Kikamilisho cha milele

Maelezo ya waandishi: Hii ni insha ya kwanza katika mfululizo wetu kuhusu uchumi ujao, ambao ni sehemu ya jukwaa jipya la kutoa nafasi kwa sauti huru zinazochunguza mustakabali wenye AGI. Inaonyesha maoni yetu, si ya OpenAI wala ya wenzetu.

Binadamu wameona nyuma katika historia karibu hadi mwanzo wa wakati.

Milinganyo yetu inaeleza historia ya ulimwengu tangu nyakati zake za mwanzo kwa namna inayopatana kwa kiasi kikubwa. Kwa darubini zetu, tumetazama sehemu za mbali za ulimwengu na kuona dalili za historia yake ya awali. Tunajua kuhusu kuzaliwa kwa nyota na kutokea kwa galaksi.

Hata hivyo, hakuna binadamu aliyewahi kusafiri zaidi ya Mwezi.

Maelezo tunayotafuta yanahusu ulimwengu mzima, ilhali kimwili hatujaenda mbali na nyumbani. Akili zetu hufika mbali zaidi kuliko mikono yetu inavyoweza kufikia.

Tofauti hiyo inaweza kumaanisha mambo mawili yanayotofautiana sana.

Uwezekano mmoja ni kwamba hatuhitaji kwenda mbali sana, kwamba kweli za kina zaidi zinaweza kueleweka tukiwa katika sayari moja tu. Tukiwa na fikra zenye mwanga wa maarifa na vifaa vyenye ufanisi, tunafichua siri za ulimwengu bila kuusafiri. Katika hali hii, ustaarabu wetu huendelea kwa kuongeza kina cha maarifa badala ya kupanuka. Hilo lingesaidia kueleza kwa nini hatujaona viumbe wengine wenye akili: huenda tunaishi katika galaksi iliyojaa viumbe wenye akili za kipekee ambao hawajawahi kuhitaji kupanuka na kuonekana kwetu.

Uwezekano wa pili unatisha zaidi. Huenda akili zetu zimetangulia tu uwezo wetu wa kutekeleza. Kila hatua inayofuata huchukua muda zaidi na rasilimali zaidi. Hatukosi ndoto, lakini tunakosa nguvu kazi ya kuzitimiza.

Galileo alipanua upeo wa kuona kwetu kwa lenzi mbili na mrija. Ili kuupanua tena leo, binadamu walijenga Darubini ya Angani ya James Webb, kituo cha uchunguzi cha dola bilioni kumi kilichokunjwa ndani ya roketi na kutumwa umbali wa maili milioni moja. Vipande vyake kumi na vinane vikubwa vya kioo vimeundwa kwa usahihi wa nanomita hamsini. Kituo hicho cha uchunguzi kilitokana na ushirikiano wa mashirika mia tatu katika nchi kumi na nne. Mchango wa Galileo ulihitaji watu makumi machache tu. Webb ilihitaji jeshi la watu na uchumi wa kimataifa wa kuiunga mkono.

Kuona mbali zaidi hakukuhitaji tu akili bora zaidi. Kulihitaji mfumo mkubwa zaidi wa utawala.

Tunauliza maswali mengi kuliko tunavyoweza kuyachunguza. Tunabuni majaribio mengi kuliko tunavyoweza kuyafanya. Tunawaza mambo ya ubunifu kwa kasi kuliko tunavyoweza kuyatekeleza. Na katika nyanja nyingi, kadiri tunavyoendelea, ndivyo kujenga tunachowaza kunavyozidi kuwa changamano.

Nick Bloom na waandishi wenzake⁠(fungua katika dirisha jipya) walichunguza tija ya utafiti katika uchumi wote wa Marekani. Kuendeleza sheria ya Moore sasa kunahitaji watafiti zaidi ya mara kumi na nane ya idadi iliyohitajika mwanzoni mwa miaka ya 1970. Juhudi halisi za utafiti katika uchumi mzima ziliongezeka mara ishirini na tatu tangu miaka ya 1930, huku tija ya utafiti iliyopimwa ikishuka hadi sehemu moja ya arobaini na moja.

