«Ծաղրական գրախոսություն» գործողություն. Չինաստանից իրականացվող ազդեցության գործունեություն

Այս դեպքի ուսումնասիրությունն ի սկզբանե հրապարակվել է OpenAI-ի 2025 թ. հունիսի⁠(բացվում է նոր պատուհանում) զեկույցում։

Մենք արգելափակել ենք ChatGPT‑ի այն հաշիվները, որոնք, մեր հայտնաբերած տվյալներով, օգտագործում էին մեր մոդելները՝ գաղտնի ազդեցության գործողությանը բնորոշ սոցցանցային գրառումներ մեծ քանակով ստեղծելու համար։ Հետաքննության ընթացքում նկատեցինք նաև, որ այս հաշիվները կազմում էին ներքին կատարողականի գնահատումներ։

Այս հաշիվները հարցումները հիմնականում չինարեն էին ներկայացնում և կենտրոնանում էին Չինաստանին առնչվող քաղաքական ու աշխարհաքաղաքական թեմաների վրա։ Օգտատերերից մեկը հարցման մեջ նշել էր, որ աշխատում է Չինաստանի քարոզչության վարչությունում, սակայն մենք այդ պնդումը հաստատող անկախ ապացույցներ չունենք։

Մեր արգելափակած հաշիվները գործունեություն էին ծավալում երկու հիմնական ուղղությամբ։ Ամենածավալուն ուղղությունը սոցցանցերի համար անգլերեն և չինարեն, իսկ որոշ դեպքերում՝ ուրդու կարճ մեկնաբանությունների ստեղծումն էր։ Մենք հայտնաբերեցինք, որ այս մեկնաբանություններից շատերը հրապարակվել էին TikTok-ում և X-ում, իսկ լրացուցիչ նյութեր կային Reddit-ում, Facebook-ում և տարբեր կայքերում։

Սովորաբար սկզբնական մեկնաբանությունը հրապարակվում էր «հիմնական» հաշվից, որը հաճախ, ըստ ամենայնի, ստեղծվել էր հենց այդ գրառման համար, ապա այլ հաշիվներից հաջորդում էին մի շարք պատասխան մեկնաբանություններ։ Ըստ ամենայնի՝ այս վարքագծի նպատակը բնական ներգրավվածության կեղծ տպավորություն ստեղծելն էր։

TikTok-ում մեկնաբանող հաշիվներն օգտագործում էին տարբեր լեզուներով և այբուբեններով ցուցադրվող անուններ, որոնք հաճախ կապ չունեին իրենց հրապարակած նյութերի լեզվի հետ։ Օրինակ՝ կորեական անունով հաշիվը մեկնաբանություն էր հրապարակել ուրդու լեզվով, իսկ թայերեն և եբրայերեն անուններով հաշիվներն անգլերեն մեկնաբանություններ էին հրապարակել, որոնք ստեղծել էր այս ցանցը։ X-ում մեկնաբանող հաշիվները սովորաբար օգտագործում էին մուլտիպլիկացիոն պրոֆիլի պատկերներ, իսկ որոշ դեպքերում դրանց անունները կապված էին կրիպտոարժույթների հետ։

Facebook-ում ցանցն ավելի քիչ ակտիվ էր։ Դրա գործունեությունը հիմնականում ներառում էր լրատվամիջոց ներկայացող երկու էջի համար անունների և պրոֆիլի պատկերների ստեղծում։ Էջերից ոչ մեկը հետևորդ կամ հավանում չուներ, և յուրաքանչյուրում ընդամենը մի քանի գրառում կար։

Ցանցը երբեմն չինարեն կամ անգլերեն ավելի ծավալուն գրառումներ էր ստեղծում։ Նման մի գրառում հայտնաբերեցինք Reddit-ում, ևս երկուսը՝ տարբեր առցանց ֆորումներում։ Երկրորդ ուղղությամբ ChatGPT‑ն օգտագործվում էր այնպիսի նյութեր ստեղծելու համար, որոնք, ըստ ամենայնի, ներքին քաղաքականության կամ կատարողականի գնահատման փաստաթղթեր էին։

Այս սպառնալիքի դերակատարի ստեղծած սոցցանցային նյութերն ընդգրկում էին տարբեր թեմաներ, որոնք բոլորը սերտորեն համապատասխանում էին Չինաստանի աշխարհառազմավարական շահերին։

