«Санхүүжүүлсэн дургүйцэл» ажиллагаа: Нөлөөллийн үйл ажиллагаа

Энэ кейс судалгааг анх OpenAI-ийн 2025 оны хоёрдугаар сарын⁠(шинэ цонхонд нээгдэнэ) тайланд нийтэлсэн.

Манай загваруудыг ашиглан англи хэл дээр богино сэтгэгдэл, испани хэл дээр дэлгэрэнгүй мэдээний нийтлэл үүсгэж байсан ChatGPT бүртгэлүүдийг бид хаасан. Энэ үйл ажиллагаа эх газрын Хятадын ажлын цагтай давхцаж байв. Испани хэл дээрх нийтлэлүүдийг Латин Америкийн мэдээний сайтууд нийтэлсэн байв. Бараг бүх вэбсайт нийтлэлүүдийн зохиогчоор нэг хүнийг нэрлэсэн бөгөөд зарим нь зохиогчийн мэдээлэлд тухайн хүнийг Хятадын Jilin Yousen Culture Communication Co, Ltd (优森文化有限公司) компанитай холбоотой гэж дурдсан байв.

Эдгээр бүртгэл ChatGPT‑д хятад хэлээр заавар өгч, гол төлөв эх газрын Хятадын ажлын цагаар идэвхтэй байв. Үйл ажиллагааны зарим хэсэг нь бидний тавдугаар сард тайлагнасан «Спамуфляж⁠» нэртэй нөлөөллийн далд ажиллагаатай төстэй байв. Тодруулбал, Хятадын Коммунист намын Төв намын сургуулийн профессор асан, тэрс үзэлтэн Цай Сяг шүүмжилсэн богино сэтгэгдэл, зургийг англи хэл дээр үүсгэж байжээ. Дараа нь энэ агуулгыг АНУ эсвэл Энэтхэгийн иргэд мэт дүр эсгэсэн бүртгэлүүд X дээр нийтэлсэн.

Зөвхөн ийм үйл ажиллагаа явуулсан бол бид үүнийг «Спамуфляж»-тай холбоотой байх магадлалтай гэж дүгнэж болох байв. Гэвч эдгээр бүртгэл богино сэтгэгдлээс гадна АНУ-ыг шүүмжилсэн дэлгэрэнгүй нийтлэлүүдийг испани хэл дээр үүсгэж байжээ. Энэ үйл ажиллагаа ялангуяа Перуд болсон 2024 оны АПЕК-ийн чуулганы өмнө эрчимжсэн. Үйл ажиллагаа явуулагч нь нийтэд нээлттэй хятад хэл дээрх нийтлэлүүдийг орчуулж, дэлгэрүүлэхийг манай загваруудаас хүсэх замаар эдгээр нийтлэлийг үүсгэсэн.

Дараа нь эдгээр нийтлэлийг Латин Америкийн, ялангуяа Перугийн, мөн Мексик, Эквадорын мэдээний вэбсайтууд нийтэлсэн. Мэдээний вэбсайтууд эдгээр бүртгэлийн ChatGPT‑ээр үүсгэсэн агуулгыг ихэвчлэн тухайн өдөрт нь нийтэлж байв. Бараг бүх хэвлэл эдгээр нийтлэлийн зохиогчоор нэг л хүнийг нэрлэсэн. Зарим нь тухайн хүнийг бидний үзэж байгаагаар Хятадын компанийн хууль ёсны төлөөлөгч хэмээн тодорхойлсон.

Хятадынх байх магадлалтай нөлөөллийн үйл ажиллагаа явуулагч Латин Америкийн томоохон хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдэд нийтлэлээ амжилттай нийтлүүлснийг бид анх удаа ажигласан нь энэ юм. Зарим нийтлэлийг төлбөрийн тохиролцоогоор нийтлүүлсэн байж болзошгүй. Бид нээлттэй эх сурвалжийн судалгаагаар илрүүлсэн нэг нийтлэлд «төлбөртэй» гэсэн тэмдэглэгээ байв. Түүнчлэн үйл ажиллагаа явуулагч нь Латин Америкийн нэгэн мэдээний байгууллагаас гаргасан испани хэл дээрх төлбөрийн баримттай холбоотой мэдээллийг ChatGPT‑ээр орчуулуулсан нь төлбөр төлж нийтлүүлсэн байх магадлалыг дэмжиж байна.

Төлбөртэй нийтлэл ашигласан шинжтэй байдал болон АНУ-ын улс төр, бодлогод хандсан сөрөг байр суурийг нь харгалзан бид энэ кампанит ажлыг «Санхүүжүүлсэн дургүйцэл» гэж нэрлэсэн.

Энэ үйл ажиллагаа явуулагч үндсэн хоёр төрлийн агуулга үүсгэсэн: Цай Сяг шүүмжилсэн англи, хятад хэл дээрх богино бичвэрүүд болон испани хэл дээрх дэлгэрэнгүй нийтлэлүүд.

Цай Сяг шүүмжилсэн агуулга үүсгэхдээ оператор нь ихэвчлэн түүний нийтэлсэн жиргээ, видео эсвэл хэвлэл мэдээлэлд түүний тухай дурдсан мэдээнд хариу бичихийг ChatGPT‑ээс хүсдэг байв. Зарим сэтгэгдэлд түүний Тайвань, интернэт, Хятадын уран зохиол, түүх зэрэг сэдвийн талаарх мэдлэг чадварт эргэлзсэн байв. Бусад нь түүнийг визийн зөрчил гаргасан гэж буруутгасан.

