Оросоос явуулсан шинэ нууц нөлөөллийн кампанит ажлыг таслан зогсоосон нь

Бидний эрхэм зорилго бол Ерөнхий хиймэл оюун ухааныг бүх хүн төрөлхтөнд үр өгөөжтэй байлгах явдал юм. Бид хүнд асуудлыг шийдэхэд хүмүүст туслах хиймэл оюун ухааны хэрэгслүүдийг инновацаа нэвтрүүлэх замаар бүтээж, энэ зорилгоо урагшлуулдаг. Үүнд нууц нөлөөллийн ажиллагааг илрүүлэх, мөрдөн шалгах, таслан зогсоох, илчлэх боломж олгох хэрэгслүүд багтана. Нууц нөлөөллийн ажиллагаа гэдэг нь оролцогчдын жинхэнэ хэн болох, зорилгыг нуулгүйгээр олон нийтийн санаа бодлыг залж чиглүүлэх эсвэл улс төрийн үр дүнд нөлөөлөх гэсэн хууран мэхлэх оролдлого юм.

Бид саяхан Израилд төвтэй, өөрийгөө "шинжээчдийн нийгэмлэг" хэмээн тодорхойлдог Олон улсын Бөркийн хүрээлэнг (IBI) сурталчлахад ашиглаж байсан, Оросоос гаралтай ChatGPT бүртгэлүүдийн бүлгийг хориглосон. Хиймэл оюун ухаанаар үүсгэсэн сошиал медиа постуудыг шалгаж эхэлсэн мөрдөн ажиллагаа маань эцэстээ илүү өргөн хүрээтэй нөлөөллийн ажиллагаанд хүргэсэн. Энэ ажиллагааны голд хуулбарласан, зохиогчийг нь буруу нэрлэсэн эрдэм шинжилгээний бүтээлүүд бүхий вэбсайт, Оросыг эерэгээр харуулсан "бүрэн эрхт байдлын" индекс болон операторуудын орос гарал үүслийг нуух оролдлого байв. Энэ кампанит ажил харьцангуй цөөн хүнд хүрсэн бололтой. Гэвч нарийн зохион байгуулалт нь Украины дайн эхэлснээс хойш бидний таслан зогсоосон Оростой холбоотой⁠(шинэ цонхонд нээгдэнэ) бусад нөлөөллийн⁠(шинэ цонхонд нээгдэнэ) ажиллагаануудаас⁠(шинэ цонхонд нээгдэнэ) үүнийг ялгаруулж⁠(шинэ цонхонд нээгдэнэ) байна. Энэ тайланд тус ажиллагаа хэрхэн явагдсан, ChatGPT‑ийг ямар байдлаар ашигласан, бид үүнийг таслан зогсоохын тулд юу хийснийг тайлбарлана.

Бид Оросоос гаралтай байх магадлал маш өндөр ChatGPT бүртгэлүүдийн бүлгийг хориглосон. Операторууд Substack, Telegram, X, Facebook болон LinkedIn-д нийтлэх сошиал медиа сэтгэгдлүүдийг орос хэл дээрх заавраар үүсгэжээ. Тэдний үүсгэсэн сэтгэгдлийн ихэнх нь англи хэлээр байсан бөгөөд операторууд орос хүн гэдгийг нь илтгэх хэлний аливаа шинжийг нуухыг ChatGPT‑д зааварласан. Бид Оросоос загварууддаа хандахыг зөвшөөрдөггүй тул тэд манай платформд VPN ашиглан нэвтэрчээ.

Үүсгэсэн контентын ихэнх нь Олон улсын Бөркийн хүрээлэн (IBI) нэртэй, өөрийгөө "шинжээчдийн нийгэмлэг" хэмээн тодорхойлдог байгууллагыг сурталчлах зорилготой байв. IBI брэнд нь 2025 оны 2-р сард бүртгүүлсэн вэбсайттай холбоотой байв. Тус хүрээлэн Израилд төвтэй гэж уг сайт мэдэгджээ. Тус сайтад нийтэлсэн өгүүллүүдийг манай загваруудаар үүсгээгүй. Олон өгүүллийг жинхэнэ эрдэм шинжилгээний бүтээлээс хуулж, заримдаа зохиогчийг нь буруу нэрлэсэн байв. Заримыг нь слав хэлтэй хүн бичиж, машинаар орчуулсан бололтой. Жишээлбэл, доорх IBI-ийн вэбсайтын дэлгэцийн зурагт слав хэлнээс үгчлэн машинаар орчуулсан гэх тайлбарт хамгийн сайн нийцэх, хэвшмэл бус хэллэг ашиглажээ.

Бидний мэдэж байгаагаар энэ нь өмнө нь мэдээлэгдэж байгаагүй шинэ нууц нөлөөллийн кампанит ажил юм. Үүний хамгийн онцлох шинж нь өөрсдийгөө "бодлогын судалгааны төв" хэмээн харуулсан байгууллага Оросыг магтаж, барууны орнуудыг гутаахад ашигласан "бүрэн эрхт байдлын индекс" бүтээсэн явдал юм. Ийм нарийн зохион байгуулалттай, Оростой холбоотой нөлөөллийн ажиллагааг бид анх удаа таслан зогсоолоо.

