Kampeni ya “Teknolojia na Ushuru”: Shughuli za ushawishi zinazolenga sera ya teknolojia ya Marekani

Uchunguzi huu kifani ulichapishwa kwa mara ya kwanza katika ripoti ya OpenAI ya Juni 2026⁠(fungua katika dirisha jipya) kuhusu operesheni za ushawishi zinazohusishwa na China zilizolenga mijadala ya AI nchini Marekani.

Tulipiga marufuku kundi la akaunti za ChatGPT ambazo huenda zilitoka China na kutumia miundo yetu kuzalisha maoni mafupi na katuni za kisiasa zilizokosoa sera za teknolojia na ushuru za Marekani, kuhariri ripoti za kazi na kumsaidia mtumiaji kubuni mifumo ya kufuatilia mitandao ya kijamii. Akaunti hizo ziliipa ChatGPT maagizo kwa Kichina Kilichorahisishwa na kutumia VPN kufikia jukwaa letu.

Maagizo yao yalitumia mara kwa mara istilahi zinazohusishwa na watu katika mfumo wa usalama wa umma wa China, kama vile kuomba tathmini za hatari za maoni ya umma kuhusu maandamano, visa vya uonevu shuleni, mienendo ya umati Shanghai, matukio yanayohusisha polisi, shughuli za kuwasilisha malalamiko na utekelezaji wa sheria za trafiki. Mtumiaji mmoja alizitaja akaunti za mitandao ya kijamii alizoendesha kuwa “jeshi la majini” (水军), istilahi ya kawaida ya Kichina inayorejelea akaunti za mtandaoni zilizoratibiwa ili kujaza majukwaa ukosoaji au uchokozi, na akaiagiza ChatGPT kuzalisha maudhui ambayo yangeinufaisha China au kuendeleza simulizi zinazoiunga mkono China. Kwa pamoja, viashiria hivi vinadokeza kuwa huenda akaunti hizo zilikuwa zikiunga mkono shughuli zinazoendana na maslahi ya Chama cha Kikomunisti cha China (CCP), ingawa hatukuweza kubaini taasisi mahsusi ambazo waendeshaji wake walihusishwa nazo.

Kando na hayo, tulitambua mtandao kwenye X uliolenga OpenAI kwa madai ya uongo kwamba data ya watumiaji wa ChatGPT ilikuwa imeingiliwa. Kutokana na viashiria vya kitabia vya vyanzo huria, tulitathmini kuwa huenda shughuli hii ilikuwa sehemu ya mtandao huohuo wa X uliotambuliwa katika operesheni hii.

Picha ya skrini ya akaunti za X zinazodhaniwa kuwa bandia zikidai kwa uongo kwamba data ya watumiaji wa ChatGPT ilikuwa imeingiliwa.

Kundi hili lilitumia ChatGPT hasa kuzalisha maoni mafupi kwa Kiingereza na picha za katuni ambazo zilichapishwa na akaunti za X zinazodhaniwa kuwa bandia. Mada iliyojitokeza zaidi ilikuwa ushindani wa kiteknolojia kati ya Marekani na China. Waendeshaji waliwasilisha ushindani huu kwa kuangazia ushuru, madini adimu, AI, 5G, nishati mpya na ustahimilivu wa viwanda, huku wakidai kuwa Marekani ilikuwa ikitafuta kutawala teknolojia na kuwa na mamlaka ya kuweka kanuni. Walibainisha kuwa katuni hizo zilipaswa kumwonyesha Rais Trump pekee na kutojumuisha picha zozote za China au kiongozi wa China, Xi Jinping.

Aidha, walizalisha kwa wingi maoni mafupi ya Kichina na makala kuhusu mada nyingine mbalimbali zilizokusudiwa kuipendelea China, kushambulia Marekani na Israeli, kukuza dhana potovu dhidi ya Wayahudi kama vile “mtaji wa Kiyahudi hudhibiti maoni ya umma”, na kuwanyanyasa wapinzani wa China. Mara nyingi waliomba idadi mahususi na kubwa ya maoni yenye vikomo vifupi vya herufi, kwa mtindo wa mazungumzo.

