Yapay zeka ve gençlerin gelişimine ilişkin yeni araştırmalara hibe desteği

Hemen başvurun⁠(yeni bir pencerede açılır)

OpenAI, üretken yapay zekanın 13-17 yaş arası gençlerin yaşamını ve gelişimini nasıl etkilediğine ilişkin bağımsız araştırmaları desteklemek için 5 milyon $ ayırıyor.

Üretken yapay zeka, gençlerin öğrenme, üretme ve tavsiye alma biçimlerinin bir parçası haline geliyor. Etkilerinin çok boyutlu olması bekleniyor. Bu etkiler; gençlerin yapay zekayı ne için kullandığına, onunla nasıl etkileşim kurduğuna, bireysel koşullarına ve ailelerin, okulların, toplulukların ve teknoloji sağlayıcılarının sunduğu desteğe bağlı olabilir.

Gençlere yönelik yapay zeka ürünlerinin geliştirilmesine yön vermek ve politika yapıcılar ile düzenleyici kurumların karşı karşıya olduğu önemli soruların yanıtlanmasına yardımcı olmak amacıyla, gençlerin yapay zekayı nasıl kullandığı ve yapay zekanın yaşamları üzerindeki etkileri hakkında daha güçlü bir kanıt temeli oluşturmak istiyoruz. Örneğin, yaş ve bağlama göre ortaya çıkan farklılıklar, güvenlik önlemleri ile müdahalelerin etkinliği ve kanıtların uygulama ile değerlendirmeye nasıl yön verebileceği konusunda sektör genelindeki anlayışı derinleştirmeyi amaçlıyoruz. Bu program, özellikle gençlerin sosyal ve duygusal gelişimine odaklanarak ergenlik döneminde yapay zeka kullanımının sunduğu fırsatlar ve doğurduğu zorluklar hakkındaki bağımsız araştırmaları finanse edecek.

Anlayışı derinleştirecek ve güncel ya da yeni gelişen tartışmalara katkı sağlayacak kanıtlar üretecek önerileri memnuniyetle karşılıyoruz. Bunlara şu konular dahildir:

• Gençlerin üretken yapay zekayı nasıl kullandığı ve farklı kullanım biçimlerinin gelişimsel sonuçlarla ilişkisi

• Yapay zeka kullanımının gençlerin yaşamındaki olası etkileri

• Yapay zekanın gençlerin yaşamındaki etkilerini şekillendiren bireysel, sosyal, kültürel ve teknik etkenler

• Faydaları artırabilecek veya gençlerin güvenliğini güçlendirebilecek teknik müdahaleler, güvenlik önlemleri ve tasarım tercihleri

• Etkilerin yaşlara, gelişim evrelerine, topluluklara, kültürlere, dillere ve sosyoekonomik koşullara göre nasıl değişebileceği

Çocuk ve gençlerin gelişimi, psikoloji, halk sağlığı, insan-bilgisayar etkileşimi, iletişim, sosyoloji, antropoloji, veri bilimi ve yapay zeka güvenliği gibi alanları kapsayan disiplinler arası araştırmaları memnuniyetle karşılıyoruz. Her ülkeden önerileri teşvik ediyor, yapay zeka kullanımının yaygın olduğu ülkelerden gelenlere öncelik veriyoruz.

Nitel, nicel, deneysel, gözlemsel, kuramsal, katılımcı ve karma yöntemli yaklaşımların tümü uygundur. Gençlerin çalışmaların tasarımına veya yorumlanmasına katıldığı araştırmalar memnuniyetle karşılanır ancak zorunlu değildir.

Aşağıdaki konulardan biri veya birkaçıyla ilgili başvuruları teşvik ediyoruz:

• Duygusal gelişim ve esenlik: Duygu düzenleme, psikolojik dayanıklılık, kimlik, özne olma, öz saygı ve sosyal bağlar üzerine araştırmalar.

• Sosyal gelişim ve ilişkiler: Arkadaşlıklar, aile ilişkileri, aidiyet, iletişim, empati, sosyal beceriler ve yapay zeka ile insanlar arası bağ arasındaki ilişki üzerine araştırmalar.

• Demografik gruplara göre örüntüler, bağlamlar ve farklılıklar: Sonuçların kullanım süresi, türü ve amacı; yaş, kültür, dil, sosyoekonomik koşullar ve diğer bireysel veya bağlamsal etkenlere göre nasıl değiştiğine ilişkin araştırmalar.

• Risk azaltma, yaşa uygun tasarım ve politika yaklaşımları: Güvenlik önlemlerini, ürün müdahalelerini, yapay zeka okuryazarlığını, ebeveyn veya eğitimci desteğini ve sağlıklı kullanım uygulamalarını değerlendiren araştırmalar.

