Chiến dịch “Ngăn chặn Tin tức”: Hoạt động gây ảnh hưởng tái diễn

Nghiên cứu tình huống này ban đầu được công bố trong báo cáo tháng 10 năm 2025⁠(mở trong cửa sổ mới) của OpenAI.

Chúng tôi đã cấm một nhóm tài khoản tìm cách sử dụng các mô hình của chúng tôi để tạo nội dung cho chiến dịch gây ảnh hưởng bí mật mà chúng tôi từng đề cập vào tháng 10 năm 2024 với tên gọi “Ngăn chặn Tin tức”. Hoạt động này bắt nguồn từ Nga và có vẻ phù hợp với mô hình chiến dịch do một công ty tiếp thị điều hành. Cuộc điều tra của chúng tôi phát hiện chủ thể này đã tìm cách dùng các công cụ AI của những công ty khác để tạo video, rồi đăng lên YouTube và TikTok. Chúng tôi không thể xác nhận độc lập cuối cùng họ đã sử dụng những mô hình nào.

Tương tự hoạt động mà chúng tôi đã ngăn chặn vào tháng 10 năm 2024, chiến dịch này chủ yếu dùng các mô hình của chúng tôi để tạo nội dung rồi đăng lên mạng xã hội và một nhóm trang web giả danh chính những cơ quan báo chí ở châu Phi và Vương quốc Anh mà chúng tôi đã đề cập năm ngoái.

Dù hoạt động này có vẻ là nỗ lực tiếp tục chiến dịch trước đó sau khi chúng tôi và các đơn vị cùng ngành can thiệp, chúng tôi đã nhận thấy một số điểm khác biệt đáng chú ý. Thứ nhất, tỷ lệ tạo hình ảnh thấp hơn đáng kể. Như chúng tôi đã lưu ý vào thời điểm đó, hoạt động Ngăn chặn Tin tức ban đầu tạo ra lượng hình ảnh nhiều bất thường; còn hoạt động mới nhất tập trung nhiều hơn vào việc tạo văn bản và tương đối hiếm khi tạo hình ảnh. Điều này phù hợp với đánh giá của cơ quan kỹ thuật số Pháp VIGINUM rằng “kể từ khi các báo cáo của Meta và OpenAI được công bố, việc sử dụng hình ảnh do AI tạo ra đã giảm mạnh”.

Thứ hai, chiến dịch còn dùng ChatGPT để tạo kịch bản và phần mô tả cho các video ngắn theo phong cách bản tin. Thông thường, những người vận hành nhập một văn bản dài bằng tiếng Nga và yêu cầu tạo kịch bản video từ văn bản đó. Sau đó, họ yêu cầu mô hình dịch văn bản sang tiếng Pháp. Thứ ba, họ yêu cầu mô hình tạo phần mô tả được tối ưu hóa cho SEO và các hashtag.

Một số kịch bản này xuất hiện trong các video trên một kênh YouTube có liên hệ với trang web hướng đến châu Phi của chiến dịch Ngăn chặn Tin tức, newstop[.]africa. Các kịch bản khác xuất hiện trên một kênh YouTube và một kênh TikTok không mang thương hiệu “Ngăn chặn Tin tức”. Các kênh này sử dụng một nhân vật do AI tạo ra để đọc tin tức. Trong phần lớn trường hợp, các đoạn ngắn có phát thanh viên được xen kẽ với cảnh quay về những sự kiện diễn ra tại châu Phi hoặc có liên quan đến châu Phi. Các đoạn phim về phát thanh viên dường như không được tạo bằng mô hình của chúng tôi; chúng tôi không thể xác nhận độc lập dịch vụ nào đã được sử dụng. Diện mạo của phát thanh viên thay đổi trong suốt năm 2025, như minh họa trong các ảnh chụp màn hình video TikTok bên dưới.

Trong những trường hợp phức tạp nhất, những người vận hành đã dùng các mô hình của chúng tôi để tạo câu lệnh video, dường như nhằm sử dụng với các mô hình AI khác. Trong quy trình này, trước tiên họ tạo một kịch bản video bằng tiếng Nga, sau đó chia kịch bản thành các đoạn gồm hai câu và yêu cầu ChatGPT tạo câu lệnh video cho từng đoạn. Sau khi tạo xong các câu lệnh video, những người vận hành yêu cầu mô hình dịch toàn bộ kịch bản sang tiếng Pháp.

