ChatGPT ашиглан антибиотик нээх үйл явцыг хурдасгах нь
Доктор Сесар де ла Фуэнте болон түүний баг нянгийн эсрэг эмийн тэсвэржилттэй тэмцэхдээ шинэ хэрэгслүүд ашиглаж байна.
«Бид хэчнээн бага зүйл мэддэг, цаашид хэчнээн ихийг нээх боломжтойг бодохоор гайхалтай. Ирээдүй тэднийх гэдгийг залууст ойлгуулахын тулд би энэ санааг хүргэхийг хичээдэг. Бид ертөнцийн талаар бараг юу ч ойлгоогүй хэвээр. Энэ нь сэтгэл хөдөлгөм, учир нь яг энд шинжлэх ухаан тусалж чадна.» —Доктор Сесар де ла Фуэнте
«ChatGPT зэрэг хэрэгсэл шинжлэх ухааны нээлтийг хурдасгахад бидэнд тусалж байна. Над шиг эрдэмтний хувьд энэ бол жинхэнэ туршилтын талбар».
Даамжирч буй асуудал
Орчин үеийн анагаах ухаан үр дүнтэй антибиотикт тулгуурладаг. Антибиотик нь ердийн өвчин, мэс засал, төрөлт болон бусад олон тохиолдлын дараа эдгэрэхэд тусалдаг. Гэвч улам даамжирч буй нэг асуудал бий: антибиотикийн эсрэг тэмцдэг бактериуд тэсвэртэй бөгөөд бид антибиотик хэдий чинээ их хэрэглэнэ, тэсвэртэй омгууд давамгайлах боломж төдий чинээ нэмэгддэг. Үүнийг нянгийн эсрэг эмийн тэсвэржилт (AMR) гэдэг. Жил бүр 5 сая орчим нас баралт бактерийн AMR-тэй холбоотой байдаг бөгөөд 2050 он гэхэд энэ тоо хоёр дахин өсөх төлөвтэй байна.
Шинэ антибиотик AMR-тэй тэмцэхэд нэн чухал. Гэвч эрдэмтэд байгальд гарч, хөрс, ургамал болон бусад органик материалаас идэвхтэй молекул хайдаг уламжлалт арга нь их цаг шаарддаг, туршилт алдаанд тулгуурладаг. ChatGPT, Codex зэрэг хэрэгсэл доктор Сесар де ла Фуэнте болон түүний багт AMR-тэй тэмцэх шинэ молекулуудыг илрүүлэх шинэлэг, илүү хурдан арга хэрэглэх боломж олгож байна. «Бид бүхнийг дижитал хурдаар хийдэг» гэж тэр хэлэв.
«Намайг аяга кофе ууж суух хооронд багийнхан маань дараагийн антибиотик болж мэдэх үй олон шинэ молекулыг аль хэдийн нээчихсэн байх нь олонтоо».
«Манай лаборатори өндөр эрсдэлтэй төслүүд хэрэгжүүлдэг. Харин амжилтад хүрэх үед үр дүн нь гайхалтай байдаг.»
—Марсело Дер Торосян Торрес
«Codex бол гайхалтай туслах. Намайг ямар нэг зүйл хэрэгжүүлэхийг хүсэхэд Codex үүнийг хормын дотор гаргаад өгдөг. Энэ нь миний цагийг хэмнэж, өөр зүйл хийх боломж олгодог.»
—Эрик Хартман
«Туршилтын эрдэмтний хувьд алгоритм боловсруулах нь миний хувьд асар том алхам. Би Codex ашиглан скрипт бичиж, туршилт бүрийн өгөгдлийг ижил аргаар графикт дүрслэх боломжтой.»
—Анжела Чезаро
Биологийг код гэж үзэх нь
Де ла Фуэнтегийн лабораторийн гаргасан томоохон ахицын нэг нь энэ асуудлыг мэдээллийн асуудал гэж үзсэн явдал юм: амьдралын үндэс болсон ДНХ бол ердөө л код. ChatGPT зэрэг хэрэгсэл манай ертөнцийг тодорхойлдог нарийн төвөгтэй системүүдийг хурдан шүүн, антибиотикийн шинэ нэр дэвшигчдийг хэдэн жилийн оронд хэдхэн цагийн дотор илрүүлэх алгоритм боловсруулахад нь тусалдаг.
