Phát hiện cháy rừng bằng ChatGPT
Sinh viên năm nhất Ryan Honary đã biến một dự án khoa học thành mạng lưới cảm biến phát hiện cháy rừng trước khi thảm họa xảy ra.
“Khi học lớp năm, tôi muốn hiểu tại sao các đám cháy lại tàn phá khủng khiếp đến vậy và tại sao vẫn chưa có giải pháp.”
Đám cháy ngay gần nhà
Sau khi chứng kiến sức tàn phá của vụ cháy Camp Fire năm 2018 khi đang học lớp năm, Ryan Honary tin rằng phải có một cách tốt hơn. Cậu biến suy nghĩ đó thành một dự án khoa học với vài sợi dây, một thiết bị dò nhiệt và một chiếc máy sấy tóc.
Năm năm sau, dự án khoa học ấy trở thành SensoRy AI, một hệ thống phát hiện cháy rừng ngay khi bắt lửa và lập tức cảnh báo cho lực lượng cứu hỏa cùng các cơ quan chức năng. ChatGPT chuyển dữ liệu cảm biến phức tạp thành thông tin rõ ràng, thiết thực để lực lượng ứng cứu có thể hiểu nhanh chóng và dễ dàng.
Ryan tinh chỉnh hệ thống dây điện trên một cảm biến.
Ryan nhận cảnh báo từ ChatGPT dựa trên dữ liệu cảm biến theo thời gian thực.
Ryan mày mò với các cảm biến trong nhà để xe, nơi SensoRy AI ra đời.
Phát hiện những dấu hiệu đầu tiên
Cháy rừng thường bắt đầu ở những vùng hẻo lánh, nơi hẻm núi, thảm thực vật và tầm nhìn hạn chế khiến việc phát hiện sớm trở nên khó khăn. Camera, vệ tinh và người quan sát có thể bỏ lỡ những dấu hiệu sớm nhất của một đám cháy.
Các cảm biến chạy bằng năng lượng mặt trời của SensoRy AI phát hiện nhiệt, khói, ngọn lửa và hoạt động của cột khói ngay khi bắt lửa. Thông tin đó được truyền qua mạng mesh, còn ChatGPT chuyển dữ liệu cảm biến trực tiếp thành cảnh báo rõ ràng để lực lượng ứng cứu hiểu ngay khi phát hiện nguy cơ cháy.
“Đây vẫn sẽ là một công nghệ đột phá, ngay cả khi nó không phải do một đứa trẻ phát triển.”
Ryan dùng ChatGPT để chuyển dữ liệu cảm biến phức tạp thành cảnh báo cháy rừng rõ ràng, dễ hiểu.
Ryan dùng ChatGPT Voice để kiểm tra cảm biến mà không cần dùng tay trong lúc làm việc.
Biến cảnh báo thành câu trả lời
Phát hiện đám cháy mới chỉ là bước đầu. Thách thức thực sự là biến dữ liệu cảm biến phức tạp thành những câu trả lời thiết thực. Các cảm biến của Ryan phân tích ảnh nhiệt, khói, tọa độ GPS, điều kiện gió và khả năng đám cháy lan rộng. ChatGPT giúp chuyển thông tin đó thành hướng dẫn rõ ràng, tức thời cho lực lượng cứu hỏa và người dân.
Nhờ ChatGPT, Ryan đã xây dựng một tính năng bộ đàm cho phép lính cứu hỏa trực tiếp đặt những câu hỏi như: Đây có phải là đám cháy không? Đám cháy nằm ở đâu? Tuyến sơ tán tốt nhất là tuyến nào? ChatGPT biến dữ liệu cảm biến trực tiếp thành câu trả lời chỉ trong vài giây.
Phát hiện đám cháy
Theo dõi hướng lan
Trực quan hóa vùng cháy
“ChatGPT giúp chúng tôi tìm ra những cách mới để giải quyết một vấn đề cũ. Hệ thống đang phát hiện đám cháy nhanh hơn.”
Ryan đã xây dựng một tính năng bộ đàm dùng ChatGPT, cho phép lính cứu hỏa đặt câu hỏi theo thời gian thực về đám cháy được phát hiện.
Ryan hướng dẫn lính cứu hỏa cách các cảm biến dùng ChatGPT để lập bản đồ vị trí, hướng lan của đám cháy và các tuyến sơ tán gần đó.
Ryan làm việc cùng các lính cứu hỏa để không ngừng cải tiến cảm biến.
Từ hội thi khoa học đến mạng lưới cảm biến
Khởi đầu là một dự án khoa học lớp năm, nay ý tưởng ấy đã trở thành hệ thống phát hiện cháy rừng đang hoạt động tại Nam California. SensoRy AI đã phát hiện được các đám cháy ngoài thực địa, được triển khai tại ba thành phố và đang mở rộng lên hơn 100 cảm biến trên toàn tiểu bang.
Trong lúc chuẩn bị xa nhà để vào đại học, Ryan vẫn tiếp tục hợp tác với lính cứu hỏa, các nhà nghiên cứu và đơn vị quản lý đất đai để cải thiện mạng lưới sau mỗi lần triển khai. Mục tiêu của Ryan là giúp lực lượng cứu hỏa ứng phó sớm hơn, cung cấp thông tin rõ ràng cho người dân nhanh hơn và bảo vệ cộng đồng tốt hơn trước cháy rừng.
“Không có giới hạn độ tuổi nào ngăn bạn tìm thấy điều mình thực sự đam mê để theo đuổi.”