Idadi ya mafundi inakua kwa kasi maradufu⁠(fungua katika dirisha jipya) ya idadi ya wanasayansi. Matumizi ya vifaa maalumu katika sayansi yameongezeka maradufu⁠(fungua katika dirisha jipya) katika miongo minne. Kiwanda cha chipu leo kinagharimu mara tano zaidi⁠(fungua katika dirisha jipya)—na kina shughuli zilizoenea zaidi—kuliko miaka thelathini iliyopita.

Takwimu hizi zinaashiria kuongezeka kwa gharama ya kufikia maendeleo zaidi. Uchumi bado unaendelea kwa sababu ongezeko kubwa la shughuli za utafiti limefidia kupungua kwa matokeo ya kila kitengo.

Historia hiyo inapaswa kutufanya tuione akili ya kipekee kwa namna tofauti: si kitu kilichojitenga, bali pembejeo mojawapo katika mchakato wa uzalishaji. Dhana bunifu ya kipekee bado inahitaji ushahidi, vifaa na njia za kuijaribu. Wazo bado si maendeleo bila mitambo na wafanyakazi wasaidizi wa kulitekeleza.

Wanauchumi huita pembejeo mbili vikamilisho ikiwa kuongezeka kwa moja kunaongeza thamani ya nyingine. Akili ya mpaka na uwezo wa kutekeleza mawazo yake ni vikamilisho kwa maana hii. Darubini bora zaidi huongeza thamani ya swali zuri la astronomia. Swali bora zaidi huongeza thamani ya darubini.

Baadhi ya vikamilisho ni vitu vinavyoshikika. Nadharia husubiri kiongeza kasi cha chembe; ubunifu wa kiteknolojia husubiri nishati na mitambo ya kuujenga.

Vikamilisho vingine si rahisi kuviona kwa macho. Wazo likiwa peke yake ni dhaifu. Linahitaji taasisi za kila aina. Sheria, mifumo ya utawala, njia za ufadhili, minyororo ya ugavi na mengine mengi hushirikiana kulitekeleza wazo.

Wazo bora lazima lipitie mnyororo mrefu wa hatua sahihi zinazochukuliwa katika kila sehemu ya taasisi hizi bila kupotea. Tuite hii akili ya kitaasisi: akili ya utekelezaji ambayo haisifiwi. Akili ya kipekee hubuni mnara; taasisi huweka mawe. Moja inang'aa, nyingine inaonekana ya kuchosha; zote mbili ni muhimu kabisa.

Wakati mwingine tunawazia akili inayozidi sana ya binadamu kama watu bilioni moja wenye akili kama ya Einstein. Lakini ustaarabu wenye watu bilioni moja kama Einstein bado unahitaji wengi wao wachimbe mawe na kusimamia uhasibu. Ubunifu wa mpaka unaweza kutokea tu pale shughuli za kawaida zinazouzunguka zinapofanyika bila vikwazo. Maendeleo yanahitaji kila mtu—kuanzia mchomeleaji wa skrubu inayowekwa kwenye darubini, hadi mtoa bima wa shule ya msingi aliyosomea muuguzi aliyemtibu mwanaastronomia. Maendeleo yanajengwa juu ya uchumi unaofanya kazi vizuri, ambao mara nyingi tunaupuuza tunaposimulia mafanikio yetu makubwa zaidi.

Kama akili ya binadamu, AI itaelekezwa katika kuibua maarifa ya kipekee na pia kuimarisha uwezo wa kitaasisi. Swali ni itatumia sehemu kubwa ya muda wake katika lipi.

AI tayari inapunguza uhaba wa uwezo wa kutekeleza. Inaandika msimbo, inatafuta katika machapisho tusiyoyafahamu, na kugeuza mchoro wa awali kuwa mfano unaofanya kazi. Mawazo ambayo zamani yalihitaji shirika zima sasa yanazidi kutekelezeka na mtu mmoja mwenye malengo makubwa.

Wengi wanaotamani kutengeneza filamu hawapewi kamwe dola milioni mia mbili ili wajaribu kutimiza ndoto yao. Wabunifu wengi wa michezo hutumia maisha yao yote ya kazi kutekeleza maono ya ubunifu ya wengine. Tunajaribu kuwainua wenye vipaji zaidi, lakini bila shaka kuna vipaji tunavyovikosa. Tukitazama kwa mtazamo huu, enzi ya akili inaanza kwa kukamilisha ubunifu wa binadamu, ikiwapa wengi wetu wafanyakazi wasaidizi wa kutekeleza mawazo yetu wenyewe.

