“Мэдээг зогсоо” ажиллагаа: Давтан нөлөөллийн үйл ажиллагаа

Энэхүү тохиолдлын судалгааг анх OpenAI-ийн 2025 оны аравдугаар сарын⁠(шинэ цонхонд нээгдэнэ) тайланд нийтэлсэн.

Бид 2024 оны аравдугаар сард “Мэдээг зогсоо” хэмээн мэдээлсэн нууц нөлөөллийн ажиллагаанд зориулж манай загваруудаар контент үүсгэхийг оролдсон бүлэг хаягийг хориглосон. Энэ үйл ажиллагаа Оросоос гаралтай бөгөөд маркетингийн компанийн явуулдаг ажиллагаатай нийцэж байв. Уг үйлдэгч бусад компанийн хиймэл оюуны хэрэгслээр видео үүсгэж, дараа нь YouTube болон TikTok-д нийтлэхийг оролдсоныг манай шалгалтаар тогтоосон. Эцэст нь ямар загвар ашигласныг нь бид бие даан баталгаажуулж чадаагүй.

2024 оны аравдугаар сард таслан зогсоосон үйл ажиллагаатай адил энэ ажиллагаа манай загваруудаар голчлон контент үүсгээд, дараа нь олон нийтийн сүлжээ болон Африк, Их Британийн бидний өнгөрсөн жил мэдээлсэн хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын дүр эсгэсэн хэд хэдэн вебсайтад нийтэлжээ.

Энэ нь бид болон салбарын бусад байгууллага өмнөх ажиллагааг тасалдуулсны дараа үргэлжлүүлэх гэсэн оролдлого мэт харагдсан ч бид хэд хэдэн онцлох ялгааг тогтоосон. Нэгдүгээрт, зураг үүсгэх эзлэх хувь мэдэгдэхүйц буурсан. Анхны “Мэдээг зогсоо” ажиллагаа тухайн үед бидний тэмдэглэснээр зураг ер бусын олноор ашиглаж байсан бол сүүлийн үйл ажиллагаа текст үүсгэхэд илүү төвлөрч, зураг үүсгэх нь харьцангуй ховор байв. Энэ нь Францын дижитал агентлаг VIGINUM-ийн “Meta болон OpenAI-ийн тайлангууд нийтлэгдсэнээс хойш хиймэл оюунаар үүсгэсэн зургийн хэрэглээ эрс буурсан” гэсэн үнэлгээтэй нийцэж байна.

Хоёрдугаарт, уг ажиллагаа ChatGPT ашиглан мэдээний хэв маягтай богино видеоны зохиол, тайлбар үүсгэсэн. Ажиллагааг явуулагчид ихэвчлэн орос хэлээрх урт текст оруулаад, түүнээс видео зохиол үүсгэхийг хүсдэг байв. Дараа нь уг текстийг франц хэл рүү орчуулахыг загвараас хүсдэг байв. Гуравдугаарт, тэд SEO-д оновчилсон тайлбар болон хэштэг үүсгэхийг загвараас хүсдэг байв.

Эдгээр зохиолын заримыг “Мэдээг зогсоо” ажиллагааны Африкт чиглэсэн newstop[.]africa вебсайттай холбоотой YouTube сувгийн видеонд ашигласан. Бусдыг нь “Мэдээг зогсоо” брэндийн нэргүй YouTube болон TikTok сувгуудад ашигласан. Эдгээр сувгаар хиймэл оюунаар үүсгэсэн хүн мэдээ уншиж байв. Ихэнх тохиолдолд мэдээний хөтлөгчийн богино хэсгүүдийн завсраар Африкт болсон эсвэл Африктай холбоотой үйл явдлын дүрс бичлэгийг оруулжээ. Мэдээний хөтлөгчийн хэсгүүдийг манай загваруудаар үүсгэсэн шинжгүй; ямар үйлчилгээ ашигласныг бид бие даан баталгаажуулж чадаагүй. Доорх TikTok видеонуудын дэлгэцийн зургаас харахад мэдээний хөтлөгчийн дүр төрх 2025 оны турш өөрчлөгджээ.

Хамгийн нарийн боловсруулсан тохиолдлуудад ажиллагааг явуулагчид бусад хиймэл оюуны загварт ашиглах зорилготой бололтой видео өгөгдлийг манай загваруудаар үүсгэсэн. Энэ тохиолдолд тэд эхлээд орос хэлээр видео зохиол үүсгээд, үүнийг хоёр өгүүлбэртэй хэсгүүдэд хуваан, хэсэг бүрд видео өгөгдөл үүсгэхийг ChatGPT‑ээс хүссэн. Видео өгөгдлүүдийг үүсгэсний дараа ажиллагааг явуулагчид зохиолыг бүхэлд нь франц хэл рүү орчуулахыг загвараас хүссэн.

