Jak pracownicy odkrywają nowe sposoby pracy

Nasze najnowsze badania wskazują, że oprócz dostępu do narzędzi AI istotny jest sposób podziału i realizacji zadań. Te nowe zadania, wykraczające poza typowy zakres obowiązków, stają się stałym elementem sposobu, w jaki pracownicy korzystają z AI. Jeśli działania te staną się stałymi obowiązkami, zakres pracy może się poszerzyć, nawet jeśli nazwy stanowisk pozostaną bez zmian.

W naszym pierwszym raporcie z serii „Nowe możliwości w pracy”⁠ opisaliśmy „przenikanie się zadań”, czyli wykorzystywanie AI przez pracowników do działań tradycyjnie kojarzonych z innym zawodem. W naszych najnowszych badaniach analizujemy, co dzieje się później.

Analiza ponad 1,5 miliona związanych z pracą wiadomości wysłanych w ChatGPT od kwietnia do lipca 2026 roku wskazuje, że niektóre przypadki korzystania z AI przy zadaniach typowych dla innych zawodów regularnie się powtarzają. Pracownicy wracają do takich zadań, a działania te z czasem stanowią coraz większą część obserwowanego wykorzystania AI.

Wyniki te dają pierwszy wgląd w to, jak dzięki dostępowi do AI pracownicy przechodzą od prób wykonywania nowych zadań do włączania ich do swojej codziennej pracy. Firmom, które chcą ustalić, jak najlepiej wdrożyć i wykorzystywać AI, trendy zaobserwowane w naszym czteromiesięcznym badaniu sposobów korzystania z AI i formułowania poleceń przez pracowników umysłowych dają ważny wgląd w to, jak ułatwić przejście od rozpoznania problemu do dalszej pracy nad nim przy wsparciu AI. Nasze ustalenia wskazują, że przy wdrażaniu strategii AI organizacje powinny zwracać uwagę nie tylko na dostęp do narzędzi AI, lecz także na sposób organizacji pracy.

Sposób korzystania z AI zależy od tego, czy dane zadanie mieści się w typowym zakresie pracy danej osoby w określonej dziedzinie. Pracownicy inaczej formułują polecenia dla AI w przypadku zadań mieszczących się w typowym zakresie ich pracy i tych, które poza ten zakres wykraczają. Pytając o zadania typowe dla innych zawodów, formułują średnio krótsze polecenia niż w przypadku zadań typowych dla własnego zawodu. Rzadziej proszą też o wyjaśnienia, instrukcje, konkretny format odpowiedzi lub porady.

Jednocześnie, prosząc AI o pomoc w zadaniach typowych dla innych zawodów, pracownicy częściej podają przykłady lub dodatkowy kontekst. Częściej proszą również AI o sprawdzenie lub zweryfikowanie czegoś.

Można to interpretować jako wykorzystywanie AI do czerpania z wiedzy specjalistycznej z innych dziedzin. Zamiast prosić AI o nauczenie ich zupełnie nowej dziedziny, pracownicy mogą przedstawiać problem i odpowiedni kontekst — na przykład dokument, przykład lub informacje od współpracownika — a następnie prosić AI o pomoc w zastosowaniu wiedzy z innej dziedziny. 

Kolejne pytanie brzmi, czy pracownicy wracają do tych działań. Wśród około 6200 pracowników obserwowanych regularnie od kwietnia do lipca udział wcześniej wykonywanych zadań spoza zawodu wzrósł z 13,1% aktywności z AI związanej z zawodem w kwietniu do 25,9% w lipcu¹. Taki wzorzec może świadczyć o tym, że pracownicy włączają wsparcie AI przy niektórych zadaniach spoza zawodu do stałych procesów pracy, zamiast eksperymentować z nim jednorazowo. 

Odrębna analiza pozwala spojrzeć na tę powtarzalność w szerszym kontekście. W dobranej próbie miesięcznych obserwacji kontrolnych pracownicy wracali do zadania spoza zawodu, wykonanego w poprzednim miesiącu, w 23,6% przypadków. Dla porównania wśród podobnych pracowników, u których nie zaobserwowano wykonywania tego zadania w poprzednim miesiącu, odsetek osób wykonujących je w kolejnym miesiącu wyniósł 8,4%. Podobne różnice występują w przypadku zadań mieszczących się w zakresie danego zawodu oraz zadań ogólnych.

Częstotliwość powrotów znacznie się różni w zależności od rodzaju pracy. Pracownicy stosunkowo często wracali w kolejnym miesiącu do następujących zadań spoza zawodu:

• Omawianie towarów lub usług z klientami: 54%

• Pisanie tekstów reklamowych lub promocyjnych: 44%

• Tworzenie materiałów marketingowych: 37%

Dla porównania pracownicy wracali do zadania polegającego na wyjaśnianiu informacji finansowych w około 15% przypadków. Średni odsetek powrotów w kolejnym miesiącu wyniósł 18,5% dla wszystkich zadań spoza danego zawodu. Różnice te mogą odzwierciedlać to, w których powtarzalnych procesach pracy AI znajduje naturalne zastosowanie. Mogą również wynikać z różnic w normach obowiązujących w miejscu pracy, poziomie ostrożności lub postrzeganych konsekwencjach popełnienia błędu.

Pierwsze dwa raporty z serii „Nowe możliwości w pracy” pokazują, jak praca może się zmienić, zanim zmienią się nazwy stanowisk. Pierwszy raport wykazał, że pracownicy wykorzystują AI, aby przekraczać tradycyjne granice zawodów. Z tego raportu wynika, że niektóre z tych działań stają się częścią stałych procesów pracy. Wzorce te wskazują możliwy kierunek zmian zawodów pod wpływem AI: pracownik eksperymentuje z działaniem wykraczającym poza tradycyjny zakres swojej pracy, przekonuje się, że AI jest w nim przydatna, i zaczyna regularnie wracać do tego działania w ramach swojej pracy.

AI może zmieniać charakter pracy na długo przed zmianą nazw stanowisk: pracownicy wykorzystują ją do działań związanych z innym zawodem i z czasem wracają do części z nich. Jeśli działania te staną się stałymi obowiązkami, zakres czynności wykonywanych na danym stanowisku może się poszerzyć, nawet jeśli jego nazwa pozostanie bez zmian. Będziemy nadal badać te zmiany, aby uzyskać pełniejszy obraz tego, jak AI zmienia podział pracy i co to oznacza dla pracowników, firm oraz całej gospodarki.

• Przeczytaj nasze badanie dotyczące przenikania się zadań⁠, aby dowiedzieć się, jak pracownicy wykorzystują ChatGPT do wykonywania zadań wykraczających poza tradycyjny zakres swojej pracy.

• Przeczytaj nasze opracowanie „Ramowy plan transformacji rynku pracy w związku z AI”⁠, aby dowiedzieć się, jak możliwości AI, role pełnione przez ludzi i popyt mogą kształtować zatrudnienie.