Hii inaweza kuleta wingi wa miradi yenye upekee wa mtu binafsi, na kazi nyingi zaidi za ubunifu zikazalishwa nje ya taasisi ambazo hapo awali zilidhibiti nani angeweza kufanya kazi katika nyanja hizo. Pembejeo adimu inahama kutoka uwezo wa kutekeleza kuelekea uwezo wa kuchagua vizuri—kuamua nini kinastahili kutengenezwa, ni swali gani linalofaa kuulizwa, na ni mwelekeo upi kati ya elfu unaowezekana unaostahili kufuatwa.

Lakini huenda mambo yasiishie hapo. Kadiri AI inavyopata uwezo wa kufikia maarifa mapya ya kipekee yenyewe—jambo ambalo huenda tayari tunaliona katika nyanja kama hesabu—inatoa mwelekeo wa kazi na pia nguvu kazi. Badala ya kutekeleza mpango mmoja wa utafiti wa binadamu, inabuni maelfu ya mipango yake yenyewe. AI zenye akili za kipekee huongeza kwa kasi kubwa idadi ya mawazo ya filamu yanayostahili kuendelezwa na dhana zinazostahili kujaribiwa. Mawazo huongezeka kwa kasi kuliko miundombinu ya kuyasaidia inavyoweza kuyashughulikia.

AI ya leo inaleta afueni iliyosubiriwa kwa muda mrefu, ambapo hatimaye mawazo yetu mazuri yanapata fursa yanayostahili. Kesho kunaweza kuwa na mawazo mengi mazuri kiasi kwamba tutakabiliwa na uhaba wa uwezo wa kutekeleza kuliko wakati mwingine wowote.

Hatimaye, hatujui kama vikamilisho vinavyohitajika kutumia maarifa mapya kwa manufaa vitaongezeka, vitapungua au vitabaki vilevile. Mtu anaweza kufikia maendeleo kiasi gani ya kiakili kwa kufikiri pekee? Akili ya kipekee inahitaji mfumo wa utawala wa ukubwa gani?

Kwa mtazamo wetu, jibu linategemea fikra zinaweza kufika mbali kiasi gani kabla ya kuhitaji tena kugusa uhalisia.

Tunaeleza njia mbili zinazowezekana. Ya kwanza ni ustaarabu wa kina, ambapo akili inayozidi sana ya binadamu inashinda hitaji la mtaji zaidi wa vitu halisi na uratibu wa kiutawala. Ya pili ni ustaarabu wa upanuzi, ambapo utata wa maumbile unazidi uwezo wa akili yoyote—ya binadamu au mashine—kupiga hatua bila majaribio makubwa na yanayozidi kuwa changamano katika ulimwengu halisi.

Kufikia sasa, historia ya binadamu inaashiria ongezeko la hitaji la uwezo wa kukamilisha fikra. Darubini ya Galileo ilitoshea mikononi mwake; Webb ilihitaji ustaarabu mzima. Timu ndogo ya Bell Labs iliunganisha transista ya kwanza kwenye meza ya kazi; maendeleo ya juu zaidi ya chipu sasa yanatokana na mnyororo changamano wa ugavi wa kimataifa. Kufika mbali zaidi kunazidi kuhitaji sehemu kubwa zaidi ya ustaarabu kutoa msaada.

Lakini historia hiyo si lazima iamue hatima yetu. Wenye akili wanaweza kuvumbua vikamilisho vyenye ufanisi zaidi. Ikiwa nishati inakuwa kikwazo kwa kiongeza kasi kipya cha chembe, akili ya kipekee inaweza kubuni kiongeza kasi kinachotumia rasilimali chache au njia bora zaidi ya kukusanya nishati.

Akili ya kipekee pia inaweza kuchukua nafasi ya baadhi ya vikamilisho vyake. Einstein aliweza kufikia nadharia ya uhusiano kwa kufikiri, akitumia data chache sana za uchunguzi. Sisi tungehitaji data nyingi zaidi. Baadhi ya watu hukumbuka tu miadi yao yote—wengi wetu hutegemea mfumo wa uratibu wa Google Calendar.

