“સમાચાર રોકો” કામગીરી: પુનરાવર્તિત પ્રભાવ પ્રવૃત્તિ

આ કેસ અભ્યાસ મૂળે OpenAIના ઑક્ટોબર 2025⁠(નવી વિન્ડોમાં ખૂલે છે)ના અહેવાલમાં પ્રકાશિત થયો હતો.

અમે એવા કેટલાક ખાતાં પ્રતિબંધિત કર્યાં જે ઑક્ટોબર 2024માં “સમાચાર રોકો” તરીકે વર્ણવેલી ગુપ્ત પ્રભાવ કામગીરી માટે સામગ્રી બનાવવા અમારા મોડલનો ઉપયોગ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યાં હતાં. આ પ્રવૃત્તિ રશિયામાંથી શરૂ થઈ હતી અને કોઈ માર્કેટિંગ કંપની ચલાવતી કામગીરી જેવી જણાતી હતી. અમારી તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે આ કર્તાએ અન્ય કંપનીઓનાં એઆઈ સાધનો વડે વિડિયો બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જે પછી YouTube અને TikTok પર પોસ્ટ કરાયા હતા. આખરે તેમણે કયા મોડલનો ઉપયોગ કર્યો તેની અમે સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ કરી શકતા નથી.

ઑક્ટોબર 2024માં અમે અટકાવેલી પ્રવૃત્તિની જેમ, આ કામગીરીમાં મુખ્યત્વે અમારા મોડલ વડે સામગ્રી બનાવવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ તેને સામાજિક માધ્યમો અને એવી કેટલીક વેબસાઇટ પર પોસ્ટ કરાઈ હતી, જે આફ્રિકા અને યુકેનાં એ જ સમાચાર માધ્યમો હોવાનો ઢોંગ કરતી હતી જેનો અમે ગયા વર્ષે ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

આ પ્રવૃત્તિ અમારા અને ઉદ્યોગના અન્ય સંગઠનોના હસ્તક્ષેપ પછી અગાઉની કામગીરી ચાલુ રાખવાનો પ્રયાસ જણાતી હતી, પરંતુ અમને કેટલાક નોંધપાત્ર તફાવતો જોવા મળ્યા. પ્રથમ, ઇમેજ જનરેશનનું પ્રમાણ નોંધપાત્ર રીતે ઓછું હતું. અમે તે સમયે નોંધ્યું હતું તેમ, મૂળ “સમાચાર રોકો” પ્રવૃત્તિમાં છબીઓનો અસામાન્ય રીતે મોટા પ્રમાણમાં ઉપયોગ થયો હતો. તેનાથી વિપરીત, તાજેતરની પ્રવૃત્તિમાં ટેક્સ્ટ જનરેશન પર વધુ ભાર હતો અને ઇમેજ જનરેશન પ્રમાણમાં દુર્લભ હતું. આ ફ્રાન્સની ડિજિટલ એજન્સી VIGINUMના આ મૂલ્યાંકન સાથે સુસંગત છે કે “Meta અને OpenAIના અહેવાલો પ્રકાશિત થયા ત્યારથી એઆઈ-જનરેટેડ છબીઓનો ઉપયોગ અત્યંત ઘટ્યો છે”.

બીજું, કામગીરીએ સમાચાર-શૈલીના ટૂંકા વિડિયો માટે પટકથા અને વર્ણન બનાવવા પણ ChatGPTનો ઉપયોગ કર્યો. સામાન્ય રીતે, સંચાલકો રશિયન ભાષાનો લાંબો ટેક્સ્ટ દાખલ કરીને તેમાંથી વિડિયોની પટકથા બનાવવાનું કહેતા. ત્યારબાદ તેઓ મોડલને ટેક્સ્ટનો ફ્રેન્ચમાં અનુવાદ કરવા કહેતા. ત્રીજું, તેઓ મોડલને શોધ-એન્જિન માટે અનુરૂપ વર્ણન અને હૅશટૅગ બનાવવા કહેતા.

