Przedsiębiorczość związana z AI kojarzy się zwykle z założycielem firmy programistycznej w Dolinie Krzemowej, który buduje kolejny startup wart miliardy dolarów. Jednak zjawisko o większej skali — i potencjalnie większym znaczeniu gospodarczym — może rozgrywać się w małych firmach w całych Stanach Zjednoczonych.
Z nowej analizy OpenAI(otwiera nowe okno) wynika, że w marcu 2026 roku co najmniej cztery miliony osób w Stanach Zjednoczonych korzystały z ChatGPT, aby planować, zakładać, prowadzić lub rozwijać firmę. Większość z nich nie zakładała firm technologicznych. Prowadzili firmy doradcze, sklepy internetowe, firmy świadczące usługi dla domu, gabinety kosmetyczne, restauracje i inne przedsiębiorstwa. Dla tych przedsiębiorców AI nie jest przede wszystkim produktem na sprzedaż. Zapewnia elastyczny dostęp do kompetencji, które w innym przypadku wymagałyby zatrudnienia zewnętrznych konsultantów, dodatkowych pracowników lub zakupu specjalistycznego oprogramowania.
Duże firmy dzielą pracę między zespoły zajmujące się marketingiem, finansami, prawem, obsługą klienta, produktami i działalnością operacyjną. Przedsiębiorcy rzadko mogą sobie pozwolić na taki luksus. Zwłaszcza na początku działalności założyciel firmy może pełnić wszystkie te funkcje.
Rodzi to duże zapotrzebowanie na wszechstronne wsparcie. Wśród osób prowadzących działalność gospodarczą uwzględnionych w raporcie najliczniejsze grupy działały w sektorze usług profesjonalnych i agencyjnych — 22 procent użytkowników — oraz w handlu detalicznym i internetowym — 21 procent. Usługi dla domu i usługi rzemieślnicze stanowiły 12 procent, gabinety medyczne i kosmetyczne — 11 procent, a firmy gastronomiczne i hotelarskie — 8 procent.
Często są to firmy z niewielką obsadą, których właściciel jest mocno zaangażowany w codzienną działalność. Wykonawca prac budowlanych może korzystać z ChatGPT, by poprawić kosztorys, zrozumieć wymogi dotyczące pozwoleń, przygotować tekst na stronę internetową i napisać wiadomość do klienta po wcześniejszej rozmowie. Sprzedawca może z jego pomocą tworzyć opisy produktów, porównywać strategie cenowe, planować promocję i odpowiadać na reklamację. Żadne z tych zadań samo w sobie nie odmienia firmy. Łącznie mogą jednak zmniejszyć obciążenie pracą administracyjną, która pochłania znaczną część czasu przedsiębiorcy.
Raport analizuje korzystanie z ChatGPT zarówno przez osoby planujące założenie firmy, jak i te już prowadzące działalność. Około 29 procent użytkowników z tej grupy dopiero planowało założenie firmy, a 71 procent już ją prowadziło. Osoby planujące założenie firmy stosunkowo częściej korzystają z ChatGPT do budowania marki, rozwoju produktów i weryfikacji pomysłów biznesowych. Mogą pytać, czy istnieje popyt na dany pomysł, jak mógłby działać produkt, jak nazwać firmę lub ile mogłoby kosztować rozpoczęcie działalności.
Gdy firma już działa, priorytety się zmieniają. Marketing i copywriting odpowiadają za 26 procent aktywności osób prowadzących firmy, komunikacja z klientami — za 11 procent, a pytania dotyczące prawa i zgodności z przepisami — za 10 procent. Sprzedaż, budowanie marki i rozwój biznesu również pozostają ważne.
Osoby prowadzące firmy są też nadreprezentowane wśród użytkowników wyższych planów ChatGPT. Wśród użytkowników związanych z przedsiębiorczością osoby już prowadzące firmy stanowią 67 procent w planie Free, w porównaniu z 78 procentami w planie Plus i 81 procentami w planie Pro.
Ta prawidłowość sugeruje, że zapotrzebowanie rośnie, gdy AI zaczyna wspierać rzeczywistą działalność gospodarczą. Ktoś, kto rozważa różne nazwy firmy, może potrzebować pomocy tylko od czasu do czasu. Przedsiębiorca, który obsługuje klientów, dotrzymuje terminów i rozwiązuje bieżące problemy, ma większą motywację, by płacić za szybsze działanie i szersze możliwości. Przedsiębiorczość może więc stać się szczególnie przydatnym sprawdzianem wartości ekonomicznej AI.
Założenie firmy zawsze wymagało czegoś więcej niż obiecującego pomysłu. Przedsiębiorcy muszą zapewnić sobie dostęp do szeregu uzupełniających się kompetencji, takich jak analiza finansowa, obsługa klienta, sprzedaż, marketing i administracja. Nie wszyscy mają do nich jednakowy dostęp. Niektórzy założyciele firm mają wspólników, sieć kontaktów zawodowych, rodzinne doświadczenie w biznesie lub kapitał wystarczający do zatrudnienia kogoś do pomocy. Inni muszą niemal wszystkich umiejętności nauczyć się sami.
Generatywna AI nie wyeliminuje ryzyka związanego z prowadzeniem firmy. Może jednak obniżyć koszt uzyskania podstawowego wsparcia w wielu przydatnych obszarach. Dzięki temu więcej osób może sprawdzić swoje pomysły, zanim zaangażuje znaczne środki finansowe. Może też zwiększyć szanse bardzo małych firm na utrzymanie się na rynku. Osoba prowadząca jednoosobową działalność lub dwuosobowa firma może dzięki niej realizować szerszy zakres zadań bez natychmiastowego zatrudniania pracowników czy zakupu wielu specjalistycznych usług.
Rezultatem może nie być fala szybko rozwijających się startupów, lecz przyrost niewielkich firm, które szybciej rozpoczynają działalność lub utrzymują się na rynku, ponieważ ich założyciele radzą sobie z pracą, która bez takiego wsparcia by ich przerosła.
