olduğunu ve keşifler açısından ne anlama gelebileceğini hâlâ öğreniyoruz.

OpenAI’ın Ekonomik Araştırmalar ekibi, Akademik Araştırmacılar için ChatGPT yaz pilot programındaki 1.819 bilim insanının 580.000’den fazla bilimsel mesajını inceledi ve 251 katılımcıyla anket yaptı.

Bilim insanları, literatür taramasından kanıt analizine ve fikir geliştirmeye kadar araştırma sürecinin her aşamasında ChatGPT’yi kullandı. Ankete katılanlar, aynı işi aynı kalitede yapmanın AI olmadan 1,9 kat daha uzun süreceğini tahmin etti. Keşif süreleriyle ilgili sorumuzu yanıtlayanların %98’i ise AI’ın kendi alanlarındaki keşifleri hızlandırmasını bekliyordu.

OpenAI, Akademik Araştırmacılar için ChatGPT programındaki katılımcıların verilerini varsayılan olarak modellerini eğitmek için kullanmaz. Araştırmacıların gizliliğini korumak için mesajları literatür taraması, kod yazma veya veri analizi gibi araştırma faaliyetlerine göre ayıran otomatik sınıflandırıcı araçlar kullandık. Araştırma ekibi bu kategorileri görebiliyordu, ancak bunların temelindeki mesajları veya ChatGPT’nin yanıtlarını okumadı.

AI, bilim insanlarının günlük çalışmalarının bir parçası

Bilim insanlarının araştırma süreci boyunca ChatGPT’yi nasıl kullandığını inceledik.

Her bilim insanının bilimsel mesajlarında her faaliyetin payını hesapladık, ardından her bilim insanına eşit ağırlık vererek bu payların ortalamasını aldık. Yüzdeler yuvarlanmıştır; diğer araştırma faaliyetlerinin payı %1’in altındadır.

Bilim insanlarının %68’i araştırma fikirleri geliştirmek için ChatGPT’yi kullandı

Bilim insanlarının fikir geliştirmek için ChatGPT’yi nasıl kullandığını inceledik. Aşağıdaki veriler, araştırma fikirleriyle ilgili mesajlarını gösteriyor.

Bilim insanı yönlendirdi

%35

Bilim insanları, mesajlarının bu kadarında ChatGPT’ye üzerinde çalışması için belirli bir soru sundu.

Birlikte geliştirildi

%36

Bilim insanları, mesajlarının bu kadarında bir fikir sunup ChatGPT’den bu fikri geliştirmesini istedi.

ChatGPT önerdi

%23

Bilim insanları, mesajlarının bu kadarında ChatGPT’den bir araştırma sorusu önermesini istedi.

Diğer

%6

Mesaj, diğer faaliyet kategorilerinden hiçbirine yerleştirilemedi.

Ankete katılan bilim insanlarının %98’i AI’ın kendi alanlarındaki keşifleri hızlandırmasını bekliyor.

Farklı alanlardan bilim insanlarından, AI olmadan 10 yıl sürecek bir keşfi düşünmelerini ve AI ile ne kadar süreceğini tahmin etmelerini istedik.

Bu soruyu 250 katılımcı yanıtladı. Katılımcılar birden fazla alan seçebildiği için alan grupları örtüşüyor. Yüzdeler yuvarlandığı için toplamları %100 olmayabilir.

Bilim insanları, görevleri ChatGPT’ye devrettikten sonra da sürece katılmaya devam ediyor

Farklı araştırma faaliyetlerinde bilim insanlarının ChatGPT’nin yanıtlarını netleştirmek, kontrol etmek veya düzeltmek için ne sıklıkla ek mesaj gönderdiğini ölçtük.

Her bilim insanının ardından ek mesaj gönderdiği taleplerinin ortalama yüzdesi.

AI, bilimsel ilerlemeye nasıl katkıda bulunabilir?

Keşiflerin hızlanmasını bekleyen bilim insanlarından bunun nedenini açıklamalarını istedik. Yanıtlarında üç neden öne çıktı.

%52

Araştırmaları daha hızlı tamamlama

%23

Daha umut vadeden araştırma soruları bulma

%14

Daha geniş bir yelpazede soruları araştırma

%11

Diğer

Bilim insanları birden fazla neden belirtebildi. Yüzdeler, 224 yazılı yanıtta belirlenen toplam 367 neden içindeki payı gösteriyor.

Geleceğe bakış

Bu çalışmadaki bilim insanları, fikirleri keşfetmek, kanıtları analiz etmek, kod yazmak ve bulgularını paylaşmak için ChatGPT’yi kullandı. Yanıtları, zaman kazanmanın ötesinde hedeflere de işaret ediyor: daha umut vadeden sorular bulmak ve daha geniş bir yelpazede araştırma yapmak.

Bu beklentilerin gerçekten daha hızlı keşiflere dönüşüp dönüşmediğini anlamak için daha fazla araştırma gerekiyor. İlerleme, bilim insanlarının fikirlerini sınamak için ihtiyaç duyduğu finansmana, personele ve deney kapasitesine de bağlı olacak.

Daha fazla bilim insanının, AI’ın çalışmalarında neleri mümkün kılabileceğini keşfetmesine olanak sağlamak istiyoruz. Bu araştırmayla birlikte Akademik Araştırmacılar için ChatGPT⁠ programını genişleterek dünya genelinde 200.000’den fazla araştırmacıya ücretsiz erişim sağlıyoruz. Bilim insanlarının fikirlerini yaşamları iyileştiren keşiflere dönüştürmesine yardımcı olmak, AGI (genel yapay zeka) teknolojisinin tüm insanlığa fayda sağlamasını güvence altına alma misyonumuzun merkezinde yer alıyor.

“ChatGPT gibi araçlar, bilimsel keşifleri hızlandırmamıza yardımcı oluyor. Benim gibi bir bilim insanı için gerçekten bir oyun alanı.”

César de la Fuente

Antimikrobiyal araştırmalar⁠

Araştırma hakkında