Энэ ажиллагаанд ChatGPT‑ийг голчлон IBI-ийн вэбсайт дахь өгүүллүүдийг сурталчилсан сошиал медиа пост үүсгэхэд ашиглажээ. Бид эдгээр постыг X, LinkedIn, Facebook, Substack болон Telegram-аас илрүүлсэн. Заримыг нь IBI-ийн нэр, логотой бүртгэлүүд нийтэлсэн бол бусад нь IBI-ийн өгүүллийг нийтлэхийг гол үйл ажиллагаагаа болгосон жирийн хэрэглэгчдийнх мэт харагдаж байв. Тэдгээр нь хуурамч байх магадлалтай.

Эдгээр санаачилгатай постоос гадна операторууд олон төрлийн сэдвээр бодит Substack хэрэглэгчдийн постод өгөх хариулт үүсгэжээ. Эдгээр хариултад ихэвчлэн IBI сувгийг дагахыг хүссэн өгүүлбэр багтсан бөгөөд IBI-ийн бүртгэлээс Substack-д нийтэлжээ.

Операторуудын нэг нь IBI-ийн тухай контентоос гадна "Lahme Ente" ("доголон нугас") нэртэй Telegram сувагт нийтэлсэн герман хэл дээрх постуудыг үүсгэжээ. Эдгээр пост Украин, ЕХ болон Германы засгийн газрыг тогтмол шүүмжилж, Оростой харилцаагаа сайжруулахыг уриалдаг байв.

Хоёр дахь оператор IBI-тай холбоотой контентын зэрэгцээ Герман, АНУ, Франц, Польш, Туркэд төвлөрсөн Telegram-ийн арваад сувагт (Lahme Ente-г оролцуулан) лого үүсгэжээ. Эдгээр сувгийн зарим нь хааяа IBI-ийн тухай нийтэлж эсвэл IBI-ийн постыг хуваалцдаг байв. Хоёр дахь оператор мөн эдгээр сувгийн үйл ажиллагааг орос хэлээр хураангуйлахыг удаа дараа хүсжээ. АНУ-д төвлөрсөн сувгуудын нэг нь өөрийгөө Америкийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл мэтээр үзүүлж, танилцуулгадаа төрөлх бус хэлний хэрэглээг илтгэх олон шинж агуулжээ.

Энэ ажиллагааны гол цөм нь Олон улсын Бөркийн хүрээлэн (IBI) байсан бололтой. Гэхдээ бидний таслан зогсоосон үйл ажиллагаа нь тус вэбсайтад шууд байршуулсан контентоос илүүтэй, уг сайтыг сурталчилсан эсвэл түүн рүү холбосон сошиал медиа контентод төвлөрч байв.

Тус сайт өөрийгөө Израилд хаягтай "шинжээчдийн нийгэмлэг" хэмээн танилцуулжээ. 7-р сарын 17-ны байдлаар уг вэбсайт Фрэнсис Фукуяма, Ноам Чомски зэрэг нэрт хүмүүсийг оролцуулсан дэлхийн түвшний олон салбарын шинжээчтэй хэмээн мэдэгдэж, өргөн хүрээний судалгаа нийтэлсэн байв. Гэвч IBI-ийн вэбсайт дээр шинжээчидтэй холбон, 2025 оны 9-р сараас 2026 оны 5-р сарын хооронд нийтэлсэн 36 өгүүллийн түүврийг шалгахад 34-ийг нь интернэтийн бусад эх сурвалжаас хуулсан байлаа.

Эдгээрийн зарим нь хэдэн жилийн өмнөх өгүүлэл байсан бол заримыг нь буруу зохиогчийн нэрээр нийтэлжээ. Жишээлбэл, Хятад-Пакистаны эдийн засгийн коридорын тухай нэг өгүүллийг Cambridge University Press-ийн эх бүтээлээс хуулсан бололтой ч Өмнөд Азийн улс төрөөр мэргэшсэн Ноттингемийн их сургуулийн профессорын нэрээр буруу нийтэлсэн байв.

Цагаачлалын засаглалын тухай өөр нэг өгүүллийг Цагаачлалын бодлогын хүрээлэнгээс хуулсан бололтой ч Австралийн хүнсний шинжлэх ухааны профессорын нэрээр буруу нийтэлжээ. Энэ үйлдэл нь жинхэнэ контентоор сайтаа дүүргэхийн зэрэгцээ тэдгээрийн бодит эх сурвалжийг нууж, IBI-ийн вэбсайтыг илүү хууль ёсны мэт харагдуулах зорилготой байсныг илтгэнэ.