Na akili ya kipekee inaweza kuboresha kabisa uwezo wa kuchagua, ikiteua dhana bora zaidi za kujaribu na kuepuka majaribio ya bure yanayopoteza rasilimali. Ikiwa kila mwenye akili ya kipekee anayeongezeka anaboresha mpango, hata kama mifumo mikubwa zaidi ya utawala itahitajika, bado tungewekeza sana katika akili hiyo hasa kwa sababu utekelezaji ni ghali mno kupotezewa jambo lisilofaa.

Hakuna njia itakayoeleza kikamilifu mustakabali wetu halisi, lakini zinaweza kuchukuliwa kuwa mielekeo miwili inayowezekana kwa ustaarabu wetu.

Akili inaweza kuendeleza maarifa kwa njia tatu. Inaweza kufikiri kwa kuanzia kwenye kanuni. Inaweza kupata maarifa mapya kutokana na ushahidi uliopo. Au inaweza kukusanya ushahidi mpya kwa kuutazama ulimwengu na kuingilia michakato yake.

Njia ya kwanza inaweza kufika mbali kwa fikra pekee. Hesabu ndiyo mfano ulio wazi zaidi. Katika sehemu nyingi za kuchagua mwelekeo kwenye uthibitisho au mradi, akili yenye uwezo mkubwa inaweza kufanya uamuzi sahihi mara kwa mara. Badala ya miaka ya kutafuta bila mwelekeo, inatumia mnyororo mfupi wa fikra wenye lengo lililo wazi zaidi.

Njia ya pili pia ina nafasi kubwa ambayo haijatumika ya kufikia maendeleo ya haraka. Binadamu wamekusanya ushahidi mwingi zaidi kuliko walioweza kuelewa. Uchunguzi wa data zetu—picha za astronomia, slaidi za hadubini, sehemu za maoni mtandaoni—umezuiliwa na uhaba wa akili ya binadamu. Kumbukumbu za kisayansi zina uchunguzi uliorekodiwa kujibu swali moja ambao huenda ukawa na majibu ya maswali mengine mengi. Akili nyingi za kipekee zinaweza kufanya ugunduzi si kwa kukusanya kitu kipya, bali kwa kuona kilichokuwapo tayari. Zinaweza kugundua ulimwengu mpya bila kukusanya fotoni mpya.

Njia ya tatu si rahisi hivyo kwa sababu inatuhitaji kuingiliana na ulimwengu halisi. Michakato ya kimwili huchukua muda, na mara nyingi hakuna mengi yanayoweza kufanywa kuiharakisha. Kemikali lazima zitendeane. Viumbe lazima vikue. Mashine lazima zijengwe. Vyombo vya angani lazima visafiri umbali halisi, vikifuata mipaka ya kasi ya ulimwengu. Hata akili kamilifu haiwezi kuona matokeo ya jaribio ambalo halijafanyika.

Lakini inaweza kujaribu. Ustaarabu wa kina usingeondokana na hitaji la kuupima uhalisia. Ungefanya hivyo kwa kutumia rasilimali chache zaidi kwa kiasi kikubwa. Uwazaji bora zaidi ungetambua majaribio machache yenye umuhimu wa kweli. Uigaji ungesuluhisha mengi na kutambua kwa usahihi jambo lisilo na uhakika ambalo lazima lithibitishwe katika uhalisia. Akili inayozidi sana ya binadamu inaweza kuongeza ufanisi hadi upeo, ikibuni kulingana na rasilimali zake adimu ili kupata manufaa makubwa zaidi kutokana nazo.

Wazia maabara ya astrofizikia yenye dhana kadhaa kuhusu mada nyeusi. Kwanza, dhana hizi zinapitishwa katika uigaji wa kompyuta unaofanana sana na uhalisia. Kila nadharia inakaguliwa kuona iwapo inapatana na data zote zilizopo. Ni baada tu ya haya yote ndipo picha chache mpya za sehemu maalumu za anga zinapopigwa ili kujaribu nadharia zenye matumaini zaidi. Ustaarabu huo bado unahitaji vikamilisho vya akili ya kipekee, lakini kila kitengo kinazalisha thamani kubwa zaidi.