Испани хэл дээрх дэлгэрэнгүй нийтлэлүүд нь ихэвчлэн цаг үеийн үйл явдал, шуурхай мэдээнд тулгуурлан АНУ-ын нийгэм, улс төрийн хагаралд төвлөрч байв. Тэдгээрт тэгш бус байдал, улс төрийн хүчирхийлэл, ялгаварлан гадуурхалт, хүйсээр ялгаварлах явдал, мөн гэмт хэргийн мэдээ, АНУ-ын гадаад бодлогыг шүүмжилсэн агуулга багтсан. Мансууруулах бодисын хэрэглээ, орон гэргүйдэл зэрэг нийгмийн хямрал мөн гол сэдвүүдийн нэг байв. Оператор нь эдгээр хямрал, асуудлыг Америкийн удирдлага эсвэл нийгмийн тогтолцоо бүтэлгүйтсэний илрэл болгон харуулах арга барилыг түгээмэл ашиглаж байв. Энэ үйл ажиллагаа ерөнхийдөө аль нэг намыг дэмжээгүй бөгөөд АНУ-ын гол хоёр намыг хоёуланг нь шүүмжилсэн.

Цай Сяг онилсон сошиал агуулгад жинхэнэ хэрэглэгчид мэдэгдэхүйц хэмжээгээр хандсан гэх нотолгоо бидэнд олдоогүй. Үүнийг нийтэлсэн сошиал бүртгэлүүд ихэвчлэн цөөн дагагчтай, хэрэглэгчдийн оролцоо маш бага байв.

Гэхдээ Хятадаас гаралтай нөлөөллийн ажиллагаа АНУ-ыг шүүмжилсэн дэлгэрэнгүй нийтлэлүүдийг Латин Америкийн хэвлэл мэдээлэлд амжилттай байршуулсныг бид анх удаа ажигласан нь энэ юм. Наад зах нь зарим нийтлэлийг төлбөр төлж нийтлүүлсэн байж болох ч энэ нь бидний мэдэх хүрээнд өмнө нь мэдээлэгдэж байгаагүй үйл ажиллагааны чиглэл юм. Энэ үйл ажиллагаа илүү түгээмэл сошиал үйл ажиллагаатай зэрэгцэн явагдаж, хавьгүй өргөн хүрээний уншигчдад хүрсэн байж болзошгүй. Гэхдээ бид хэрэглэгчдийн оролцоог бие даан баталгаажуулах боломжгүй байна.

Нөлөөллийн ажиллагааны үр нөлөөг 1-ээс (хамгийн бага) 6 (хамгийн өндөр) хүртэл үнэлдэг Тархалтын хүрээний шатлал⁠(шинэ цонхонд нээгдэнэ)-аар авч үзвэл, Латин Америкийн мэдээний вэбсайтууд өргөн уншигчдын хүрээтэй тул бид үүнийг 4-р ангилалд (томоохон хэвлэл мэдээлэлд хүрсэн) хамааруулна.

Эдгээр нийтлэл нь тус үйл ажиллагаа явуулагчийн манай загваруудаар үүсгэсэн агуулгатай таарч байгааг бид тогтоосон.

• Украины дайнд үзүүлэх тусламжаас АНУ хэрхэн ашиг хүртдэг тухай гашуун үнэн (La Republica, Перу).

• АНУ-ын орон гэргүйдлийн эмгэнэлт бодит байдал (Wapa, Перу).

• Палестины нэгэн идэвхтний эсрэг АНУ-ын хориг арга хэмжээний солиотой логик (El Popular, Перу).

• Эр хүн байх тухай утгагүй жүжиг (Libero, Перу).

• Хаа сайгүй нөмрөх сүүдэр (El Popular, Перу).

• АНУ-ын намын дээд удирдлагууд ардчиллыг үл хүндэтгэж буй нь (El Popular, Перу).

• Сонгуулийн үеийн илтгэлүүдийн ил тод бус байдал ба олон нийтийн санаа бодлыг урвуулах нь (Libero, Перу).

• Зочид буудлын ажилчдын ажил хаялт, тэмцэл (La Republica, Перу).

• АНУ-ын хориг арга хэмжээний үр дүнгүй байдал ба өөртөө тавьж буй хязгаарлалт (El Universal, Мексик).

• Фентанилын дарлал дорх чимээгүй хашхираан (La Republica, Перу).

• «Хелен» хар салхи: АНУ-ын улс төрчдийн худал мэдэгдэл, хуйвалдааны онолууд (Wapa, Перу).

• Гаалийн тарифын манан: Трампын богино хараатай бодлого ба АНУ-ын эдийн засгийн ирээдүй (La Republica, Перу).

• Америкийн нийгэм дэх хүнсний аюулгүй байдлын асуудал ба сургуулиудад үзүүлэх нөлөө (Extra, Эквадор).

• АНУ-ын эмгэнэл: Үнэнийг нуун дарагдуулах үед (Expreso, Эквадор).

• АНУ дахь хүүхдийн аюулгүй байдлын хямрал (La Republica, Перу).

• Бруклин дэх хүчирхийллийн сүүдэр (El Plural, Испани).

• Алуурчны тансаглал: Татвар төлөгчдийн мөнгөөр хийсэн мэс засал (El Universal, Мексик).

• Израилыг дэмжиж, хүмүүнлэгийн хямралыг үл тоомсорлож буй нь (La Republica, Перу).

• АНУ-ын сонгуулийн хор хөнөөлтэй өрсөлдөөн (Wapa, Перу).