Pia waliomba ChatGPT ipendekeze dhana ya mfumo wa AI wa kufuatilia maoni ya umma mtandaoni. Walisema mfumo huo unapaswa kukusanya kiotomatiki taarifa walizofafanua kuwa “zenye madhara” kutoka kwa “watu muhimu” kwenye majukwaa ya mitandao ya kijamii, kuhifadhi kumbukumbu, kupakua video kiotomatiki kwa uchanganuzi wa kisemantiki kwa kiwango kikubwa na kutuma arifa za hatari. Miundo yetu ilizalisha jibu la jumla la maneno 500 lililotoa ushauri kuhusu uhifadhi na usimamizi wa data, lakini halikutoa mawazo ya jinsi ya kukusanya data hiyo kwa madhumuni ya ufuatiliaji.

Picha za skrini za machapisho ya X yenye maandishi na picha zilizozalishwa na operesheni hii.

Operesheni hii ilikuwa na wigo wa kimataifa na ililenga kushawishi hadhira za kimataifa. Walilenga kuzalisha maudhui yaliyokosoa Marekani, wakidai kuwa inajitenga na mataifa mengine, inaendeleza ubabe, na inawasaliti washirika wake kwa kuthamini faida kuliko uaminifu. Mbali na Kiingereza, waliomba pia ChatGPT izalishe maudhui kwa Kiitaliano, Kijapani na Kichina cha Jadi, yakilenga hadhira za Taiwan.

Kulingana na mwingiliano wa akaunti, akaunti za X zinazodhaniwa kuwa bandia zilizochapisha maudhui yaliyozalishwa na operesheni hii zilionekana kuunganishwa na mtandao mpana zaidi ambao pia ulilenga kuharibu sifa ya OpenAI. Kuanzia mwishoni mwa 2025, tulitambua kundi la akaunti za X zinazodhaniwa kuwa bandia zilizochapisha matoleo mbalimbali ya madai kwamba data yao ya watumiaji wa ChatGPT ilikuwa imeingiliwa na kwamba maisha yao yalikuwa yameathirika vibaya. Hakuna akaunti yoyote kati ya hizi iliyoonekana kuchapisha maandishi yaliyozalishwa na miundo yetu. Hata hivyo, ziliingiliana mara kwa mara na akaunti za X tulizotambua katika kampeni ya “Teknolojia na Ushuru” na kuzikuza.

Kwanza, mojawapo ya akaunti za ChatGPT tulizotambua katika kundi la “Teknolojia na Ushuru” ilizalisha chapisho lililodai kuwa mashirika ya kijasusi ya Marekani yalidukua mitandao ya simu. Chapisho hili lilichapishwa upya na akaunti za X zinazodhaniwa kuwa bandia kutoka kundi la “kuingiliwa kwa ChatGPT”.

Wakati mwingine, akaunti kutoka kundi la “kuingiliwa kwa ChatGPT” na kundi la “Teknolojia na Ushuru” zilinukuu chapisho lilelile la akaunti iliyothibitishwa kwenye X, isiyohusiana na operesheni hiyo, zikipishana kwa saa chache. Aidha, tulithibitisha kuwa akaunti zote zilizonukuu chapisho hili zilionekana kuwa bandia, jambo linalodokeza kuwa huenda zote zilikuwa sehemu ya operesheni moja iliyoratibiwa. Akaunti hizi zote zilikuwa zimefunguliwa mwishoni mwa 2025, zilikuwa na wafuasi wachache au hazikuwa nao kabisa, zilikuwa na machapisho machache tu wakati wa kampeni ya “kuingiliwa kwa ChatGPT”, na zinaonekana kuwa zote zilisimamishwa na X bila kutegemea tathmini yetu.

Kushoto, akaunti ya X inayohusishwa na operesheni hii ikiwa na chapisho kuhusu wizi wa data ya ChatGPT. Kulia, akaunti za X kutoka kundi la “kuingiliwa kwa ChatGPT” na kundi la “Teknolojia na Ushuru” zikinukuu chapisho la mtumiaji asiyehusiana na operesheni hiyo.

Pia, kulikuwa na baadhi ya maudhui yaliyofanana na yale ya operesheni za siri za ushawishi zilizotambuliwa awali kuwa zilitoka China. Akaunti ya X iliyochapisha katuni ya Rais Trump iliyozalishwa na ChatGPT, iliyoonyeshwa hapo juu, pia ilichapisha picha kuhusu Rais Marcos wa Ufilipino ambazo zilikuwa zimeshirikiwa awali na akaunti bandia za X zilizohusishwa na Operesheni “Nine-emdash Line”, tuliyoijadili katika ripoti yetu ya Oktoba 2025, “Kukomesha matumizi hasidi ya AI”⁠. Hii haitoshi kuthibitisha kwa uhakika uhusiano kati ya operesheni hizo mbili, lakini inaimarisha dhana ya kuwepo kwa shughuli zilizounganishwa kwenye X zinazokuza juhudi za ushawishi kutoka China.

