«Հովանավորվող դժգոհություն» գործողություն․ ազդեցության գործունեություն
OpenAI-ն արգելափակել է հավանաբար Չինաստանից կառավարվող հաշիվներ, որոնք ԱԲ-ով ստեղծում էին անգլերեն սոցիալական գրառումներ և իսպաներեն հոդվածներ։
Այս դեպքի ուսումնասիրությունն առաջին անգամ հրապարակվել է OpenAI-ի՝ 2025 թ. փետրվարի(բացվում է նոր պատուհանում) զեկույցում։
Գործող կողմը
Մենք արգելափակել ենք ChatGPT‑ի հաշիվներ, որոնք մեր մոդելներով ստեղծում էին կարճ մեկնաբանություններ անգլերենով և ծավալուն լրատվական հոդվածներ՝ իսպաներենով։ Այս գործունեության ժամանակացույցը համընկնում էր մայրցամաքային Չինաստանի աշխատանքային ժամերի հետ։ Իսպաներեն հոդվածները հրապարակվում էին Լատինական Ամերիկայի լրատվական կայքերում։ Գրեթե բոլոր կայքերը հոդվածների հեղինակ էին նշում մի անհատի․ որոշ դեպքերում հոդվածների հեղինակային տողում այդ անհատին կապում էին չինական Jilin Yousen Culture Communication Co, Ltd (优森文化有限公司) ընկերության հետ։
Գործելակերպը
Այս հաշիվները ChatGPT‑ին հարցումներ էին ուղարկում չինարենով և հիմնականում ակտիվ էին մայրցամաքային Չինաստանի աշխատանքային ժամերին։ Գործունեության մի մասը համապատասխանում էր «Սպամաքողարկում» անունով հայտնի ազդեցության գաղտնի գործողությանը, որի մասին մենք հայտնել էինք մայիսին․ ստեղծվում էին անգլերեն կարճ մեկնաբանություններ և պատկերներ՝ ուղղված այլախոհ, Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կուսակցական դպրոցի նախկին պրոֆեսոր Ցայ Սյայի քննադատությանը։ Այնուհետև այդ բովանդակությունը հրապարակվում էր X-ում՝ հաշիվներով, որոնց օգտատերերը ներկայանում էին որպես Միացյալ Նահանգներից կամ Հնդկաստանից մարդիկ։
Թվիթներ, որոնք այս հաշիվները ստեղծել են մեր մոդելներով և հրապարակել X-ի չորս տարբեր հաշիվներով։
Եթե գործունեությունը սահմանափակվեր միայն դրանով, մենք գուցե եզրակացնեինք, որ այն հավանաբար կապված է «Սպամաքողարկման» հետ։ Սակայն այս կարճ մեկնաբանություններից բացի՝ հաշիվները ստեղծում էին նաև ԱՄՆ-ին քննադատող ծավալուն հոդվածներ իսպաներենով։ Այս գործունեությունը հատկապես ակտիվ էր Պերուում 2024 թ. Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցության (APEC) համաժողովին նախորդող շրջանում։ Գործող կողմն այս հոդվածները ստեղծում էր՝ մեր մոդելներին խնդրելով թարգմանել և ընդլայնել հանրամատչելի չինարեն հոդվածներ։
Այնուհետև այդ հոդվածները հրապարակվում էին Լատինական Ամերիկայի լրատվական կայքերում՝ հատկապես Պերուում, ինչպես նաև Մեքսիկայում և Էկվադորում։ Լրատվական կայքերը հաճախ հոդվածները հրապարակում էին այն նույն օրը, երբ հաշիվները բովանդակությունը ստեղծում էին ChatGPT‑ով։ Գրեթե բոլոր լրատվամիջոցները հոդվածների հեղինակ էին նշում նույն անհատին։ Ոմանք այդ անհատին ներկայացնում էին որպես մի ընկերության իրավական ներկայացուցիչ, որը, մեր կարծիքով, չինական է։