Նյութերի մի մասը կենտրոնանում էր Թայվանի վրա՝ մասնավորապես թիրախավորելով «Հակադարձ ճակատը»⁠(բացվում է նոր պատուհանում) («逆統戰»)՝ Թայվանին նվիրված տեսախաղ և սեղանի խաղ, որը պատկերում է դիմադրություն Չինաստանի կոմունիստական կուսակցությանը։ Ցանցը չինարեն տասնյակ քննադատական մեկնաբանություններ ստեղծեց խաղի մասին, ապա՝ ծավալուն հոդված, որում պնդվում էր, թե խաղը համատարած բացասական արձագանքի է արժանացել։ Սա գործողության ամենատարբերակիչ գործունեությունն էր, և այդ հիմքով այն անվանեցինք «Ծաղրական գրախոսություն»։

Անգլերեն և ուրդու այլ նյութեր թիրախավորում էին պակիստանցի ակտիվիստ Մահրանգ Բալոչին, որը հրապարակայնորեն քննադատել է Բելուջիստանում Չինաստանի ներդրումները⁠(բացվում է նոր պատուհանում)։ Ցանցի հետ կապված TikTok-ի հաշիվն ու Facebook-ի էջը տեսանյութ էին հրապարակել՝ Բալոչին կեղծ մեղադրելով պոռնոգրաֆիկ ֆիլմում նկարահանվելու մեջ։ Այնուհետև գործողությունը երկու լեզուներով հարյուրավոր կարճ մեկնաբանություններ ստեղծեց՝ համատարած ներգրավվածության պատրանք ձևավորելու համար։

Նյութերի վերջին խումբը վերաբերում էր ԱՄՆ-ի Միջազգային զարգացման գործակալության (USAID) փակմանը՝ ստեղծելով կարճ մեկնաբանություններ, որոնք կա՛մ գովաբանում, կա՛մ քննադատում էին այդ քայլը։ Այս մեկնաբանությունները հրապարակվել էին TikTok-ում և X-ում։

Ի վերջո, սպառնալիքի դերակատարները մեր մոդելներն օգտագործեցին՝ ըստ ամենայնի ներքին փաստաթղթեր ստեղծելու համար, այդ թվում՝ հանրային անվտանգության պաշտոնական փաստաթղթի ոճով գրված մանրամասն շարադրություն և կատարողականի գնահատում, որը նկարագրում էր գործողությունը հիմնելու ու վարելու քայլերը։

Երբ մենք խափանեցինք այս գործողության կողմից մեր մոդելների օգտագործումը, այն, ըստ ամենայնի, դեռ սկզբնական փուլում էր։ Facebook-ի էջերից ոչ մեկը հետևորդ չուներ։ Reddit-ում գրառումներից մեկը ստացել էր 44 դրական քվե, իսկ մյուս երկուսն արգելափակվել կամ հեռացվել էին այն ենթաբաժիններից, որտեղ հրապարակվել էին։

X-ում և TikTok-ում ներգրավվածության ցուցանիշներն ավելի տարբեր էին. TikTok-ի երկու տեսանյութերը միասին հավաքել էին 25 000 հավանում, իսկ այս գործողության հիմնական հաշվի թվիթները սովորաբար ստանում էին մոտ 10 000 դիտում։ Սակայն այս գրառումների մեկնաբանություններից շատերն այս ցանցը ստեղծել էր ChatGPT‑ի միջոցով, ինչը վկայում է առնվազն որոշ ոչ իսկական ներգրավվածության մասին։ Ուստի ներգրավվածության բոլոր ցուցանիշներին պետք է զգուշությամբ վերաբերվել։

Ազդեցության գործողությունների ազդեցությունը չափող Breakout Scale⁠(բացվում է նոր պատուհանում) սանդղակով սա կգնահատեինք որպես 3-րդ կատեգորիայի ստորին շեմին համապատասխանող, եթե X-ի և TikTok-ի ներգրավվածության ցուցանիշներն իսկական լինեին։ Մենք այս գնահատականը կնվազեցնեինք, եթե ի հայտ գային լրացուցիչ ապացույցներ՝ հաստատելու այն վարկածը, որ հավանումների և դիտումների մեծ մասը, ինչպես մեկնաբանությունների մեծ մասը, իսկական չէր։