Lừa đảo nhiệm vụ: việc làm đánh giá giả có AI hỗ trợ

Nghiên cứu tình huống này ban đầu được công bố trong báo cáo tháng 2 năm 2025⁠(mở trong cửa sổ mới) của OpenAI.

Chúng tôi đã cấm một nhóm tài khoản ChatGPT dùng để dịch các bình luận ngắn giữa tiếng Urdu và tiếng Anh, có dấu hiệu liên quan đến một vụ lừa đảo “nhiệm vụ⁠(mở trong cửa sổ mới)”. Trong kiểu lừa đảo này, nạn nhân được mời làm công việc lương cao nhưng sau đó phải tự nộp tiền vào hệ thống mới có thể nhận được khoản “thu nhập” được hứa hẹn. Hoạt động này dường như xuất phát từ Campuchia. Trong những vụ lừa đảo này, nạn nhân thường mất cả khoản “thu nhập” lẫn tiền túi của mình. Chúng tôi bắt đầu điều tra hoạt động này sau khi nhận được thông tin từ Meta.

Mạng lưới này chủ yếu dùng các mô hình của chúng tôi để dịch những bình luận ngắn giữa tiếng Urdu và tiếng Anh, có nội dung giống các cuộc trò chuyện giữa kẻ lừa đảo và nạn nhân. Chúng tôi phát hiện các nội dung đề cập đến việc nhắn tin qua Telegram (dường như là nền tảng chính của chúng), WhatsApp, SMS cùng nhiều diễn đàn và nhóm việc làm nơi có thể đăng tin tuyển dụng.

Những kẻ lừa đảo dường như chủ yếu giả làm hai kiểu nhân vật. Kiểu thứ nhất là “nhà tuyển dụng”: Chúng chủ động tiếp cận người lạ bằng cách đăng quảng cáo về công việc từ xa có thu nhập cao. Kiểu còn lại, tạo ra nhiều hoạt động hơn, là “người hướng dẫn”. Nhân vật này sẽ tiếp nối lời mời của “nhà tuyển dụng” và hướng dẫn mục tiêu cách làm việc. Các “người hướng dẫn” rất thường xuyên đề cập đến những buổi đào tạo trên Telegram.

Đôi khi, những kẻ lừa đảo cũng dùng các mô hình của chúng tôi để hiệu đính nội dung trang web. Các trang này dường như giả mạo tên gọi và giao diện của những thương hiệu cao cấp trong lĩnh vực thiết kế, thời trang và du lịch. Các nhân vật “người hướng dẫn” tự nhận đang tuyển dụng thay mặt những thương hiệu đó, cho thấy các trang web này có thể được dùng để khiến vụ lừa đảo trông đáng tin hơn.

Dựa trên phạm vi quan sát còn hạn chế, có vẻ những kẻ lừa đảo đã làm theo một quy trình phổ biến để dẫn dắt mục tiêu từ lúc tiếp cận đến khi mắc bẫy:

1. Đăng tin tuyển dụng: Dựa trên câu lệnh và nội dung được tạo, những kẻ lừa đảo dường như bắt đầu bằng việc đăng tin tuyển dụng trên nhiều diễn đàn trực tuyến. Thông tin tuyển dụng thường đề cập đến công việc từ xa với mức lương tương đối cao so với khối lượng công việc ít ỏi, chẳng hạn 300 USD mỗi ngày cộng tiền thưởng cho vài giờ làm việc. Các tin này thường do nhân vật “nhà tuyển dụng” đăng.

2. Tuyển người: Sau đó, những kẻ lừa đảo tạo bình luận dưới danh nghĩa “người hướng dẫn” để liên hệ với ứng viên tiềm năng qua nhiều ứng dụng nhắn tin khác nhau và nói rằng mình làm việc cùng “nhà tuyển dụng”. “Người hướng dẫn” tự nhận làm việc cho một trong các thương hiệu cao cấp mà đường dây này đã dựng trang web giả mạo. Chúng mô tả nhiệm vụ là gửi đánh giá năm sao lên trang web của các thương hiệu cao cấp đó, bề ngoài nhằm nâng điểm đánh giá của khách hàng.