Kushoto, chapisho lililoshirikiwa na akaunti kutoka kundi la “Teknolojia na Ushuru”, likiwa na katuni yenye picha ya Marcos akitumia dawa za kulevya. Kulia, video ya Marcos akitumia dawa za kulevya iliyoshirikiwa na akaunti tuliyohusisha na Operesheni Nine-emdash Line.

Kwa kutumia Kipimo cha Breakout, tunatathmini shughuli hii kuwa ya Kundi la Kwanza: shughuli iliyohusisha jukwaa moja, bila ushahidi wa kusambaa kwingine. Machapisho mengi ya mitandao ya kijamii tuliyotambua yalipata ushiriki mdogo au hayakupata ushiriki wowote unaoonekana. Hatukupata ushahidi kuwa madai ya uongo kuhusu kuingiliwa kwa data ya watumiaji wa ChatGPT yalikuzwa na akaunti halisi zenye ufikiaji mkubwa au nje ya jukwaa la X.

Hata hivyo, operesheni hii iliyolenga OpenAI, kampuni binafsi inayofanya kazi katika sekta muhimu kimkakati, inapaswa kutia wasiwasi. Mtindo huu unafanana na operesheni za awali za ushawishi kutoka China zilizotambuliwa na Taasisi ya Sera za Kimkakati ya Australia⁠(fungua katika dirisha jipya) na Mandiant⁠(fungua katika dirisha jipya), ambazo zililenga kampuni zilizotaka kupunguza utegemezi wao kwa China katika sekta ya madini adimu. Mwaka 2022, mtandao wa Spamouflage/DRAGONBRIDGE ulitumia akaunti bandia kuichafua Lynas Rare Earths kutokana na mpango wake wa kujenga kiwanda cha uchakataji Texas. Baadaye, ulilenga Appia Rare Earths & Uranium ya Kanada na USA Rare Earth yenye makao Marekani baada ya matangazo kuhusu uwezo mpya wa uzalishaji Amerika Kaskazini. ASPI na Mandiant zote zilitathmini kuwa shughuli hii ilikusudiwa kuharibu sifa za washindani wa utawala wa China katika soko la madini adimu.

Vilevile, tunaonekana kushuhudia mbinu zinazofanana za kujaribu kuharibu sifa ya OpenAI, ingawa hazikufanikiwa na zilitumika katika sekta ambayo Marekani inaongoza. Wakati kampeni hiyo ilipotokea pia ulikuwa muhimu. Kampeni hiyo ilitokea wakati ushindani wa kiuchumi na kiteknolojia kati ya Marekani na China ulipoongezeka sana, Rais Trump alipotangaza ushuru wa ziada wa asilimia 100 kwa bidhaa za China. La muhimu zaidi, kampeni hiyo ilifuatia Kikao cha Nne cha Kamati Kuu⁠(fungua katika dirisha jipya), ambapo CCP ilipitisha mapendekezo ya Mpango wa 15 wa Miaka Mitano yaliyoipa AI hadhi ya teknolojia ya kimkakati na kipaumbele cha viwanda, yakitaka uvumbuzi wa AI uharakishwe na mpango wa kitaifa wa “AI+” utekelezwe.

Hili linafanana kwa njia muhimu na kampeni za awali kuhusu madini adimu, kwa sababu Muhtasari wa Mpango wa 14 wa Miaka Mitano⁠(fungua katika dirisha jipya), uliochapishwa mwaka 2021, uliweka sekta ya rasilimali za madini ya kimkakati katika muktadha wa usalama na kutaja mahsusi “nyenzo tendaji za hali ya juu za madini adimu” kuwa kipaumbele kikuu. Katika visa vyote viwili, akaunti bandia zililenga kampuni binafsi katika nchi za kidemokrasia zinazofanya kazi katika sekta ambazo Beijing iliziona kuwa muhimu kwa maendeleo na usalama wa taifa.