Hoa Kỳ đang thúc đẩy an toàn AI qua hành động cấp bang và liên bang

Tác giả: Chris Lehane, Giám đốc Quan hệ Toàn cầu

Từ thủ phủ các bang trên khắp cả nước đến Washington và các hội nghị quốc tế, những cách tiếp cận nghiêm túc đối với quản trị AI tiên phong đang dần thành hình. Cùng nhau, các nỗ lực này đang thúc đẩy một tầm nhìn dân chủ cho AI.

California, New York và gần đây nhất là Illinois đã thúc đẩy luật về an toàn AI tiên phong, góp phần đưa đất nước tiến tới một nền tảng chung trong việc quản trị các hệ thống AI mạnh nhất.

Những nỗ lực này phản ánh đà phát triển của điều OpenAI gọi là chủ nghĩa liên bang đảo chiều: các bang góp phần thiết lập một định hướng chung thông qua một khuôn khổ chung. Khi công việc do các bang dẫn dắt hội tụ với các nỗ lực đang diễn ra ở cấp liên bang, một tiêu chuẩn quốc gia bắt đầu hình thành, đặt nền móng cho khuôn khổ AI toàn cầu do Hoa Kỳ dẫn dắt. Chúng tôi tin rằng cách tốt nhất để bảo đảm AI mang lại lợi ích cho số đông, chứ không chỉ một nhóm nhỏ, là để các quyết định then chốt—bắt đầu từ an toàn AI tiên phong—do các chính phủ dân chủ đưa ra, chứ không chỉ do các phòng thí nghiệm tiên phong quyết định.

Rốt cuộc, một khuôn khổ quốc gia dựa trên nguyên tắc đó sẽ phục vụ Hoa Kỳ tốt nhất. Nhưng khi chưa có khuôn khổ như vậy, các bang có thể đưa chúng ta đến đó bằng cách thông qua những đạo luật tương đồng với nhau. Từng bước một, họ có thể tạo ra một tiêu chuẩn quốc gia trên thực tế.

Và nếu an toàn là ưu tiên, một tiêu chuẩn quốc gia như vậy là cách tiếp cận chính sách tốt nhất để bảo đảm (a) Hoa Kỳ tiếp tục dẫn đầu về đổi mới và không bị suy yếu bởi một mớ chắp vá quy định làm chậm khả năng xây dựng một hệ thống công nghệ AI dân chủ toàn cầu, được tối ưu hóa để những bên chính nghĩa có các công cụ cần thiết nhằm phòng vệ trước các tác nhân xấu tìm cách lạm dụng AI trong những lĩnh vực như an ninh mạng; và (b) đặt Hoa Kỳ vào vị thế mạnh nhất để biến tiêu chuẩn quốc gia thành một cách tiếp cận toàn cầu cho việc triển khai AI an toàn, dựa trên các giá trị dân chủ. Nếu muốn tạo ra một khuôn khổ an toàn thực sự ưu tiên việc thiết lập tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế—điều sẽ hỗ trợ tốt nhất cho việc triển khai AI an toàn—chúng ta cần làm việc nghiêm túc, có mục tiêu rõ ràng và có một chiến lược kết nối các bang, chính phủ liên bang và cuộc đối thoại quốc tế. Cách tiếp cận mang tính trình diễn hoặc phô trương đạo đức sẽ không giải quyết được vấn đề ở đây—sự hỗn loạn ở cấp bang không có lợi cho một cách tiếp cận an toàn bền vững, mà chỉ dẫn đến thêm hỗn loạn.

Để cách tiếp cận đó thành công, các bang nên tiếp tục thống nhất quanh những yếu tố cốt lõi, như California, New York và Illinois đã làm. Nhìn chung, các yếu tố đó là:

• Một khuôn khổ an toàn được ghi nhận bằng văn bản, kèm theo đánh giá rủi ro cho các mô hình tiên phong và việc công khai các đánh giá đó cùng kết quả của chúng.
• Báo cáo các sự cố an toàn nghiêm trọng.
• Quản trị và trách nhiệm giải trình thông qua các cuộc kiểm toán độc lập, khách quan.

Kết hợp lại, ba bang này đã đưa sự giám sát dân chủ vào việc triển khai AI tiên phong. California đã thiết lập khuôn khổ công bố thông tin cốt lõi. New York cho thấy cách tiếp cận này có thể được áp dụng ở nhiều khu vực pháp lý. Illinois bổ sung cho cách tiếp cận đó bằng cách yêu cầu xác minh độc lập đối với các công bố quan trọng.

