Jinsi wafanyakazi wanavyofungua njia mpya za kufanya kazi

Utafiti wetu wa hivi karibuni unaonyesha umuhimu wa jinsi majukumu yanavyogawanywa na kutekelezwa, pamoja na upatikanaji wa zana za AI. Majukumu haya mapya yaliyo nje ya maelezo yao ya kawaida ya kazi huwa sehemu ya kawaida ya jinsi wafanyakazi wanavyotumia AI. Shughuli hizo zikigeuka kuwa majukumu ya kawaida, wigo wa kazi unaweza kupanuka hata majina ya vyeo yakibaki yaleyale.

Katika ripoti yetu ya kwanza ya Kazi katika Mpaka tuliyoitoa⁠, tuliandika kuhusu “uvukaji wa majukumu”: wafanyakazi kutumia AI kufanya shughuli ambazo kihistoria zimehusishwa na taaluma nyingine. Utafiti wetu wa hivi karibuni unauliza kinachofuata.

Baada ya kuchanganua zaidi ya jumbe milioni 1.5 za ChatGPT zinazohusu kazi kuanzia Aprili hadi Julai 2026, tumepata ushahidi kwamba baadhi ya matumizi ya AI katika taaluma tofauti yanajirudia. Wafanyakazi hurudia majukumu yaliyo nje ya mipaka ya taaluma zao, na baada ya muda shughuli hizi huwa sehemu kubwa zaidi ya matumizi yao ya AI yaliyoonekana.

Matokeo haya yanatoa taswira ya awali ya jinsi upatikanaji wa AI unavyoweza kuwafanya wafanyakazi waache tu kujaribu majukumu mapya na waanze kuyajumuisha katika taratibu zao za kawaida. Kwa kampuni zinazojitahidi kubaini njia bora ya kutumia AI katika mashirika yao, mielekeo tuliyobaini katika utafiti wetu wa miezi minne kuhusu matumizi ya AI na utoaji wa dokeza miongoni mwa wafanyakazi wa kitaalamu inatoa mwanga muhimu kuhusu jinsi kampuni hizo zinavyoweza kupunguza vikwazo kati ya kutambua tatizo na kuendeleza kazi zao kwa ujumla kwa msaada wa AI. Matokeo yetu yanaonyesha kwamba mashirika yanapotekeleza mikakati yao ya AI, yanapaswa kuzingatia muundo wa kazi pamoja na upatikanaji wa zana za AI.

Wafanyakazi hutumia AI kwa njia tofauti kulingana na iwapo jukumu linahusiana na wajibu wao katika nyanja fulani. Wafanyakazi huwasiliana na AI kwa njia tofauti kuhusu majukumu yaliyo ndani na nje ya wajibu wao wa kawaida. Wanapouliza kuhusu majukumu yaliyo nje ya taaluma zao, kwa wastani huandika dokeza fupi kuliko wanapouliza kuhusu majukumu yaliyo ndani yake. Pia huwa na uwezekano mdogo wa kuomba maelezo, mwongozo wa jinsi ya kufanya jambo, muundo mahususi wa jibu au ushauri.

Wakati huohuo, wafanyakazi huwa na uwezekano mkubwa wa kutoa mifano au maelezo ya usuli wanapoomba AI iwasaidie katika mambo yaliyo nje ya taaluma zao. Pia huwa na uwezekano mkubwa wa kuiomba AI ikague au ithibitishe jambo.

Tafsiri mojawapo ni kwamba wafanyakazi wanatumia AI kupata utaalamu wa nyanja nyingine. Badala ya kuiomba AI iwafundishe nyanja mpya kabisa, wafanyakazi wanaweza kuwasilisha tatizo na muktadha unaohusika—kama vile hati, mfano au taarifa kutoka kwa mfanyakazi mwenzao—kisha kuiomba AI iwasaidie kutumia maarifa yanayohusishwa na nyanja nyingine. 