Hoạt động của chiến dịch này thuộc ba nhóm chính. Thứ nhất, chiến dịch tạo nội dung bằng tiếng Pháp chỉ trích vai trò của Pháp và Hoa Kỳ tại châu Phi, đồng thời ca ngợi vai trò của Nga tại đây. Thứ hai, chiến dịch tạo nội dung bằng tiếng Anh chỉ trích Ukraine và những bên ủng hộ nước này trên trường quốc tế. Trong một số trường hợp, những người vận hành còn tạo hình ảnh đi kèm nội dung văn bản. Trong một số ít trường hợp, họ yêu cầu ChatGPT tạo bài viết quảng bá và nội dung quảng cáo Google cho thương hiệu tin tức chính của mình là “Newstop Africa”. Thay vì chỉ tập trung vào Newstop Africa, một số bài viết quảng bá này đặt thương hiệu Newstop bên cạnh các cơ quan báo chí hợp pháp, có thể nhằm khiến thương hiệu có vẻ đáng tin cậy hơn nhờ sự liên tưởng đó.

Nhóm hoạt động thứ ba là tạo tài liệu quảng bá cho nhiều đơn vị có vẻ là doanh nghiệp thương mại tại Nga. Trong đó có việc tạo quảng cáo cho hoạt động cờ bạc trực tuyến không có giấy phép. Sự kết hợp nhiều loại nội dung như vậy phù hợp với mô hình một công ty thương mại vừa nhận điều hành thuê các chiến dịch gây ảnh hưởng bí mật, vừa thực hiện hoạt động quảng cáo truyền thống hơn; đồng thời cũng phù hợp với hoạt động mà chúng tôi đã báo cáo năm ngoái.

Mặc dù chiến dịch này tập trung nhiều hơn vào nội dung video ngắn và sử dụng nhiều công cụ AI theo cách phức tạp hơn, nội dung mà chiến dịch đăng tải dường như chỉ thu hút lượng người xem hoặc đối tượng tiếp cận hạn chế. Tính đến tháng 8 năm 2025, tài khoản X cốt lõi “Newstop Africa” chỉ có 172 người theo dõi; theo tính năng “Bài đăng hàng đầu” của X, số lượt đăng lại cao nhất của bất kỳ bài đăng nào trên tài khoản này là bốn.

Các kênh YouTube và TikTok có phát thanh viên AI đều có khoảng 1.900 người theo dõi; kênh TikTok ghi nhận 5.855 lượt thích, tương đương trung bình 105 lượt thích cho mỗi video trong số 56 video đã đăng. Video có nhiều lượt xem nhất ghi nhận 63.300 lượt, còn video ít lượt xem nhất chỉ có 87. Kênh YouTube ghi nhận tổng cộng khoảng 255.000 lượt xem cho 50 video, tức trung bình 5.100 lượt xem mỗi video, nhưng chúng tôi không thấy bằng chứng cho thấy các video này được chia sẻ lại, được truyền thông trích dẫn hay tạo được tiếng vang rộng hơn theo cách khác.

Trong báo cáo tháng 10 năm 2024, đánh giá ban đầu của chúng tôi là chiến dịch này đạt Cấp 3 trên Thang đo Mức độ lan tỏa, chủ yếu dựa trên một số “quan hệ đối tác thông tin” có vẻ đã được thiết lập với các trang web tại Vương quốc Anh. Tuy nhiên, nghiên cứu sau đó của VIGINUM và các nhà nghiên cứu nguồn mở cho thấy những “quan hệ đối tác” này có thể là hư cấu và đã “lợi dụng các lỗ hổng kỹ thuật trên những trang bên ngoài này” để thêm nội dung mà quản trị viên không hề hay biết. Trên cơ sở đó, hiện chúng tôi đánh giá hoạt động của chiến dịch này phù hợp hơn với Cấp 2: hoạt động trên nhiều nền tảng internet nhưng chưa lan tỏa đáng kể vào các cộng đồng thực.