આમાંની કેટલીક પટકથાઓ “સમાચાર રોકો” કામગીરીની આફ્રિકા-કેન્દ્રિત વેબસાઇટ newstop[.]africa સાથે જોડાયેલી YouTube ચૅનલના વિડિયોમાં જોવા મળી હતી. અન્ય પટકથાઓ એવી YouTube અને TikTok ચૅનલોમાં જોવા મળી હતી, જે “સમાચાર રોકો” બ્રાન્ડ ધરાવતી નહોતી. આ ચૅનલોમાં એઆઈ-જનરેટેડ વ્યક્તિ સમાચાર વાંચતી જોવા મળતી હતી. મોટા ભાગના કિસ્સામાં સમાચારવાચકની ટૂંકી ક્લિપ વચ્ચે આફ્રિકામાં બનેલી અથવા આફ્રિકા સંબંધિત ઘટનાઓનાં વિડિયો દૃશ્યો મૂકવામાં આવતાં હતાં. સમાચારવાચકની ક્લિપ અમારા મોડલ વડે બનાવાઈ હોય એવું લાગતું નથી. કઈ સેવાનો ઉપયોગ થયો હતો તેની અમે સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ કરી શકતા નથી. નીચેના TikTok વિડિયોના સ્ક્રીનશૉટ દર્શાવે છે તેમ, 2025 દરમિયાન સમાચારવાચકનો દેખાવ બદલાતો ગયો.

સૌથી વિસ્તૃત કિસ્સાઓમાં સંચાલકોએ દેખીતી રીતે અન્ય એઆઈ મોડલ સાથે ઉપયોગ કરવા માટે વિડિયો પ્રોમ્પ્ટ બનાવવા અમારા મોડલનો ઉપયોગ કર્યો. આ પ્રક્રિયામાં તેમણે પહેલાં રશિયન ભાષામાં વિડિયોની પટકથા બનાવી, પછી તેને બે-બે વાક્યના અંશોમાં વહેંચી અને દરેક અંશ માટે વિડિયો પ્રોમ્પ્ટ બનાવવા ChatGPTને કહ્યું. વિડિયો પ્રોમ્પ્ટ બની ગયા પછી સંચાલકોએ મોડલને આખી પટકથાનો ફ્રેન્ચમાં અનુવાદ કરવા કહ્યું.

આ કામગીરીની પ્રવૃત્તિ મુખ્યત્વે ત્રણ શ્રેણીમાં વહેંચાતી હતી. પ્રથમ, તેણે ફ્રેન્ચ ભાષામાં એવી સામગ્રી બનાવી જે આફ્રિકામાં ફ્રાન્સ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની ભૂમિકાની ટીકા કરતી અને ત્યાં રશિયાની ભૂમિકાની પ્રશંસા કરતી હતી. બીજું, તેણે અંગ્રેજી ભાષામાં એવી સામગ્રી બનાવી જે યુક્રેન અને તેના આંતરરાષ્ટ્રીય સમર્થકોની ટીકા કરતી હતી. કેટલાક પ્રસંગે સંચાલકોએ તેમની લેખિત સામગ્રી સાથે મૂકવા માટે છબીઓ પણ બનાવી. દુર્લભ પ્રસંગોએ તેમણે તેમની મુખ્ય સમાચાર બ્રાન્ડ “ન્યૂસ્ટોપ આફ્રિકા” માટે પ્રચારાત્મક લેખો અને Google જાહેરાતોના લખાણ બનાવવા ChatGPTને કહ્યું. માત્ર ન્યૂસ્ટોપ આફ્રિકા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાને બદલે, આમાંના કેટલાક પ્રચારાત્મક લેખોમાં ન્યૂસ્ટોપ બ્રાન્ડને વિશ્વસનીય સમાચાર માધ્યમોની સાથે રજૂ કરાઈ હતી, જેથી તેમની સાથેના જોડાણથી તે વધુ વિશ્વસનીય દેખાય.