Reşit olmayanların katıldığı araştırmalarda bilgilendirilmiş onam ve rıza, gizlilik, koruma, veri güvenliği ve katılımın hassas bilgileri açığa çıkarma veya üretme olasılığı özellikle dikkate alınmalıdır.

Reşit olmayanların katıldığı bir araştırma öneren başvuru sahipleri şunları açıklamalıdır:

• İlgili kurumsal veya bağımsız etik inceleme süreci

• Bilgilendirilmiş onamın ve yaşa uygun rızanın nasıl alınacağı

• Katılımcıların gizliliğinin ve verilerinin nasıl korunacağı

• Araştırmacıların zarar veya yakın risk bildirimlerine nasıl karşılık vereceği

• Projenin hassas kişisel, davranışsal veya ruh sağlığı bilgileri içerip içermediği

• Araştırma ekibinin çocuk gelişimi, klinik uygulamalar veya koruma alanında hangi uzmanlıklara sahip olduğu

• Uygun durumlarda ebeveyn onamı

Hassas bilgilerin toplanması, bir projeyi kendiliğinden uygunsuz hâle getirmez. Ancak bu tür projeler ek etik inceleme, uzmanlık, güvenlik önlemleri ve zaman gerektirebilir.

Başvurular tek satır aralıklı bir Google Dokümanı olarak biçimlendirilmelidir. Başvuru sahipleri şunları sunmalıdır:

• Proje özeti: Önerilen araştırmayı ve beklenen katkısını kısaca açıklayan, bir sayfadan kısa bir özet.

• Araştırma önerisi: Kaynakça hariç en fazla üç sayfa olmalı ve şu konuları ele almalıdır:

  • Araştırma soruları

  • Konuyla ilgili önceki araştırmalar

  • Önerilen yöntemler ve analiz

  • Uygulanabilirlik veya erişim kanıtları dâhil olmak üzere çalışma grubu ve katılımcı bulma stratejisi

  • Beklenen çıktılar

  • Olası sınırlamalar

  • Programın hedefleriyle ilgisi

• Proje planı ve takvimi: Temel faaliyetler, kilometre taşları ve beklenen tamamlanma tarihi.

• Bütçe ve bütçe gerekçesi: Talep edilen finansman, başlıca maliyet kategorileri ve taahhüt edilmiş diğer destek kaynakları.

• Proje bağımlılıkları: Araştırmanın yürütülebilmesi için karşılanması gereken koşulların ve projenin hayata geçirilmesini tehlikeye atabilecek risklerin açıklaması.

• Etik ve koruma beyanı: Reşit olmayanları, hassas bilgileri veya potansiyel olarak kırılgan grupları içeren tüm araştırmalar için zorunludur. Uygun olduğu durumlarda öneriler, gençlerle yapılan araştırmaları düzenleyen mevzuata ve uyum stratejisine açıkça atıfta bulunmalıdır.

• Ekip bilgileri: Baş araştırmacının ve kilit ekip üyelerinin kısa özgeçmişleri veya biyografileri.

• Bağımsızlık ve çıkar çatışması beyanı: İlgili mali ilişkiler, sektör finansmanı veya diğer olası çıkar çatışmaları.

Başvurular İngilizce olarak sunulmalıdır. Araştırmanın kendisi herhangi bir dilde yürütülebilir.

Öneriler şu ölçütlere göre değerlendirilecektir:

• Bilimsel titizlik: Araştırma tasarımının ve analizin gücü ile uygunluğu

• İlgililik: Yapay zekaya ilişkin güncel kamusal tartışmalarla ilgili bir konunun incelenmesi

• Önerinin niteliği: Başvurunun açıklığı, odaklılığı ve tutarlılığı

• Uygulanabilirlik: Bulguların modellere, ürünlere, güvenlik önlemlerine, düzenleyici yaklaşımlara veya gelecekteki araştırmalara yönelik rehberliğe dönüştürülebilme potansiyeli

• Etik ve koruma: Reşit olmayanlar ile diğer katılımcılara yönelik korumaların yeterliliği

• Yapılabilirlik: Projenin önerilen kaynaklar ve takvimle tamamlanıp tamamlanamayacağı

• Ekip uzmanlığı: Ekibin önerilen çalışmayı sorumlu biçimde yürütme kapasitesi

• Kapsayıcılık ve genellenebilirlik: Farklı topluluklara, bağlamlara, kültürlere ve deneyimlere gösterilen özen

• Tamamlayıcılık: Çalışmanın mevcut kanıtlara ne ölçüde katkıda bulunduğu ve OpenAI'ın kurum içi araştırma gündemini ne ölçüde tamamladığı

• Bağımsızlık ve güvenilirlik: Bulgular yapay zeka ürünü sağlayıcılarının lehine olsun veya olmasın, projenin güvenilir sonuçlar üretme kapasitesi

ChatGPT'yi konu alan araştırmalara, disiplinler arası ekiplere, yeterince temsil edilmeyen topluluklara veya bölgelere ve yakın ya da orta vadeli politika ve düzenleme kararlarına yön verebilecek açık kanıtlar üretme kapasitesine sahip projelere öncelik verilebilir.