Սա առաջին դեպքն է, երբ մենք նկատել ենք, որ հավանաբար Չինաստանից գործող՝ ազդեցության գործունեություն իրականացնող կողմին հաջողվել է հոդվածներ հրապարակել Լատինական Ամերիկայի առաջատար լրատվամիջոցներում։ Որոշ հրապարակումներ կարող էին ֆինանսական պայմանավորվածության արդյունք լինել․ բաց աղբյուրների ուսումնասիրությամբ մեր հայտնաբերած հոդվածներից մեկը նշված էր որպես «հովանավորվող»։ Բացի այդ, գործող կողմը ChatGPT‑ն օգտագործել էր նաև լատինամերիկյան լրատվական կազմակերպության իսպաներեն վճարման անդորրագրերին վերաբերող հղումները թարգմանելու համար, ինչը նույնպես վկայում է վճարովի հրապարակման օգտին։
Այս կողմի ստեղծած և wapa[.]pe կայքում հրապարակված հոդվածի էկրանակադր։ Ուշադրություն դարձրեք հովանավորվող բովանդակության մասին նշմանը։
Հաշվի առնելով հովանավորվող բովանդակության ակնհայտ օգտագործումը և այս արշավի բացասական դիրքորոշումն ԱՄՆ-ի քաղաքական կյանքի ու վարած քաղաքականության նկատմամբ՝ մենք այն անվանել ենք «Հովանավորվող դժգոհություն»։
Գեներացված պատասխանները
Այս կողմը ստեղծում էր բովանդակության երկու հիմնական տեսակ՝ Ցայ Սյային ուղղված կարճ քննադատություններ անգլերենով և չինարենով, ինչպես նաև ծավալուն հոդվածներ իսպաներենով։
Ցայ Սյային ուղղված քննադատություններ ստեղծելիս Օպերատորը սովորաբար ChatGPT‑ին խնդրում էր արձագանքել նրա հրապարակած թվիթներին կամ տեսանյութերին, ինչպես նաև լրատվամիջոցներում նրա մասին հիշատակումներին։ Որոշ մեկնաբանություններ կասկածի տակ էին դնում նրա գիտելիքները Թայվանի, համացանցի, չինական գրականության և պատմության վերաբերյալ։ Մյուսները նրան մեղադրում էին վիզային կանոնների խախտումների մեջ։
Իսպաներեն ծավալուն հոդվածները կենտրոնանում էին Միացյալ Նահանգներում սոցիալական և քաղաքական պառակտումների վրա՝ սովորաբար հիմնվելով ընթացիկ իրադարձությունների և հրատապ լուրերի վրա։ Թեմաներն ընդգրկում էին անհավասարությունը, քաղաքական բռնությունը, խտրականությունն ու սեքսիզմը, ինչպես նաև հանցագործությունների մասին հաղորդումները և ԱՄՆ-ի արտաքին քաղաքականության քննադատությունը։ Կարևոր տեղ էին զբաղեցնում նաև այնպիսի սոցիալական ճգնաժամեր, ինչպիսիք են թմրանյութերի օգտագործումն ու անօթևանությունը։ Օպերատորը հաճախ այս ճգնաժամերը կամ խնդիրները ներկայացնում էր որպես Ամերիկայում ղեկավարության կամ հասարակության ձախողման վկայություն։ Գործունեությունն ընդհանուր առմամբ ուղղված էր ԱՄՆ-ի երկու հիմնական կուսակցությունների դեմ՝ քննադատելով երկուսին էլ։
Ազդեցությունը
Մենք չենք գտել ապացույցներ, որ սոցիալական ցանցերում Ցայ Սյային թիրախավորող բովանդակությունն իրական օգտատերերի զգալի արձագանք է առաջացրել։ Այն հրապարակող սոցիալական հաշիվները սովորաբար ունեին քիչ հետևորդներ և ստանում էին նվազագույն արձագանք։
