Chiến dịch “Nhầm số”: Lừa đảo việc làm có AI hỗ trợ

Nghiên cứu tình huống này ban đầu được công bố trong báo cáo tháng 6 năm 2025⁠(mở trong cửa sổ mới) của OpenAI.

Chúng tôi đã cấm các tài khoản ChatGPT tạo những tin nhắn tuyển dụng ngắn bằng tiếng Anh, Tây Ban Nha, Swahili, Kinyarwanda, Đức và Creole Haiti. Những tin nhắn này mời chào mức lương cao cho các công việc đơn giản như thích bài đăng trên mạng xã hội, đồng thời khuyến khích người nhận tuyển thêm người khác. Hoạt động này có vẻ được điều hành tập trung cao độ và nhiều khả năng bắt nguồn từ Campuchia.

Nhờ các công cụ dịch thuật ứng dụng AI, chúng tôi có thể nhanh chóng điều tra và ngăn chặn chiến dịch sử dụng các dịch vụ của OpenAI.

Phần lớn yêu cầu của mạng lưới này liên quan đến dịch thuật. Họ dùng ChatGPT để dịch các câu hội thoại giữa tiếng Trung và một số ngôn ngữ khác, nổi bật nhất là tiếng Anh, Tây Ban Nha, Kinyarwanda, Swahili, Đức và Creole Haiti. Các tác vụ này thường luân phiên giữa việc dịch tin nhắn đến sang tiếng Trung và dịch câu trả lời từ tiếng Trung trở lại ngôn ngữ ban đầu.

Một số tin nhắn trong đó giống quảng cáo tuyển dụng gửi ngẫu nhiên, hứa trả lương theo giờ rất cao cho khối lượng công việc tối thiểu. Một tin nhắn như vậy đã được gửi qua SMS đến một nhóm số điện thoại di động có vẻ được chọn ngẫu nhiên tại Vương quốc Anh, trong đó có số của một điều tra viên OpenAI. Chúng tôi đặt tên cho hoạt động này là “Nhầm số”, lấy cảm hứng từ tin nhắn SMS ban đầu.

Các tác nhân đe dọa dường như dựa vào nhiều nền tảng nhắn tin. Tin nhắn SMS ban đầu hướng người nhận sang trao đổi qua WhatsApp; những người phản hồi sau đó được chuyển đến một “người hướng dẫn” trên Telegram. Một số hoạt động cũng đề cập đến ứng dụng nhắn tin BonChat. Các tin nhắn giới thiệu ban đầu qua những kênh này dường như không được tạo bằng các mô hình của chúng tôi. Đó là những tin nhắn thông thường, có thể được dùng cho mọi cuộc trò chuyện.

Nhiều tác vụ dịch thuật liên quan đến các nội dung trao đổi được cho là đến từ đại diện của những công ty tự nhận là “nhà tuyển dụng”. Tên của cùng một số công ty liên tục xuất hiện trong nhiều cuộc trò chuyện trên ChatGPT thuộc phạm vi điều tra này. Trong số đó có Hyesung Advertising⁠(mở trong cửa sổ mới) và Lightning Shared Scooter Co (LSSC)⁠(mở trong cửa sổ mới). Các báo cáo công khai đã xác định Hyesung và LSSC là những mô hình việc làm bị cáo buộc có dấu hiệu lừa đảo. Dù chưa xác minh độc lập bản chất của các tổ chức này, cuộc điều tra của chúng tôi cho thấy những tin nhắn được cho là do họ gửi thực chất được tạo bởi người dùng ChatGPT nói tiếng Trung, nhiều khả năng hoạt động từ Campuchia.

Các công ty mà mạng lưới này tự nhận là đại diện hoạt động trong nhiều ngành, từ giao dịch cổ phiếu, cho thuê xe scooter đến bán lượt thích trên mạng xã hội. Một dấu hiệu cảnh báo rõ ràng là lời đề nghị trả hơn 5 USD chỉ cho một lượt thích trên TikTok; trái lại, khi kiểm tra thủ công các chợ trực tuyến, chúng tôi thấy một số bên bán lượt thích trên mạng xã hội chỉ tính chưa đến 10 USD cho 1.000 lượt thích.

Bằng cách kết hợp các dấu hiệu ngoài nền tảng với quan sát nội bộ, chúng tôi đã xác định được một mô hình quy trình lặp lại. Để giúp công chúng hiểu rõ hơn về thủ đoạn này và đơn giản hóa việc phân loại, chúng tôi mô tả mô hình này qua ba bước: tiếp cận (liên hệ ngẫu nhiên), lôi cuốn (tạo hào hứng) và ra tay (chiếm đoạt tiền):

1. Tiếp cận (liên hệ ngẫu nhiên): Mạng lưới tạo nội dung để tiếp cận những người chưa từng liên hệ, thường mời chào mức lương cao bất thường cho rất ít việc hoặc hứa hẹn lợi nhuận cao từ đầu tư chứng khoán. Các lời mời này bao gồm mức thù lao cao cho những tác vụ đơn giản như thích bài đăng trên mạng xã hội hoặc các cơ hội đầu tư sinh lời lớn.

2. Lôi cuốn (tạo hào hứng): Mạng lưới dịch các cuộc trò chuyện, có thể là giữa trình vận hành và những “nhân viên” của họ. Các cuộc trao đổi đề cập đến chi tiết thực hiện tác vụ nhưng thường xen kẽ những lời khích lệ về thu nhập và khoản thưởng tiềm năng.

3. Ra tay (chiếm đoạt tiền): Mạng lưới tạo và/hoặc gửi nội dung gây áp lực buộc “nhân viên” hoặc “nhà đầu tư” góp tiền để mở khóa các phần thưởng lớn hơn. Yêu cầu này có nhiều hình thức, gồm “tiền đặt cọc” ban đầu, mua tiền mã hóa và “phí xử lý”.

Các báo cáo công khai⁠(mở trong cửa sổ mới) cho thấy một số công ty này thu khoản phí gia nhập đáng kể từ người mới, rồi dùng một phần số tiền đó để trả cho các “nhân viên” hiện tại vừa đủ nhằm giữ họ tiếp tục tham gia. Cấu trúc này là đặc trưng của hình thức lừa đảo việc làm⁠(mở trong cửa sổ mới).

Do khả năng quan sát còn hạn chế, rất khó định lượng phạm vi thực sự của mạng lưới này. Tuy nhiên, các báo cáo ngoài nền tảng⁠(mở trong cửa sổ mới) và những cuộc trò chuyện trong đó “nhân viên” yêu cầu hoàn tiền cho thấy ít nhất một số người đã trả tiền cho các nhà tuyển dụng bị cáo buộc này. Chúng tôi cũng ghi nhận người dùng thật bảo vệ các công ty này trên mạng xã hội, cho thấy đã có một mức độ tương tác nhất định trong thực tế.