ઓપરેશન “ઉપહાસભરી સમીક્ષા”: ચીનથી સંચાલિત પ્રભાવ પ્રવૃત્તિ

આ કેસ સ્ટડી મૂળે OpenAIના જૂન 2025⁠(નવી વિન્ડોમાં ખૂલે છે)ના અહેવાલમાં પ્રકાશિત થઈ હતી.

અમે એવા ChatGPT ખાતાં પર પ્રતિબંધ મૂક્યો, જે અમારા મૉડલનો ઉપયોગ કરીને ગુપ્ત પ્રભાવ અભિયાનની પ્રવૃત્તિ સાથે સુસંગત સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ મોટા પાયે બનાવતાં હોવાનું અમે શોધી કાઢ્યું હતું. અમારી તપાસ દરમિયાન અમે એ પણ જોયું કે આ ખાતાં આંતરિક કામગીરી સમીક્ષાઓના મુસદ્દા તૈયાર કરતાં હતાં.

આ ખાતાં મુખ્યત્વે ચીની ભાષામાં પ્રોમ્પ્ટ આપતાં અને ચીનને સંબંધિત રાજકીય તથા ભૂરાજકીય વિષયો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતાં હતાં. એક વપરાશકર્તાએ પ્રોમ્પ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે તેઓ ચીનના પ્રચાર વિભાગ માટે કામ કરતા હતા. જોકે, આ દાવાની પુષ્ટિ કરવા અમારી પાસે સ્વતંત્ર પુરાવા નથી.

અમે જે ખાતાં પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો, તે બે મુખ્ય પ્રકારની કામગીરીમાં સંકળાયેલાં હતાં. સૌથી વધુ વ્યાપક કામગીરીમાં અંગ્રેજી અને ચીની ભાષામાં તથા થોડીઘણી ઉર્દૂમાં સોશિયલ મીડિયા માટે ટૂંકી ટિપ્પણીઓ બનાવવામાં આવતી હતી. અમે આવી ઘણી ટિપ્પણીઓ TikTok અને X પર પોસ્ટ થયેલી ઓળખી હતી. વધારાની કેટલીક સામગ્રી Reddit, Facebook અને વિવિધ વેબસાઇટ પર પણ દેખાઈ હતી.

સામાન્ય રીતે, પહેલાં “મુખ્ય” ખાતામાંથી પ્રારંભિક ટિપ્પણી પોસ્ટ કરવામાં આવતી હતી. ઘણી વાર એ ખાતું માત્ર એ પોસ્ટ માટે જ બનાવાયું હોય એવું લાગતું હતું. ત્યારબાદ અન્ય ખાતાંમાંથી જવાબરૂપે શ્રેણીબદ્ધ ટિપ્પણીઓ કરાતી હતી. આ વર્તન સ્વાભાવિક સંલગ્નતાની ખોટી છાપ ઊભી કરવા માટે રચાયું હોય એવું લાગતું હતું.

TikTok પર ટિપ્પણી કરતા ખાતાં વિવિધ ભાષાઓ અને લિપિઓમાં પ્રદર્શિત નામો વાપરતાં હતાં, જે ઘણી વાર તેમની પોસ્ટની સામગ્રીની ભાષા સાથે સંબંધિત નહોતાં. ઉદાહરણ તરીકે, કોરિયન નામ ધરાવતા એક ખાતાએ ઉર્દૂમાં ટિપ્પણી પોસ્ટ કરી હતી, જ્યારે થાઈ અને હિબ્રૂ નામ ધરાવતા ખાતાંએ આ નેટવર્ક દ્વારા બનાવાયેલી અંગ્રેજી ટિપ્પણીઓ પોસ્ટ કરી હતી. X પર ટિપ્પણી કરતા ખાતાં સામાન્ય રીતે કાર્ટૂનનાં પ્રોફાઇલ ચિત્રો વાપરતાં હતાં અને કેટલાક કિસ્સામાં તેમનાં નામ ક્રિપ્ટોકરન્સી સાથે સંકળાયેલાં હતાં.

આ નેટવર્ક Facebook પર ઓછું સક્રિય હતું. તેની પ્રવૃત્તિ મુખ્યત્વે સમાચાર સંસ્થાઓ તરીકે રજૂ થતાં બે પેજ માટે નામ અને પ્રોફાઇલ ચિત્રો બનાવવાની હતી. બંનેમાંથી કોઈ પેજના અનુયાયી કે પસંદગીઓ નહોતાં અને દરેકમાં માત્ર થોડીક પોસ્ટ હતી.

આ નેટવર્ક ક્યારેક ચીની અથવા અંગ્રેજી ભાષામાં લાંબી પોસ્ટ પણ બનાવતું હતું. અમે આવી એક પોસ્ટ Reddit પર અને બીજી બે વિવિધ વેબ મંચો પર ઓળખી હતી. બીજા પ્રકારની કામગીરીમાં આંતરિક નીતિ અથવા કામગીરી સમીક્ષાના દસ્તાવેજો હોય એવું લાગતું લખાણ બનાવવા ChatGPTનો ઉપયોગ કરાતો હતો.