ત્રીજા પ્રકારની પ્રવૃત્તિમાં રશિયાની વિવિધ વ્યાપારી કંપનીઓ જેવી દેખાતી સંસ્થાઓ માટે પ્રચાર સામગ્રી બનાવવાનો સમાવેશ થતો હતો. તેમાં પરવાના વિનાના ઑનલાઇન જુગારની જાહેરાતો બનાવવાનો પણ સમાવેશ થતો હતો. વિવિધ પ્રકારની સામગ્રી બનાવવાનું આવું સંયોજન એવી વ્યાપારી કંપનીને અનુરૂપ છે જે પરંપરાગત જાહેરાતની સાથે ભાડે ગુપ્ત પ્રભાવ કામગીરી પણ ચલાવે. આ પ્રવૃત્તિ અમે ગયા વર્ષે નોંધેલી પ્રવૃત્તિ સાથે પણ સુસંગત છે.

આ કામગીરીએ ટૂંકા વિડિયો પર વધુ ધ્યાન આપ્યું અને અનેક એઆઈ સાધનોનો વધુ જટિલ રીતે ઉપયોગ કર્યો હોવા છતાં, તેની પોસ્ટ કરેલી સામગ્રીને મર્યાદિત વ્યૂ અથવા પ્રેક્ષકો જ મળ્યા હોવાનું જણાય છે. ઑગસ્ટ 2025 સુધી મુખ્ય “ન્યૂસ્ટોપ આફ્રિકા” X ખાતાના માત્ર 172 અનુયાયી હતા અને Xના “ટોચની પોસ્ટ” કાર્ય અનુસાર તેની કોઈ પણ પોસ્ટને વધુમાં વધુ ચાર વાર પુનઃપોસ્ટ કરવામાં આવી હતી.

એઆઈ સમાચારવાચક દર્શાવતી YouTube અને TikTok ચૅનલોમાં દરેકના આશરે 1,900 અનુયાયી હતા. TikTok ચૅનલને 5,855 પસંદગીઓ મળી હતી, એટલે તેણે પોસ્ટ કરેલા 56 વિડિયોમાં પ્રત્યેકને સરેરાશ 105 પસંદગીઓ મળી હતી. સૌથી વધુ જોવાયેલા વિડિયોને 63,300 વ્યૂ મળ્યા, જ્યારે સૌથી ઓછા જોવાયેલા વિડિયોને માત્ર 87. YouTube ચૅનલ પર 50 વિડિયોના કુલ આશરે 255,000 વ્યૂ, એટલે વિડિયો દીઠ સરેરાશ 5,100 વ્યૂ દર્શાવાયા હતા. જોકે આ વિડિયો ફરી વહેંચાયા હોય, માધ્યમોમાં ટાંકવામાં આવ્યા હોય અથવા અન્ય રીતે વ્યાપક પ્રભાવ પામ્યા હોય એવો કોઈ પુરાવો અમને મળ્યો નથી.

ઑક્ટોબર 2024ના અમારા અહેવાલમાં આ કામગીરીના મૂળ મૂલ્યાંકન મુજબ, તે બ્રેકઆઉટ સ્કેલ પર શ્રેણી 3 સુધી પહોંચી હતી. આ મૂલ્યાંકન મુખ્યત્વે યુકે-આધારિત વેબસાઇટો સાથે દેખીતી રીતે સ્થાપિત કરાયેલી કેટલીક “માહિતી ભાગીદારીઓ” પર આધારિત હતું. જોકે, VIGINUM અને ખુલ્લા સ્રોતોના સંશોધકોના અનુગામી સંશોધને દર્શાવ્યું કે આ “ભાગીદારીઓ” સંભવતઃ કાલ્પનિક હતી અને સંચાલકોની જાણ વિના સામગ્રી ઉમેરવા માટે “આ બાહ્ય સાઇટની ટેક્નિકલ ખામીઓનો લાભ લેવાયો હતો”. આ આધારે, હાલના અમારા મૂલ્યાંકન મુજબ આ કામગીરીની પ્રવૃત્તિને શ્રેણી 2માં મૂકવી વધુ યોગ્ય છે: અનેક ઇન્ટરનેટ મંચ પર પ્રવૃત્તિ, પરંતુ વાસ્તવિક સમુદાયો સુધી નોંધપાત્ર પહોંચ વિના.