Эдгээр өгүүллийн зэрэгцээ IBI-ийн вэбсайтад тус хүрээлэнгийн индексээр хэмжсэн улс орнууд болон тэдгээрийн бүрэн эрхт байдлын тухай тайлангууд байв. Эдгээрийг манай загваруудаар үүсгээгүй. Эдгээр тайлангийн заримыг хоёр улсын харьцуулалт болгон танилцуулжээ. Бусад нь нэг улс, ялангуяа Франц, Герман зэрэг Оросын Украин дахь дайныг шүүмжилдэг улсууд болон Европын Холбоонд төвлөрчээ. Энэ ажиллагаа АНУ-ын тухай ижил төстэй үзэл санааг сурталчилсан. Эдгээр тайлан ихэвчлэн шүүмжлэлтэй, заримдаа маргаан өдөөсөн өнгө аястай байв. Жишээлбэл:

• Франц⁠(шинэ цонхонд нээгдэнэ): "Макронизмын арван жил Ротшильдийн банкнаас Элизейн ордонд ирсэн менежерийн гаргах ёстой яг тэр үр дүнг бий болголоо: Францыг түүхэн хөрөнгөөр дүүрэн сейф мэт онгойлгож, одоо хэсэгчлэн зарж байна."
• АНУ⁠(шинэ цонхонд нээгдэнэ): "Трамп [Бээжинд] дэлхийд нэгдүгээрт эрэмбэлэгдсэн бүрэн эрхт байдлын индекстэй ирээд, [...] бие даасан байдлаа сайн дураараа бууруулсан гэж үзэж болох хэд хэдэн алхам хийсний дараа буцсан."
• Герман⁠(шинэ цонхонд нээгдэнэ): "Германд зөвхөн хувьцааны үнийг бус, ажлын байрыг хамгаалах аж үйлдвэрийн бодлого хэрэгтэй. Тус улсад хорио цээр, хэт хөөрөлгүйгээр үндэсний мөн чанарын талаар шударгаар хэлэлцэх хэрэгтэй. Америкийн баазуудаас хараат байх бус, жинхэнэ цэргийн бүрэн эрхт байдал хэрэгтэй. Мөн Нью-Йоркийн компанийн захирлуудын зөвлөлд бус, Германы ард түмэнд эн тэргүүнд үнэнч улс төрчид хэрэгтэй."
• ЕХ⁠(шинэ цонхонд нээгдэнэ): "Словак ба Итали: “Том” холбооны барьцаанд орсон улсуудын бүрэн эрхт байдлын парадоксууд"

IBI-ийг сурталчилсан сошиал медиа контентыг гарал үүслээ нуухын тулд ихээхэн хичээсэн Орос дахь ChatGPT хэрэглэгчид үүсгэж, IBI-ийн вэбсайт дахь контентын ихэнхийг бусад газраас хуулсан бололтой. Гэхдээ интернэт дэх зарим ул мөрөөс үзэхэд Израил дахь цөөн хэдэн бодит хүн өгүүлэл илгээх болон хуралд оролцохдоо IBI-ийг төлөөлсөн байж магадгүй. Эдгээр хүн, IBI болон Орос дахь операторууд хоорондоо ямар холбоотойг бид тогтоох боломжгүй байна.

Энэ ажиллагааны шууд нөлөө хязгаарлагдмал байсан бололтой. Ердийн сошиал медиа постууд цөөн үзэлттэй, IBI-ийн албан ёсны бүртгэлүүд цөөн захиалагчтай байв. Харин тус ажиллагааны Telegram сувгууд илүү олон захиалагч татсан бололтой бөгөөд тус бүр нь ерөнхийдөө 10–20 мянган дагагчтай байв. Энэ ажиллагааны нөлөөг Brookings-ийн Breakout Scale⁠(шинэ цонхонд нээгдэнэ)-аар үнэлбэл Гуравдугаар ангиллын доод түвшинд (олон платформд тархсан, бодит үзэгчдэд хүрсэн зарим шинжтэй) хамаарна.

Гэхдээ энэ ажиллагааны ач холбогдол нь хүрсэн үзэгчдийн тооноосоо илүүтэй байгуулсан дэд бүтцэд нь оршино. Үйлдэгчид ChatGPT‑ийг зөвхөн тус тусын сурталчилгааны пост үүсгэхэд ашигласан ч тэдгээр пост нь мэргэжилтэн гэх хүмүүс, дахин нийтэлсэн эрдэм шинжилгээний бүтээлүүд, өөрийн гэх эрсдэлийн индекс бүхий, бусдаараа үнэмшилтэй харагдах байгууллага руу чиглүүлж байв. Энэ нь нөлөөллийн ажиллагаа явуулагчид хиймэл оюун ухааныг илүү өргөн хүрээтэй оролдлогын туслах хэрэгсэл болгон ашиглаж, зохиомол нэр хүнд бий болгох, өөрсдийн дэмждэг үзэл санааны эх сурвалжийг нуух, цаашид өргөжүүлж болох хөрөнгө бүрдүүлэх боломжтойг харуулж байна. Мөн хиймэл оюун ухааныг туслах хэрэгсэл болгон ашигласан нь өргөн хүрээний ажиллагаа илрэхэд хэрхэн хүргэж болохыг харууллаа.