Chúng tôi hiểu rằng luật thường bao gồm các điều khoản bổ sung để bảo đảm đủ số phiếu cần thiết cho việc thông qua. Nhưng chúng tôi tin đây là những yếu tố thiết yếu cần có để tạo ra một tiêu chuẩn quốc gia trên thực tế thông qua chủ nghĩa liên bang đảo chiều. Nếu thiếu kỷ luật đó, chúng ta có nguy cơ để chính sách bị mở rộng quá mức và tạo ra một mớ chắp vá luật cấp bang khiến cơ quan quản lý khó thực thi, người tiêu dùng khó định hướng, đồng thời làm lệch nguồn lực của nhà phát triển—đặc biệt là ở các công ty khởi nghiệp và doanh nghiệp nhỏ—vốn nên được đầu tư vào an toàn. Đặc biệt, như vài tuần qua đã cho thấy, khi các mô hình AI ngày càng mạnh hơn, chúng ta cần một hệ thống mạch lạc để có thể đưa các công cụ vào tay chính phủ, các đơn vị phụ trách hạ tầng trọng yếu, đồng minh và đối tác đáng tin cậy.

Các nhà hoạch định chính sách cũng nên đề phòng việc mở rộng nhiệm vụ quá đà. Không nên yêu cầu các bang quản lý những rủi ro lớn về an ninh quốc gia (hoặc trên thực tế đưa ra quyết định an ninh quốc gia thay mặt cả nước) hay tiến hành các cuộc rà soát mang tính kỹ thuật cao, vốn phù hợp hơn với các chuyên gia liên bang có nguồn lực, chuyên môn, quyền truy cập vào hệ thống mật và năng lực làm việc chặt chẽ với các đội ngũ của chúng tôi.

Ở cấp liên bang, Chính quyền Trump tiếp tục làm việc với các chuyên gia kỹ thuật và an ninh quốc gia về một khuôn khổ để chính phủ Hoa Kỳ kiểm thử các mô hình AI mạnh nhất về an ninh mạng. Khuôn khổ đó sẽ thiết lập các tiêu chuẩn, mốc thời gian và quy trình kiểm thử. OpenAI đang tham gia các cuộc thảo luận mang tính xây dựng với Chính quyền, các công ty cùng ngành, hiệp hội doanh nghiệp và các bên liên quan khác để góp phần định hình nỗ lực này.

Công việc đang diễn ra về đánh giá an ninh mạng cho thấy vì sao tính nhất quán lại quan trọng. Hiện nay, và điều này là dễ hiểu, các mô hình đang được kiểm thử trước khi khuôn khổ liên bang hoàn tất. Khi các phòng thí nghiệm triển khai quy trình đó, một bài học đã trở nên rõ ràng: chúng ta cần một cách tiếp cận nhất quán và có thể lặp lại ở cả cấp bang lẫn liên bang. Điều đó là thiết yếu nếu chúng ta muốn đưa những mô hình mạnh nhất vào tay chính phủ, các đơn vị bảo vệ hạ tầng trọng yếu, đồng minh và những đối tác đáng tin cậy khác. Chúng tôi ghi nhận mục tiêu của Chính quyền là hoàn thiện khuôn khổ này vào đầu tháng 8.

Một khuôn khổ kiểm thử liên bang sẽ giúp đưa các công cụ AI tiên tiến vào tay chính phủ, các đơn vị bảo vệ hạ tầng trọng yếu, đồng minh và những đối tác đáng tin cậy khác. Qua đó, khuôn khổ này sẽ củng cố các thể chế dân chủ và góp phần xây dựng một hệ thống công nghệ AI dân chủ do Hoa Kỳ dẫn dắt. Đây là thời điểm để tận dụng lợi thế đổi mới của Hoa Kỳ nhằm hỗ trợ AI dân chủ.

Một quy trình liên bang chưa được xác định rõ hay một mớ chắp vá luật cấp bang đều không thể tạo ra cơ chế an toàn AI tiên phong mạch lạc. Chúng ta cần một cách tiếp cận bảo đảm những đơn vị kiểm thử tốt nhất đánh giá các mô hình mạnh nhất—và những lực lượng phòng thủ đáng tin cậy được tiếp cận các công cụ đó đủ nhanh để đi trước các tác nhân xấu.

Quốc hội cũng đang hành động. Các nhà lập pháp ở cả hai viện và cả hai đảng—gần đây nhất gồm các Hạ nghị sĩ Jay Obernolte và Lori Trahan—đã chú ý đến những diễn biến tại các bang và trong nhánh hành pháp, đồng thời đưa ra các đề xuất cho một khuôn khổ liên bang. Không bản dự thảo thảo luận nào có lộ trình thực tế để được thông qua lại có thể hoàn hảo. Nhưng chúng tôi xem công việc này là một bước tiến hữu ích và tin rằng nhiều điều khoản trong đó được cân nhắc kỹ lưỡng và đáng được ủng hộ.

Chúng tôi cũng được khích lệ khi lãnh đạo Thượng viện và Hạ viện đang đầu tư nghiêm túc vào các đề xuất về quản trị quốc gia và an toàn AI tiên phong, và chúng tôi đã có những cuộc trao đổi mang tính xây dựng với nhiều người trong số họ. Xét quy mô và tầm ảnh hưởng của các bang đã ban hành những đạo luật có cùng định hướng, việc đưa các cách tiếp cận đó vào luật liên bang sẽ giúp dễ thiết lập một cơ chế an toàn AI tiên phong thống nhất trên toàn quốc hơn.

