OpenAI

10 Kasım 2026

Şirket

Teknolojinin Sınırlarında Çalışma:
AI'ın serbest çalışmaya etkisi

OpenAI ve Upwork'ün yeni araştırması, serbest çalışma hizmetlerine yönelik talebin değiştiğini, yeni beceri bileşimlerinin ortaya çıktığını ve AI ile ilgili projelerin daha yüksek bütçelere sahip olduğunu gösteriyor.

Serbest çalışmayı neden inceliyoruz?

Serbest çalışanlar piyasadaki değişimleri aldıkları her yeni işte hisseder: bir müşteri farklı bir hizmete ihtiyaç duyar, yeni bir beceri talep eder veya projenin kapsamını genişletir. Upwork ile yaptığımız yeni araştırma, AI çağında yaşanan bu değişimlere erken bir bakış sunuyor. Alışılagelmiş bazı hizmetler pazar payı kaybederken, AI ile ilgili projeler farklı becerileri bir araya getiriyor; daha yüksek bütçeler ve daha fazla çalışma saati içeriyor.

Bu değişimlerin etkisi büyük. Upwork'ün 2026 Geleceğin İş Gücü Endeksi⁠(yeni bir pencerede açılır), ABD'deki nitelikli bilgi çalışanlarının %38'inin serbest çalıştığını ortaya koydu. Upwork'ün bir önceki yıllık araştırması⁠(yeni bir pencerede açılır), serbest yürütülen bilgi işlerinin 2024'te ABD'de 1,5 trilyon dolar kazanç sağladığını tahmin ediyordu. Bu tahminler, Upwork'ün kendi pazar yerinin çok ötesini kapsıyor.

Serbest çalışma, değişimleri ekonomi genelindeki istihdam istatistiklerinden daha erken de ortaya koyabilir. Sözleşmeler genellikle kısa sürelidir ve müşteriler her yeni ilanda gereksinimlerini değiştirebilir. Bu değişimlerin kökenini anlamak için müşterilerle serbest çalışanları buluşturan çevrimiçi pazar yeri Upwork ile iş birliği yaptık. Müşterilerin taleplerini, insanların doğrudan ChatGPT ile gerçekleştirdiği faaliyetlerle birlikte inceledik.

İnsanlar hangi işler için ChatGPT'yi kullanıyor, hangileri için serbest çalışanlara başvuruyor?

İşlerin dağılımı iki platform arasında farklılık gösteriyordu. Yazı yazma, ChatGPT kullanımında çok daha büyük bir paya sahipken, Upwork ilanlarında serbest çalışanlardan talep edilen işler arasında video ve animasyonun payı daha yüksekti. 

İki platformdaki görevlerin dağılımını aşağıda bulabilirsiniz. 

Bu faaliyetler, incelenen dönemde Upwork paylarında görülen en büyük değişimleri temsil eder. ChatGPT payları Ocak 2025–Haziran 2026 dönemini, Upwork payları ise 2026'nın ilk yarısını kapsar. Upwork payındaki değişimler, 2025'in ilk yarısından 2026'nın ilk yarısına kadar olan dönemi yüzde puan cinsinden gösterir.

AI kullanımı arttıkça serbest çalışma talebi değişiyor

ChatGPT'de görece yaygın olan birçok faaliyet Upwork'te pay kaybederken, daha az yaygın faaliyetlerin payı arttı. İncelenen 63 iş kategorisinin 43'ü bu eğilimi izledi. 

Kalan 20 iş kategorisinde ise tersi görüldü. ChatGPT kullanımı, serbest çalışma talebindeki değişimleri tek başına açıklamıyor.

Ayrıca bu karşılaştırma, AI'ın destekleyebileceği tüm görevleri değil, insanların şu anda ChatGPT'yi nasıl kullandığını yansıtıyor. OpenAI, bu farkı kullanılmayan kapasite olarak adlandırıyor.

Her nokta, Upwork sınıflandırmasındaki eşleştirilmiş 63 iş alt kategorisinden birini temsil eder. Yatay eksen, kategorinin 2025'in ikinci yarısındaki ChatGPT kullanım payının, 2023'ün ilk yarısındaki Upwork iş ilanları payına oranının doğal logaritmasını gösterir. Dikey eksen, kategorinin Upwork ilanlarındaki payının 2023'ün ilk yarısından 2025'in ikinci yarısına kadar olan yüzde değişimini logaritmik ölçekte gösterir; %0, pazar payının değişmediğini belirtir. AI yoğunluğunun 0 olduğu yerdeki dikey ayırıcı çizgi, kategorinin ChatGPT'deki payı ile başlangıç dönemindeki Upwork ilanlarındaki payının eşit olduğunu gösterir.

