Chiến dịch “Bất mãn được tài trợ”: Hoạt động gây ảnh hưởng

Nghiên cứu tình huống này được công bố lần đầu trong báo cáo tháng 2 năm 2025⁠(mở trong cửa sổ mới) của OpenAI.

Chúng tôi đã cấm các tài khoản ChatGPT sử dụng mô hình của chúng tôi để tạo bình luận ngắn bằng tiếng Anh và bài báo dài bằng tiếng Tây Ban Nha. Hoạt động này diễn ra theo khung giờ phù hợp với giờ làm việc tại Trung Quốc đại lục. Các bài báo bằng tiếng Tây Ban Nha được đăng trên những trang tin ở Mỹ Latinh. Hầu hết các trang web đều ghi tên một cá nhân là tác giả của các bài báo; trong một số trường hợp, phần ghi tên tác giả còn nêu mối liên hệ giữa người này với một công ty Trung Quốc là Jilin Yousen Culture Communication Co, Ltd (优森文化有限公司).

Các tài khoản gửi yêu cầu cho ChatGPT bằng tiếng Trung và chủ yếu hoạt động trong giờ làm việc tại Trung Quốc đại lục. Một số hoạt động có đặc điểm tương đồng với chiến dịch gây ảnh hưởng bí mật mang tên “Ngụy trang bằng thư rác⁠” mà chúng tôi đã báo cáo vào tháng 5: tạo các bình luận ngắn bằng tiếng Anh và hình ảnh chỉ trích Thái Hà, một người bất đồng chính kiến từng là giáo sư tại Trường Đảng Trung ương của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Nội dung này sau đó được đăng trên X bởi các tài khoản giả danh người ở Mỹ hoặc Ấn Độ.

Nếu chỉ có hoạt động này, chúng tôi có thể đã kết luận rằng nó có khả năng liên quan đến chiến dịch “Ngụy trang bằng thư rác”. Tuy nhiên, bên cạnh các bình luận ngắn, những tài khoản này còn tạo các bài báo dài bằng tiếng Tây Ban Nha chỉ trích Mỹ. Hoạt động này đặc biệt diễn ra dày đặc trong giai đoạn trước Diễn đàn APEC 2024 tại Peru. Đối tượng tạo các bài báo này bằng cách yêu cầu mô hình của chúng tôi dịch và mở rộng nội dung từ những bài báo tiếng Trung có sẵn công khai.

Các bài báo sau đó được đăng trên những trang tin Mỹ Latinh, chủ yếu ở Peru, ngoài ra còn có Mexico và Ecuador. Các trang tin thường đăng bài ngay trong ngày những tài khoản này dùng ChatGPT để tạo nội dung. Hầu hết các cơ quan báo chí đều ghi tên cùng một cá nhân là tác giả của các bài báo. Một số cơ quan xác định người này là đại diện pháp luật của một công ty mà chúng tôi cho là của Trung Quốc.

Đây là lần đầu tiên chúng tôi quan sát thấy một đối tượng gây ảnh hưởng có khả năng đến từ Trung Quốc đăng thành công các bài báo trên những cơ quan truyền thông chính thống ở Mỹ Latinh. Một số bài có thể đã được đăng theo thỏa thuận trả phí: một bài báo mà chúng tôi xác định được qua nghiên cứu nguồn mở có ghi là “được tài trợ”. Ngoài ra, đối tượng còn dùng ChatGPT để dịch các nội dung đề cập đến biên lai bằng tiếng Tây Ban Nha từ một cơ quan báo chí Mỹ Latinh, phù hợp với dấu hiệu trả phí để đăng bài.

Do chiến dịch này dường như sử dụng nội dung được tài trợ và có lập trường tiêu cực đối với nền chính trị cũng như các chính sách của Mỹ, chúng tôi đặt tên cho nó là “Bất mãn được tài trợ”.

Đối tượng này tạo hai loại nội dung chính: các bình luận ngắn chỉ trích Thái Hà bằng tiếng Anh và tiếng Trung, cùng các bài báo dài bằng tiếng Tây Ban Nha.

Khi tạo nội dung chỉ trích Thái Hà, người vận hành thường yêu cầu ChatGPT phản hồi các bài đăng trên Twitter hoặc video do bà đăng tải, hay những nội dung truyền thông đề cập đến bà. Một số bình luận đặt nghi vấn về hiểu biết chuyên môn của bà trong các lĩnh vực như Đài Loan, internet, văn học và lịch sử Trung Quốc. Những bình luận khác cáo buộc bà có sai phạm liên quan đến thị thực.