Nihai hibeler, hibe alıcısının geçerli hüküm ve koşulları belirleyen bir hibe sözleşmesini, destek yazısını, sertifikayı, kabul beyanını veya başka bir belgeyi imzalamasına tabi olabilir. Hibe alabilmek için bu tür tüm koşulların kabul edilmesi ve bunlara uyulması gerekir.

Başvurular bugün açıldı ve 6 Ekim 2026'ya kadar devam edecek. Kurum içi uzmanlardan ve danışmanlardan oluşan bir kurul, başvuruları geldikçe değerlendirecek ve seçilen önerilere en geç 13 Kasım 2026'da bildirimde bulunacaktır. Başvurmak için bu bağlantıyı⁠(yeni bir pencerede açılır) izleyin.

Soru: Beklenen çıktılar nelerdir?

Cevap: Finanse edilen her projenin OpenAI'a şu konuları açıklayan bir nihai rapor sunması beklenecektir:

• Araştırma sorusu ve yöntemleri

• Sonuçlar ve destekleyici kanıtlar

• Sınırlamalar ve belirsizlik kaynakları

• Bulguların desteklediği ölçüde politika yapıcılara, düzenleyici kurumlara, teknoloji sağlayıcılarına veya diğer paydaşlara yönelik öneriler

Araştırmanın ilerlediğinden emin olmak için 2027'nin ilk çeyreğinde araştırmanın ilerleyişine ilişkin bir ara güncelleme ve uygun durumlarda ilk bulguların paylaşılmasını istiyoruz.

Bu kritik konulardaki kamusal tartışmaları ileriye taşıyabilecek araştırmalara öncelik veriyoruz. Araştırmacıların bulgularını hakemli bir yayın, ön baskı, kamuya açık rapor veya benzer bir format aracılığıyla kamuoyuna sunmalarını önemle teşvik ediyoruz. Ancak yayın yapmak, finansman almanın bir koşulu olmayacaktır.

Soru: Uygunluk ölçütleri nelerdir?

Cevap: Başvuru sahiplerinin uygun sayılması için şu koşulları karşılaması gerekir:

• 18 yaşında veya daha büyük olmak

• Bir araştırma kurumu veya kuruluşuyla bağlantılı olmak ve/veya çocuk ya da ergen gelişimi, esenlik, insan-bilgisayar etkileşimi, yapay zekânın etkileri veya yakından ilişkili bir alanda önemli deneyime sahip olmak

Kâr amaçlı girişimler yerine araştırmaları finanse etmeyi hedeflediğimiz için şu aşamada kâr amacı güden kuruluşlara öncelik vermeyeceğimizi lütfen unutmayın.

Soru: Proje başına ne kadar bütçe ayrılabilir?

Cevap: Araştırma projelerine proje başına 1 milyon dolara, toplamda ise 5 milyon $'a kadar hibe vereceğiz.

Soru: Hibe, genel giderleri veya dolaylı maliyetleri karşılamak için kullanılabilir mi?

Cevap: Her projenin hibesinin en fazla %10'u genel giderler veya dolaylı maliyetler için kullanılabilir.

Soru: Hibe, lisans veya lisansüstü öğrencileri ya da doktora sonrası araştırmacıların araştırmaya katılımını desteklemek için kullanılabilir mi?

Cevap: Evet.

Soru: Proje takvimi nedir?

Cevap: Nihai sonuçlarını daha kısa sürede sunabilecek araştırma projelerini özellikle tercih ediyoruz. Fonları aldıktan sonraki 12 ay içinde bir çalışma taslağı (yani küçük bir konferansta tartışılabilecek düzeyde bir metin) sunmanızı istiyoruz.

Soru: Birden fazla kurum bir proje önerisi üzerinde iş birliği yapabilir mi?

Cevap: Evet.

Soru: Bu hibeleri OpenAI Foundation mı yoksa OpenAI Group PBC mi finanse ediyor?

Cevap: Hibeler OpenAI Group PBC tarafından finanse edilmekte ve yönetilmektedir.

Soru: Bu hibeyle ilgili sorularım için kiminle iletişime geçebilirim?

Cevap: collaborativeresearch@openai.com adresine e-posta gönderin. Seçilmeyen başvurular için ayrı ayrı durum güncellemesi sunmayacağımızı lütfen unutmayın.