Müşteriler daha fazla iş türünde AI talep ediyor ve görevleri yeni biçimlerde bir araya getiriyor

2025'in sonlarına gelindiğinde müşteriler çok daha fazla ve farklı iş türünde AI kullanımı talep ediyordu. Müşteriler; sohbet botu geliştirme, video prodüksiyonu, pazarlama otomasyonu ve uygulama entegrasyonu gibi görevlerde AI kullanabilecek serbest çalışanlar arıyordu. 

Tek tek projelerde AI becerileri genellikle diğer işlerle birlikte talep ediliyordu. AI ile ilgili ilanlar diğer ilanlarla yaklaşık aynı sayıda görev içeriyordu. Ancak bu ilanlarda, geçmişteki işlerde nadiren birlikte görülen görevler daha sık bir araya getiriliyordu.

Örnek: Bir proje tanımının içeriği

Bazı müşteriler tek bir ilanda AI ile oluşturulan video, kurgu ve hareketli grafikler talep etti. Serbest çalışan, bu becerileri bir araya getirerek tamamlanmış bir video sunacaktı.

  • AI ile oluşturulan video
  • Video düzenleme
  • Hareketli grafikler

AI ile ilgili ilanlarda iş çeşitliliği arttı

2023'ün başından 2025'in sonlarına kadar AI ile ilgili ilanlardaki görevler %45 daha çeşitli hâle geldi. Bu, eşit sıklıkta görülen yaklaşık 15 görevden yaklaşık 21 göreve çıkılmasına denk geliyor.

2023 başları
14,6
2025 sonları
21,2
2025 sonuna kadar olan Upwork pazar yeri ilanları. Paylar yaklaşık değerlerdir ve yuvarlama nedeniyle toplamları %100 olmayabilir.
2025 sonuna kadar olan Upwork pazar yeri ilanları.

AI ile ilgili projelerin bütçeleri daha yüksek ve daha fazla iş içeriyorlar

AI ile ilgili işler ve diğer işler için ilanlarda belirtilen saatlik ücretler benzer olsa da AI ile ilgili projeler daha yüksek sabit fiyatlı bütçelere ve daha fazla çalışma saatine sahipti. Bu eğilim, daha yüksek bütçelerin kısmen daha geniş bir iş kapsamını yansıtıyor olabileceğine işaret ediyor.

Nisan 2026'ya kadar olan Upwork verileri. Düzeltilmiş tahminler, iki grubu aynı iş türü ve aynı ilan ayı içinde karşılaştırır.

Sonuç

AI, hem müşterilerin serbest çalışanlara yaptırdığı işleri hem de ilan verdikleri projelerin kapsamını değiştiriyor olabilir

AI'ın çalışma hayatı üzerindeki etkilerini istihdam istatistiklerinde saptamak zor olabilir. Daha önceki Teknolojinin Sınırlarında Çalışma makalelerinde belirttiğimiz gibi, etkiler önce insanların yaptıkları işlerde ortaya çıkabilir. 

Serbest çalışma projeleri hızla yenilendiği için ilanlar da müşterilerin ihtiyaçları değiştikçe sürekli güncellenir. Şirket içindeki işler ise yeni bir iş ilanına yansımadan değişebilir. ChatGPT verileriyle birlikte değerlendirildiğinde bu ilanlar, insanların hangi faaliyetleri doğrudan AI ile gerçekleştirdiğine, hangileri için serbest çalışanlara başvurduğuna ve AI ile ilgili projelerin diğer işlerden nasıl ayrıldığına erken bir bakış sunuyor.

Bulgular, AI'ın basitçe insan emeğinin yerini aldığına işaret etmiyor. ChatGPT kullanımında yaygın olan bazı faaliyetler Upwork'te pay kaybetti, ancak bu eğilim her kategoride aynı değildi. AI ile ilgili işler ayrıca daha çeşitli faaliyetleri kapsıyor, görevleri daha alışılmadık biçimlerde bir araya getiriyor, daha yüksek sabit fiyatlı bütçeler ve daha fazla çalışma saati içeriyordu.

Birlikte ele alındığında bu eğilimler, AI'ın hem müşterilerin serbest çalışanlardan beklentilerini hem de projelerini nasıl şekillendirdiklerini değiştiriyor olabileceğine işaret ediyor.

Teknolojinin Sınırlarında Çalışma serisi

OpenAI Ekonomik Araştırmalar Ekibi, Teknolojinin Sınırlarında Çalışma serisinde AI'ın çalışma hayatını nasıl değiştirdiğini gerçek zamanlı olarak inceliyor. 

Yazarlar

Caroline Chin, Shagun Kala, Nadav Kunievsky, Teng Liu, Alex Martin Richmond, Carl Shan