Các bài báo dài bằng tiếng Tây Ban Nha tập trung vào sự chia rẽ xã hội và chính trị tại Mỹ, thường dựa trên các sự kiện thời sự và tin tức mới nhất. Các chủ đề bao gồm bất bình đẳng, bạo lực chính trị, phân biệt đối xử và phân biệt giới tính, cũng như tin về tội phạm và những lời chỉ trích chính sách đối ngoại của Mỹ. Các cuộc khủng hoảng xã hội như tình trạng sử dụng ma túy và vô gia cư cũng là những chủ đề nổi bật. Người vận hành thường mô tả những cuộc khủng hoảng hoặc vấn đề này như dấu hiệu cho thấy sự thất bại của giới lãnh đạo hoặc của xã hội Mỹ. Nhìn chung, hoạt động này không thiên về đảng nào mà chỉ trích cả hai chính đảng lớn của Mỹ.

Chúng tôi chưa thấy bằng chứng cho thấy nội dung nhắm vào Thái Hà trên mạng xã hội thu hút được lượng tương tác thực đáng kể. Các tài khoản mạng xã hội đăng nội dung này thường có ít người theo dõi và lượng tương tác rất thấp.

Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên chúng tôi quan sát thấy một chiến dịch gây ảnh hưởng xuất phát từ Trung Quốc đưa thành công các bài báo dài lên truyền thông Mỹ Latinh để chỉ trích Mỹ. Dù kết quả này có thể ít nhất một phần là nhờ trả phí để đăng nội dung, theo hiểu biết của chúng tôi, đây vẫn là một hướng hoạt động chưa từng được báo cáo trước đó. Hướng này diễn ra song song với các hoạt động mạng xã hội phổ biến hơn và có thể đã tiếp cận lượng độc giả lớn hơn đáng kể, dù chúng tôi không thể xác minh độc lập mức độ tương tác.

Khi dùng Thang đo mức độ lan tỏa⁠(mở trong cửa sổ mới) để đánh giá tác động của các chiến dịch gây ảnh hưởng theo thang điểm từ 1 (thấp nhất) đến 6 (cao nhất), chúng tôi đánh giá hoạt động này ở Mức 4 (lan sang truyền thông chính thống), do các trang tin Mỹ Latinh có lượng độc giả đông đảo.

Chúng tôi xác định rằng các bài báo này khớp với nội dung mà đối tượng đã tạo bằng mô hình của chúng tôi.

• Sự thật xấu xí về cách Mỹ hưởng lợi từ viện trợ cho cuộc chiến ở Ukraine (La Republica, Peru).

• Thực trạng bi thảm của vấn đề vô gia cư ở Mỹ (Wapa, Peru).

• Lập luận điên rồ đằng sau các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với một nhà hoạt động Palestine (El Popular, Peru).

• Sân khấu phi lý của nam tính (Libero, Peru).

• Những bóng đen hiện diện khắp nơi (El Popular, Peru).

• Sự coi thường nền dân chủ của giới lãnh đạo cấp cao các đảng phái tại Mỹ (El Popular, Peru).

• Sự thiếu minh bạch trong các bài phát biểu khi bầu cử và việc thao túng dư luận (Libero, Peru).

• Cuộc đình công và đấu tranh của người lao động ngành khách sạn (La Republica, Peru).

• Sự bất lực và tính tự hạn chế của các lệnh trừng phạt từ Mỹ (El Universal, Mexico).

• Những tiếng kêu thầm lặng dưới ách fentanyl (La Republica, Peru).

• Bão “Helene”: Những tuyên bố sai sự thật và thuyết âm mưu của các chính trị gia Mỹ (Wapa, Peru).

• Màn sương thuế quan: Chính sách thiển cận của Trump và tương lai nền kinh tế Mỹ (La Republica, Peru).

• Vấn đề an ninh lương thực trong xã hội Mỹ và tác động đối với trường học (Extra, Ecuador).

• Bi kịch của nước Mỹ: Khi sự thật bị che đậy (Expreso, Ecuador).

• Cuộc khủng hoảng an toàn trẻ em tại Mỹ (La Republica, Peru).

• Bóng đen bạo lực ở Brooklyn (El Plural, Tây Ban Nha).

• Đặc quyền xa xỉ của một kẻ sát nhân: Ca phẫu thuật do người nộp thuế chi trả (El Universal, Mexico).

• Ủng hộ Israel và xem nhẹ cuộc khủng hoảng nhân đạo (La Republica, Peru).

• Cuộc cạnh tranh mang tính hủy hoại trong các cuộc bầu cử ở Mỹ (Wapa, Peru).