OpenAI
Tarraing ar chlé nó ar dheis, nó bain úsáid as na heochracha saighde, chun sféar na n-oibiachtaí eolaíochta a rothlú. Brúigh an eochair spáis chun an rothlú a chur ar sos nó a atosú.

16 Samhain 2026

TaighdeEolaíocht

Eolaíocht cheannródaíoch

Conas a d’úsáid breis agus 1,800 eolaí ChatGPT — agus an tionchar a bhfuil siad ag súil leis ó AI ar fhionnachtana eolaíocha. Fiosraigh na torthaí inár dtuarascáil nua.

Braitheann dul chun cinn eolaíoch ar thaighdeoirí ag cur ceisteanna nua agus ag aimsiú bealaí chun iad a fhreagairt. Tá AI ag éirí ina cuid den obair sin, ach táimid fós ag foghlaim cá mbíonn sí ina cabhair agus cén tionchar a d’fhéadfadh a bheith aici ar fhionnachtana.

Rinne foireann Taighde Eacnamaíoch OpenAI staidéar ar bhreis agus 580,000 teachtaireacht eolaíochta ó 1,819 eolaí i gclár píolótach samhraidh ChatGPT do Thaighdeoirí Acadúla, agus rinne siad suirbhé ar 251 rannpháirtí.

D’úsáid eolaithe ChatGPT ar fud an phróisis taighde, ó athbhreithniú litríochta go hanailís ar fhianaise agus forbairt smaointe. Mheas na rannpháirtithe a ndearnadh suirbhé orthu go dtógfadh an obair chéanna, ar an gcaighdeán céanna, 1.9 oiread ama gan AI. Agus bhí 98% díobh siúd a d’fhreagair ár gceist faoi amlínte fionnachtana ag súil go gcuirfeadh AI dlús le fionnachtana ina réimse féin.

De réir réamhshocraithe, ní úsáideann OpenAI sonraí rannpháirtithe ó chlár ChatGPT do Thaighdeoirí Acadúla chun a chuid samhlacha a oiliúint. Chun príobháideachas taighdeoirí a chosaint, d’úsáideamar uirlisí ar a dtugtar aicmitheoirí uathoibrithe chun teachtaireachtaí a shórtáil de réir an chineáil gníomhaíochta taighde, amhail athbhreithniú litríochta, scríobh cóid nó anailís sonraí. Bhí an fhoireann taighde in ann na catagóirí sin a fheiceáil, ach níor léigh siad na teachtaireachtaí bunúsacha ná freagraí ChatGPT.

Tá AI ina cuid d’obair laethúil eolaithe

Rinneamar staidéar ar an gcaoi ar úsáid eolaithe ChatGPT ar fud an phróisis taighde.

I gcás gach eolaí, ríomhamar an sciar dá dteachtaireachtaí eolaíochta a bhain le gach gníomhaíocht. Ansin fuaireamar meán na scaireanna sin, agus an t-ualú céanna á thabhairt do gach eolaí. Tá na céatadáin slánaithe; bhain níos lú ná 1% le gníomhaíochtaí taighde eile.

D’úsáid 68% de na heolaithe ChatGPT chun smaointe taighde a fhorbairt

D’fhéachamar ar an gcaoi ar úsáid eolaithe ChatGPT chun smaointe a fhorbairt. Déanann na figiúirí thíos cur síos ar a dteachtaireachtaí faoi smaointe taighde.

Faoi stiúir an eolaí

35%

de na huaireanta, chuir eolaithe ceist shonrach i láthair le go n-oibreodh ChatGPT uirthi.

Forbartha i gcomhar

36%

de na huaireanta, chuir eolaithe smaoineamh i láthair agus d’iarr siad ar ChatGPT é a fheabhsú.

Molta ag ChatGPT

23%

de na huaireanta, d’iarr eolaithe ar ChatGPT ceist taighde a mholadh.

Eile

6%

Níorbh fhéidir an teachtaireacht a rangú faoi aon cheann de na gníomhaíochtaí eile.

Tá 98% de na heolaithe a ndearnadh suirbhé orthu ag súil go gcuirfidh AI dlús le fionnachtana ina réimse féin.

D’iarramar ar eolaithe ó réimsí éagsúla fionnachtain a shamhlú a thógfadh 10 mbliana gan AI, agus meastachán a thabhairt ar an bhfad a thógfadh sí le AI.

D’fhreagair 250 freagróir an cheist seo. D’fhéadfadh freagróirí níos mó ná réimse amháin a roghnú, mar sin tá forluí idir na grúpaí réimsí. Tá na céatadáin slánaithe agus d’fhéadfadh sé nach mbeadh a suim cothrom le 100%.

Fanann eolaithe páirteach san obair fiú tar éis dóibh tascanna a tharmligean chuig ChatGPT

Thomhaiseamar cé chomh minic a sheol eolaithe teachtaireachtaí leantacha chun freagraí ChatGPT a shoiléiriú, a sheiceáil nó a leasú i ngníomhaíochtaí éagsúla taighde.

Meánchéatadán na n-iarratas ó gach eolaí a raibh teachtaireacht leantach mar thoradh orthu.

Conas a d’fhéadfadh AI dul chun cinn eolaíoch a chur chun cinn?

D’iarramar ar eolaithe a bhí ag súil le fionnachtana níos tapúla an chúis a mhíniú. Bhí trí chúis chun tosaigh ina bhfreagraí.

52%

Taighde a chur i gcrích níos tapúla

23%

Ceisteanna taighde a aimsiú a bhfuil níos mó geallta fúthu

14%

Raon níos leithne ceisteanna a fhiosrú

11%

Eile

D’fhéadfadh eolaithe níos mó ná cúis amháin a thabhairt. Léiríonn na céatadáin an sciar de na 367 cúis ar fad a aithníodh i 224 freagra scríofa.

Ag féachaint chun cinn

D’úsáid na heolaithe sa staidéar seo ChatGPT chun smaointe a iniúchadh, fianaise a anailísiú, cód a scríobh agus a dtorthaí a chur in iúl. Léiríonn a bhfreagraí freisin go bhfuil níos mó i gceist lena n-uaillmhianta ná am a shábháil: ceisteanna a aimsiú a bhfuil níos mó geallta fúthu agus tabhairt faoi raon níos leithne taighde.

Beidh tuilleadh taighde ag teastáil lena fháil amach an dtiocfaidh fionnachtana níos tapúla as na hionchais sin. Beidh dul chun cinn ag brath freisin ar an maoiniú, ar an bhfoireann agus ar an acmhainn turgnamhaíochta a theastaíonn ó eolaithe chun a gcuid smaointe a thástáil.

Ba mhaith linn cur ar chumas níos mó eolaithe fiosrú a dhéanamh ar na féidearthachtaí a d’fhéadfadh AI a chruthú ina gcuid oibre. In éineacht leis an taighde seo, táimid ag leathnú ChatGPT do Thaighdeoirí Acadúla⁠, le rochtain saor in aisce do bhreis agus 200,000 taighdeoir ar fud an domhain. Is cuid lárnach dár misean a chinntiú go rachaidh IGS chun tairbhe an chine dhaonna ar fad é cabhrú le heolaithe a gcuid smaointe a iompú ina bhfionnachtana a fheabhsaíonn saol daoine.

“Tá uirlisí ar nós ChatGPT ag cabhrú linn dlús a chur le fionnachtana eolaíocha. Is fíorpháirc spraoi é d’eolaí cosúil liom féin.”

César de la Fuente

Taighde ar ábhair fhrithmhiocróbacha⁠

Maidir leis an taighde