Swali linalofuata ni iwapo wafanyakazi hurudia shughuli hizi. Miongoni mwa takribani wafanyakazi 6,200 waliofuatiliwa mfululizo kuanzia Aprili hadi Julai, majukumu ya taaluma nyingine yaliyotumiwa awali yaliongezeka kutoka 13.1% ya shughuli za AI zinazohusiana na taaluma mwezi Aprili hadi 25.9% mwezi Julai¹. Mwenendo huo unaendana na wafanyakazi kujumuisha baadhi ya usaidizi unaohusu taaluma nyingine katika mitiririko yao ya kazi, badala ya kuujaribu mara moja tu. 

Uchambuzi tofauti unaweka kujirudia huku katika muktadha. Katika sampuli ya uchunguzi linganishi wa ufuatiliaji wa mwezi mmoja, wafanyakazi walirudia jukumu la taaluma nyingine walilotumia mwezi uliotangulia katika 23.6% ya matukio. Kwa kulinganisha, wafanyakazi wengine wanaofanana ambao hawakuonekana kulitumia mwezi uliotangulia walitumia jukumu hilohilo katika 8.4% ya matukio. Tofauti zinazofanana zinaonekana katika majukumu ya ndani ya taaluma na majukumu ya jumla.

Kiwango cha kujirudia hutofautiana sana kulingana na aina ya kazi. Wafanyakazi walirudia baadhi ya majukumu yafuatayo ya taaluma nyingine mwezi uliofuata kwa viwango vya juu kiasi:

• Kujadili bidhaa au huduma na wateja: 54%

• Kuandika matangazo au maudhui ya utangazaji: 44%

• Kuunda nyenzo za uuzaji: 37%

Kwa kulinganisha, wafanyakazi walirudia jukumu la kueleza taarifa za kifedha katika takribani 15% ya matukio. Kiwango cha wastani cha kurudia majukumu ya taaluma nyingine mwezi uliofuata kilikuwa 18.5%. Tofauti hizi huenda zinaonyesha kazi ambazo AI inafaa kiasili katika mitiririko inayojirudia. Huenda pia zinaonyesha tofauti katika desturi za mahali pa kazi, tahadhari au athari zinazodhaniwa kutokea jambo likifanywa vibaya. 

Ripoti mbili za kwanza za Kazi katika Mpaka zinaonyesha jinsi kazi inavyoweza kubadilika kabla ya majina ya vyeo kubadilika. Ripoti ya kwanza ilionyesha kwamba wafanyakazi hutumia AI kuvuka mipaka ya kawaida ya taaluma. Ripoti hii inaonyesha kwamba baadhi ya shughuli hizo huwa sehemu ya mitiririko ya kawaida ya kazi. Mielekeo hii inaonyesha njia inayoweza kuleta mabadiliko ya kazi yanayochochewa na AI: mfanyakazi hujaribu shughuli iliyo nje ya wajibu wake wa kawaida, hutambua kwamba AI inamfaa katika shughuli hiyo, kisha huanza kuirudia kama sehemu ya kazi yake.

AI inaweza kubadilisha kazi muda mrefu kabla ya majina ya vyeo kubadilika: wafanyakazi hutumia AI katika shughuli zinazohusishwa na taaluma nyingine na hurudia baadhi yake kadiri muda unavyopita. Shughuli hizo zikigeuka kuwa majukumu ya kawaida, mchanganyiko wa shughuli katika kazi unaweza kupanuka hata jina la cheo likibaki lilelile. Tutaendelea kuchunguza mabadiliko haya ili kupata taswira iliyo wazi zaidi ya jinsi AI inavyobadilisha mgawanyo wa kazi na maana yake kwa wafanyakazi, biashara na uchumi kwa ujumla.

• Soma utafiti wetu kuhusu uvukaji wa majukumu⁠ ili ujifunze jinsi wafanyakazi wanavyotumia ChatGPT kufanya majukumu yaliyo nje ya wajibu wao wa kawaida.

• Soma Mfumo wetu wa Mpito wa Ajira katika Enzi ya AI⁠ ili ujifunze jinsi uwezo wa AI, majukumu ya binadamu na mahitaji yanavyoweza kuathiri ajira.