Энэ ажиллагааны үйл ажиллагаа үндсэн гурван ангилалд хуваагдаж байв. Нэгдүгээрт, Африк дахь Франц, АНУ-ын үүргийг шүүмжилж, Оросын үүргийг магтсан франц хэлээрх контент үүсгэсэн. Хоёрдугаарт, Украин болон түүнийг олон улсад дэмжигчдийг шүүмжилсэн англи хэлээрх контент үүсгэсэн. Заримдаа ажиллагааг явуулагчид бичвэр контентдоо хавсаргах зураг мөн үүсгэдэг байв. Ховор тохиолдолд тэд өөрсдийн мэдээний үндсэн брэнд болох “Newstop Africa”-д зориулсан сурталчилгааны нийтлэл, Google зарын текст үүсгэхийг ChatGPT‑ээс хүссэн. Эдгээр сурталчилгааны нийтлэлийн зарим нь зөвхөн Newstop Africa-д төвлөрөхийн оронд Newstop брэндийг жинхэнэ хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудтай зэрэгцүүлэн дурдсан нь нэр хүндтэй байгууллагуудтай холбон илүү итгэл төрүүлэх зорилготой байсан бололтой.

Гурав дахь төрлийн үйл ажиллагаа нь Орос дахь төрөл бүрийн арилжааны компаниудад зориулсан сурталчилгааны материал үүсгэхээс бүрджээ. Үүнд зөвшөөрөлгүй онлайн мөрийтэй тоглоомын зар үүсгэх явдал багтсан. Ийм олон төрлийн контентыг хослуулан үүсгэсэн нь арилжааны компани уламжлалт сурталчилгааныхаа зэрэгцээ захиалгаар нууц нөлөөллийн ажиллагаа явуулж байсантай нийцэх бөгөөд бидний өнгөрсөн жил мэдээлсэн үйл ажиллагаатай ч адил байна.

Энэ ажиллагаа богино видео контентод илүү төвлөрч, олон хиймэл оюуны хэрэгслийг илүү нарийн уялдуулан ашигласан ч нийтэлсэн контент нь цөөн үзэлттэй, хязгаарлагдмал хүрээнд тархсан бололтой. “Newstop Africa”-гийн үндсэн X хаяг 2025 оны наймдугаар сарын байдлаар ердөө 172 дагагчтай байсан бөгөөд X-ийн “Шилдэг жиргээнүүд” функцийн дагуу аль нэг нийтлэлийнх нь хамгийн олон дахин жиргэсэн тоо дөрөв байв.

Хиймэл оюуны мэдээний хөтлөгчтэй YouTube болон TikTok сувгууд тус бүр ойролцоогоор 1,900 дагагчтай байв. TikTok суваг нийт 5,855 лайк авсан нь нийтэлсэн 56 видео тус бүрд дунджаар 105 лайк ногдож байна. Хамгийн олон үзэлттэй видео 63,300, хамгийн цөөн үзэлттэй нь ердөө 87 үзэлт авчээ. YouTube суваг 50 видеогоор нийт 255,000 орчим үзэлт буюу видео бүрд дунджаар 5,100 үзэлт авсан боловч эдгээр видеог дахин түгээсэн, хэвлэл мэдээлэлд эш татсан эсвэл өөр хэлбэрээр өргөн хүрээнд нөлөөлсөн гэх нотолгоо бидэнд алга.

2024 оны аравдугаар сарын тайлан дахь бидний анхны үнэлгээгээр энэ ажиллагаа Их Британид байрладаг вебсайтуудтай байгуулсан мэт харагдсан хэд хэдэн “мэдээллийн түншлэл”-д голчлон үндэслэн Breakout Scale-ийн 3-р ангилалд хүрсэн гэж үзсэн. Гэвч VIGINUM болон нээлттэй эх сурвалжийн судлаачдын дараагийн судалгаагаар эдгээр “түншлэл” зохиомол байх магадлалтай бөгөөд администраторуудад мэдэгдэлгүй контент нэмэхийн тулд “эдгээр хөндлөнгийн сайтын техникийн доголдлыг ашигласан” нь тогтоогдсон. Үүнд үндэслэн бид уг ажиллагааг одоогоор 2-р ангилалд буюу олон интернет платформд үйл ажиллагаа явуулсан ч жинхэнэ олон нийтийн бүлгүүдэд мэдэгдэхүйц нэвтрээгүй гэж үнэлэх нь илүү зохистой гэж үзэж байна.