આ જોખમી કર્તાએ બનાવેલી સોશિયલ મીડિયા સામગ્રીમાં અનેક વિષયો આવરી લેવાયા હતા અને એ બધા ચીનના ભૂવ્યૂહાત્મક હિતો સાથે ગાઢ રીતે સુસંગત હતા.

કેટલીક સામગ્રી તાઇવાન પર કેન્દ્રિત હતી અને ખાસ કરીને “ઊલટો મોરચો”⁠(નવી વિન્ડોમાં ખૂલે છે) (“逆統戰”)ને નિશાન બનાવતી હતી. તાઇવાન-કેન્દ્રિત આ વીડિયો અને બોર્ડ ગેમમાં ચીની સામ્યવાદી પક્ષ સામેના પ્રતિકારની કલ્પના કરવામાં આવી છે. નેટવર્કે આ રમત વિશે ચીની ભાષામાં ડઝનબંધ ટીકાત્મક ટિપ્પણીઓ બનાવી અને પછી એક લાંબો લેખ બનાવ્યો, જેમાં દાવો કરાયો હતો કે રમતનો વ્યાપક વિરોધ થયો છે. આ અભિયાનની સૌથી વિશિષ્ટ પ્રવૃત્તિ હતી. તેના આધારે અમે આ અભિયાનને “ઉપહાસભરી સમીક્ષા” નામ આપ્યું છે.

અંગ્રેજી અને ઉર્દૂ ભાષાની અન્ય સામગ્રીએ પાકિસ્તાની કાર્યકર મહરંગ બલોચને નિશાન બનાવ્યાં હતાં, જેમણે બલુચિસ્તાનમાં ચીનના રોકાણની જાહેરમાં ટીકા કરી છે⁠(નવી વિન્ડોમાં ખૂલે છે). નેટવર્ક સાથે સંકળાયેલા એક TikTok ખાતા અને Facebook પેજે એક વીડિયો પોસ્ટ કર્યો હતો, જેમાં બલોચ પર અશ્લીલ ફિલ્મમાં દેખાયા હોવાનો ખોટો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ અભિયાને વ્યાપક સંલગ્નતા હોવાનું દર્શાવવા બંને ભાષામાં સેંકડો ટૂંકી ટિપ્પણીઓ બનાવી હતી.

સામગ્રીનો અંતિમ સમૂહ અમેરિકાની આંતરરાષ્ટ્રીય વિકાસ એજન્સી (USAID) બંધ કરવા પર કેન્દ્રિત હતો અને આ પગલાની પ્રશંસા કે ટીકા કરતી ટૂંકી ટિપ્પણીઓ બનાવતો હતો. આ ટિપ્પણીઓ TikTok અને X પર પોસ્ટ કરવામાં આવી હતી.

અંતે, જોખમી કર્તાઓએ અમારા મૉડલનો ઉપયોગ કરીને આંતરિક દસ્તાવેજો હોય એવું લાગતું લખાણ બનાવ્યું હતું. તેમાં સત્તાવાર જાહેર સુરક્ષા દસ્તાવેજની શૈલીમાં લખાયેલો વિગતવાર નિબંધ અને અભિયાન સ્થાપવા તથા ચલાવવા માટે લેવાયેલાં પગલાં વર્ણવતી કામગીરી સમીક્ષાનો સમાવેશ થતો હતો.

અમે અમારા મૉડલનો તેનો ઉપયોગ અટકાવ્યો ત્યારે આ અભિયાન પ્રારંભિક તબક્કામાં હોવાનું જણાતું હતું. બંનેમાંથી કોઈ Facebook પેજના અનુયાયી નહોતા. Reddit પર એક પોસ્ટને 44 સમર્થક મત મળ્યા હતા, જ્યારે બીજી બે પોસ્ટ જે ઉપમંચોમાં મૂકાઈ હતી ત્યાં તેમને અવરોધવામાં કે દૂર કરવામાં આવી હતી.

X અને TikTok પર સંલગ્નતામાં વધુ વિવિધતા હતી. બંને TikTok વીડિયોને મળીને 25,000 પસંદગીઓ મળી હતી, જ્યારે આ અભિયાનના મુખ્ય ખાતાની દરેક ટ્વીટને સામાન્ય રીતે આશરે 10,000 વાર જોવામાં આવતી હતી. જોકે, આ પોસ્ટ પરની ઘણી ટિપ્પણીઓ આ નેટવર્કે ChatGPTનો ઉપયોગ કરીને બનાવી હતી, જે ઓછામાં ઓછી કેટલીક સંલગ્નતા બનાવટી હોવાનું દર્શાવે છે. તેથી સંલગ્નતાના તમામ આંકડાઓને સાવચેતીપૂર્વક જોવા જોઈએ.

પ્રભાવ અભિયાનની અસર માપતી બ્રેકઆઉટ સ્કેલ⁠(નવી વિન્ડોમાં ખૂલે છે) અનુસાર, X અને TikTok પરની સંલગ્નતાના આંકડા સાચા હોય તો અમે આને શ્રેણી 3ના નીચલા સ્તરે મૂલવીશું. જો વધુ પુરાવા એ ધારણાને સમર્થન આપે કે મોટાભાગની ટિપ્પણીઓની જેમ મોટાભાગની પસંદગીઓ અને જોવાયાની સંખ્યા પણ બનાવટી હતી, તો અમે આ મૂલ્યાંકન ઘટાડશું.