«Одоо бид антибиотикийн шинэ молекулуудыг тав, зургаан жилийн оронд хэдхэн цагийн дотор нээж чадна».
«Codex-ийн тусламжтайгаар өмнө нь огт программчилж байгаагүй, компьютерын шинжлэх ухааны хэлийг ойлгодоггүй хүн ч одоо үүнийг хийж чадна».
—Доктор Сесар де ла Фуэнте
Анжела турших молекулуудыг бий болгохоор нойтон лабораторид ажилладаг.
ChatGPT де ла Фуэнтегийн лабораторийн ажлын явцын салшгүй хэсэг болжээ. «Энэ нь лабораторийн хамтын тархи болсон. Бид олон санаагаа түүнд оруулдаг учраас багийн гишүүн бүр шинжлэх ухааны талаар хэрхэн боддогийг мэддэг» гэж доктор де ла Фуэнте хэлэв. «Энэ нь бидний сэтгэлгээ, санаа төрүүлэх үйл явц, овсгоо самбаа, хүн төрөлхтний хувьд бидний нэмдэг бүхнийг үнэхээр шингээдэг».
Codex нь уламжлалт эрдэмтдээс эхлээд тооцооллын биологич, машин сургалтын инженер хүртэлх багийн гишүүдийн хоорондох саадыг арилгажээ. «Таван жилийн өмнө өгөгдөл шинжлэхээс өөр зорилгоор компьютерт хүрэх ч үгүй байсан хүмүүс одоо тооцооллын биологиор ажиллах боломжтой болсон. Тэд өгөгдлөөсөө зүй тогтол илрүүлэх алгоритм бичиж, үр дүнгээ урьд нь боломжгүй байсан аргаар дүрслэн харуулж чаддаг болсон».
«Манай лабораторийн бүрэлдэхүүн маш олон талт: бидэнд химич, биологич, компьютерын эрдэмтэд бий. Өөр өөр чиглэлээр ажилладаг маш олон чадварлаг хүн манайд бий.»
—Жианин Бай
Де ла Фуэнтегийн лабораторийн өргөн хүрээнд хайдаг молекулын бүтцүүдийн дүрслэл.
«Хиймэл оюун ухаан өөр өөр салбарын мэдлэгийг холбож, илүү оновчтой асуулт тавих, үнэхээр хүнд асуудлыг шийдэх илүү сайн арга боловсруулахад тусалдаг.»
—Тянан Лэн
«Хэрэв бид асар том асуудлуудыг шийдэхээр оролдохгүй бол би ажлаа хийж байна гэж хэлж чадахгүй».
Антибиотикийн ирээдүй
Хүний овсгоо самбаа, машины оюун ухааны хослол анагаах ухааны сэтгэл хөдөлгөм ирээдүйн замыг нээж байна. «Ердөө хоёр жилийн өмнө ч AMR болон хүн төрөлхтний шинэ молекул бүтээх чадварын хоорондох өрсөлдөөнөөс хоцрохгүй байж чадна гэдэгт би эргэлздэг байсан» гэж тэр хэлэв. «Харин сүүлийн үед ChatGPT зэрэг хэрэгслээр хөгжүүлсэн зарим систем надад төсөөлснөөс минь ч их итгэл найдвар өгч байна.» Доктор де ла Фуэнтегийн хийдэг бүхэн зовлонг бууруулж, хүний амийг аврах гэсэн нэг зорилгод үйлчилдэг. «Өнөөдрийн хийж буй зүйлсээ хийх боломж олгох ийм хэрэгслүүдийг би бүх насаараа хүлээсэн».
«Бидний нээсэн олон молекул орчин үеийн өвчин үүсгэгчдийг үнэхээр устгах чадвартайг харсан.»
—Доктор Сесар де ла Фуэнте
«Компьютер дээр бүтээсэн молекул тань хүний амь аварч чадна гээд төсөөл дөө. Дэлхийн түүхэнд хэн ч нээгээгүй зүйлийг нээх тэр л мөчийн төлөө эрдэмтэд амьдардаг гэж би боддог».