3. Trấn an: Trong nội dung được tạo, những kẻ lừa đảo thường trấn an mục tiêu rằng công việc này là hợp pháp vì được thực hiện thay mặt một công ty lâu đời. Nếu mục tiêu tỏ ra lo ngại, kẻ lừa đảo sẽ nói rằng bản thân chúng cũng từng bị lừa nhưng cơ hội này thì an toàn.

4. Đào tạo: Nếu mục tiêu tiếp tục bày tỏ sự quan tâm, nội dung được tạo cho thấy “người hướng dẫn” sẽ đề nghị đào tạo cho họ, thường là trên Telegram. Ban đầu, mục tiêu sẽ được cấp quyền truy cập vào một “tài khoản đào tạo”, nơi họ phải hoàn thành 25–35 nhiệm vụ đánh giá mỗi ngày. “Tài khoản đào tạo” sẽ hiển thị khoản “thu nhập” của mục tiêu tăng lên nhanh chóng.

5. Kích thích lòng tham: Nếu mục tiêu tiếp tục đào tạo, nội dung được tạo thường cho thấy họ sẽ được giao một nhiệm vụ đánh giá “đặc biệt” hoặc “tối thượng” với tiền thưởng cao hơn. “Người hướng dẫn” sẽ nhấn mạnh rằng cơ hội này rất hiếm và mục tiêu may mắn đến mức nào.

6. “Phí kích hoạt”: Khi “thu nhập” của mục tiêu đạt đến một mức nhất định, nội dung được tạo có cảnh “người hướng dẫn” nói rằng họ phải trả “phí kích hoạt” mới có thể rút “thu nhập”. Nếu cần, kẻ lừa đảo sẽ thúc giục họ vay tiền từ bạn bè hoặc gia đình.

7. Gây áp lực: Nội dung được tạo cho thấy nếu mục tiêu chần chừ không muốn nộp tiền, kẻ lừa đảo sẽ ngày càng hung hăng. Chúng gây áp lực bằng cách so sánh họ với những người làm việc hiệu quả hơn và nói rằng họ sẽ mất khoản thu nhập nếu không nộp tiền.

8. Viện cớ: Nếu nội dung trò chuyện cho thấy mục tiêu đã nộp tiền, kẻ lừa đảo sẽ liên tục viện lý do khiến họ không thể rút thu nhập, thường là yêu cầu họ nộp thêm tiền.

Một số cuộc trò chuyện cho thấy các mục tiêu rất hoài nghi. Một số bình luận do những kẻ lừa đảo tạo ra mang giọng điệu của “người hướng dẫn” hỏi tại sao mục tiêu ngừng nhắn tin, cho thấy kiểu lừa đảo này có thể có tỷ lệ thành công nhìn chung khá thấp. Tuy nhiên, một số cuộc trò chuyện và báo cáo trực tuyến cho thấy ít nhất một số nạn nhân đã thực sự nộp tiền vào những vụ lừa đảo này. Chúng tôi không thể xác minh độc lập những hoạt động diễn ra bên ngoài các công cụ của mình.

Chính sách của OpenAI nghiêm cấm sử dụng đầu ra từ các công cụ của chúng tôi cho hành vi gian lận hoặc lừa đảo. Chúng tôi cam kết hợp tác với các đơn vị cùng ngành và cơ quan chức năng để tìm hiểu cách AI tác động đến hành vi đối kháng, đồng thời chủ động ngăn chặn những hoạt động lừa đảo lạm dụng dịch vụ của chúng tôi. Theo cam kết này, chúng tôi đã chia sẻ thông tin về các mạng lưới lừa đảo bị triệt phá với các đơn vị cùng ngành và cơ quan chức năng liên quan nhằm tăng cường an toàn chung.