Սակայն սա առաջին դեպքն է, երբ մենք նկատել ենք, որ Չինաստանից իրականացվող ազդեցության գործողության շրջանակում հաջողվել է Լատինական Ամերիկայի լրատվամիջոցներում տեղադրել ԱՄՆ-ին քննադատող ծավալուն հոդվածներ։ Թեև դա գուցե հնարավոր է եղել առնվազն մասամբ բովանդակության հրապարակման դիմաց վճարելու շնորհիվ, մեր տեղեկություններով՝ սա գործունեության նախկինում չարձանագրված ուղղություն է։ Այն ընթացել է սոցիալական ցանցերում ավելի սովորական գործունեությանը զուգահեռ և հնարավոր է՝ հասել է զգալիորեն ավելի լայն լսարանի, թեև մենք չենք կարող անկախ կերպով հաստատել արձագանքի մակարդակը։
Ազդեցության գործողությունների արդյունքը գնահատող Տարածման սանդղակով(բացվում է նոր պատուհանում), որտեղ 1-ը ամենացածր, իսկ 6-ը ամենաբարձր աստիճանն է, մենք այս գործունեությունը կդասեինք 4-րդ կարգին (տարածում առաջատար լրատվամիջոցներում)՝ հաշվի առնելով լատինամերիկյան լրատվական կայքերի ընթերցողների լայն շրջանակը։
Այս գործունեությանն առնչվող հրապարակված հոդվածների վերնագրերը
Մենք պարզել ենք, որ այս հոդվածները համապատասխանում են մեր մոդելներով այս կողմի ստեղծած բովանդակությանը։
Տհաճ ճշմարտությունն այն մասին, թե ինչպես է ԱՄՆ-ն օգուտ քաղում Ուկրաինայում պատերազմին աջակցելուց (La Republica, Պերու)։
ԱՄՆ-ում անօթևանության խնդրի ողբերգական իրականությունը (Wapa, Պերու)։
Պաղեստինցի ակտիվիստի դեմ ԱՄՆ պատժամիջոցների խելահեղ տրամաբանությունը (El Popular, Պերու)։
Առնականության անհեթեթ բեմադրությունը (Libero, Պերու)։
Ամենուրեք ստվերներ (El Popular, Պերու)։
ԱՄՆ-ում կուսակցական վերնախավերի արհամարհանքը ժողովրդավարության նկատմամբ (El Popular, Պերու)։
Նախընտրական ելույթների անթափանցիկությունը և հանրային կարծիքի մանիպուլյացիան (Libero, Պերու)։
Հյուրանոցների աշխատողների գործադուլն ու պայքարը (La Republica, Պերու)։
ԱՄՆ-ի պատժամիջոցների անզորությունն ու ինքնասահմանափակումը (El Universal, Մեքսիկա)։
Լուռ ճիչեր ֆենտանիլի լծի տակ (La Republica, Պերու)։
«Հելեն» փոթորիկը․ ամերիկացի քաղաքական գործիչների կեղծ հայտարարություններն ու դավադրության տեսությունները (Wapa, Պերու)։
Մաքսատուրքերի մշուշը․ Թրամփի կարճաժամկետ քաղաքականությունն ու ԱՄՆ տնտեսության ապագան (La Republica, Պերու)։
Պարենային անվտանգության խնդիրը ամերիկյան հասարակությունում և դրա ազդեցությունը դպրոցների վրա (Extra, Էկվադոր)։
ԱՄՆ-ի ողբերգությունը․ երբ ճշմարտությունը քողարկվում է (Expreso, Էկվադոր)։
Երեխաների անվտանգության ճգնաժամն ԱՄՆ-ում (La Republica, Պերու)։
Բռնության ստվերը Բրուքլինում (El Plural, Իսպանիա)։
Մարդասպանի շքեղությունը․ վիրահատություն՝ հարկատուների հաշվին (El Universal, Մեքսիկա)։
Աջակցություն Իսրայելին և անտարբերություն հումանիտար ճգնաժամի նկատմամբ (La Republica, Պերու)։
Կործանարար մրցակցությունն ԱՄՆ-ի ընտրություններում (Wapa, Պերու)։