Bản kế hoạch an toàn AI tiên phong của OpenAI nêu ra những yếu tố mà chúng tôi cho là thiết yếu trong khuôn khổ đó.

Thứ nhất, chính phủ liên bang nên dẫn dắt việc kiểm thử và đánh giá các hệ thống tiên tiến nhất. AI tiên phong đặt ra các vấn đề về an ninh quốc gia và an toàn công cộng, đòi hỏi chuyên môn kỹ thuật, nguồn lực và quyền tiếp cận mà không bang nào có thể tái tạo đầy đủ.

Công việc đó nên củng cố Trung tâm Tiêu chuẩn và Đổi mới AI (CAISI), được thành lập dưới thời Tổng thống Biden và được tăng cường dưới thời Tổng thống Trump. CAISI có thể cung cấp năng lực liên bang bền vững cần thiết để đánh giá các mô hình tiên tiến và chuyển trọng tâm của an toàn AI tiên phong sang ngăn ngừa tác hại trước khi xảy ra, thay vì chủ yếu dựa vào trách nhiệm giải trình sau đó. Bất kỳ luật liên bang nào cũng nên cân nhắc kỹ cách CAISI phối hợp với phần còn lại của chính phủ và vai trò của cơ quan này ở trung tâm hoạt động kiểm thử.

Thứ hai, các công ty phát triển những hệ thống mạnh nhất nên đáp ứng các yêu cầu rõ ràng, bao gồm kiểm toán độc lập, báo cáo sự cố, tiêu chuẩn bảo mật vững chắc và bảo vệ người tố giác.

Thứ ba, các nỗ lực của liên bang và của bang nên củng cố lẫn nhau. Luật của các bang sẽ không hoàn toàn giống nhau, và chúng tôi mong được làm việc với các nhà hoạch định chính sách trên khắp cả nước để bảo đảm các luật này tăng cường an toàn đồng thời tối đa hóa lợi ích kinh tế của AI.

Các bang cũng nên tiếp tục đóng vai trò là phòng thí nghiệm của dân chủ trong những lĩnh vực ngoài an toàn AI tiên phong, bao gồm bảo vệ thanh thiếu niên, chính sách điện lực và môi trường, cũng như giáo dục và phổ cập hiểu biết về AI.

Một khuôn khổ liên bang vẫn là điều thiết yếu. AI tiên phong đặt ra các vấn đề về an ninh quốc gia, năng lực cạnh tranh kinh tế và an toàn công cộng, những điều rốt cuộc cần các tiêu chuẩn quốc gia, năng lực quốc gia và thể chế quốc gia để hỗ trợ AI dân chủ.

Luật quốc gia cũng có vai trò then chốt đối với một khuôn khổ quốc tế về tiêu chuẩn AI do Hoa Kỳ dẫn dắt. Ý tưởng đó đã được thảo luận vài tuần trước tại G7, cùng với Brazil, Ai Cập, Ấn Độ, Kenya và Hàn Quốc, nơi các CEO của những phòng thí nghiệm tiên phong hàng đầu trao đổi về nhu cầu có một khuôn khổ như vậy. Sau cuộc họp đó, CEO OpenAI Sam Altman đề xuất trên Financial Times⁠(mở trong cửa sổ mới) “một diễn đàn quốc tế do Hoa Kỳ dẫn dắt, thiết lập các tiêu chuẩn được chấp nhận, cung cấp phân tích chuyên gia và khách quan về năng lực và rủi ro, đồng thời đưa công nghệ đến với các quốc gia và công ty tham gia và tuân thủ quy tắc.” Tuần này, CEO Google DeepMind Demis Hassabis cũng đưa ra những ý tưởng đáng cân nhắc trong một bài viết mới. Luật liên bang—nhất thiết phải có sự ủng hộ của cả hai đảng—sẽ tạo nền tảng vững chắc cho nỗ lực quốc tế đó.

Đà phát triển hiện đã thể hiện rõ ở mọi cấp độ. Các bang đang thiết lập những cách tiếp cận chung. Quốc hội và nhánh hành pháp đang tiến tới xây dựng một khuôn khổ quốc gia. Và các nhà lãnh đạo toàn cầu đang bắt đầu thảo luận về các tiêu chuẩn quốc tế. Nếu mỗi nỗ lực đều dựa trên nỗ lực còn lại, Hoa Kỳ có thể dẫn dắt việc xây dựng một khuôn khổ toàn cầu đặt nền tảng trên tầm nhìn dân chủ cho AI. Và cách tiếp cận liên kết dân chủ này đối với AI mới là cách thực sự ưu tiên an toàn.