Safari yetu kuelekea ustaarabu wa kina inaweza kufanana na kuunganisha fumbo la picha. Ni rahisi kupiga hatua mwanzoni, ni rahisi mwishoni, na ni vigumu zaidi katikati. Mwanzoni kuna vipande vya pembezoni vilivyo wazi na vipande vinavyolingana kwa urahisi. Kisha hivyo vinaisha, huku sehemu ndogo mno ya picha ikiwa imeunganishwa kuongoza sehemu iliyobaki. Karibu na mwisho, mapengo yaliyobaki karibu yanakuambia ni vipande vipi vinavyofaa kuwekwa humo. Sayansi iliyo karibu kukamilika inaweza kupata ugunduzi wake wa mwisho kwa urahisi zaidi kuliko ule tunaohangaika kuufikia leo.

Hili ni jambo la kawaida katika sayansi. Mendeleev aliweza kueleza elementi ambazo hazikuwa zimegunduliwa kwa sababu sehemu iliyobaki ya jedwali la elementi iliweka mipaka ya sifa za zilizokosekana. Nadharia ya Standard Model iliwapa wanafizikia sababu ya kutarajia bosoni ya Higgs miongo kadhaa kabla hatujaiona. Majaribio yetu yalilenga kutafuta tulichotarajia kuona—kilichopatana na nadharia na data zilizokuwapo.

Akili inayozidi sana ya binadamu inaweza kufanikisha ustaarabu wa kina kwa kuelewa mifumo ya ulimwengu vizuri sana kiasi cha kujua hasa ni data gani mpya inazohitaji. Ingesukuma maendeleo kupitia fikra za kina zaidi, bila kutegemea mwendo wa polepole wa upanuzi wa kimwili.

Ikiwa ufanisi huo utakuwa na uzito mkubwa zaidi, ustaarabu unaweza kuongeza haraka uwezo wake wa kuyatawala maumbile, ukiwa na hitaji dogo la akili ya kitaasisi kusimamia mifumo mipya mikubwa ya majaribio. Eneo lake la kimwili linaweza kubaki dogo huku hekima yake ikikomaa.

Sisi binadamu tayari tumeelewa mengi sana kuhusu ulimwengu wetu bila kuondoka nyumbani. Ustaarabu wa kina ungeendeleza desturi hiyo.

Lakini hitaji la ushahidi mpya linaweza kuzidi faida za ufanisi huu. Akili inaweza kupunguza gharama ya kila upimaji wa uhalisia huku ikigundua sababu nyingi zaidi za kufanya hivyo. Vifaa bora zaidi hufungua maeneo mapya ya uchunguzi yenye maelezo ya kina zaidi. Majaribio ya haraka zaidi yanaweza kufanya majaribio ya ziada yawe na manufaa.

Ikiwa njia ya Einstein ya kufikia nadharia zake za uhusiano karibu kwa fikra pekee ni mfano wa ustaarabu wa kina, huenda biolojia ikaonyesha vizuri zaidi ustaarabu wa upanuzi utakavyokuwa. Licha ya maarifa yote tuliyokusanya na data zote tulizotumia, dawa mpya bado lazima zijaribiwe kwa watu wengi ili kujua kama ni salama na zinafanya kazi. Mashine sasa zinaweza kuiga michakato ya kibiolojia, zikiwawezesha wanabiolojia kujaribu dawa mpya kwa kompyuta badala ya majaribio halisi, lakini uigaji huo wa kidijitali haufanani vya kutosha na ulimwengu halisi kuchukua nafasi ya majaribio makubwa kwa binadamu. Mashine zinapopendekeza dawa nyingi zaidi za kujaribiwa, uthibitishaji kwa majaribio unakuwa kikwazo kikubwa zaidi.

Katika ustaarabu wa upanuzi, akili ya kipekee pekee haitoshi kuleta maendeleo. Hitaji letu la rasilimali halisi—na mfumo wa utawala wa kusimamia matumizi yake—linakua kwa kasi kuliko akili bora inavyoweza kupunguza matumizi ya vyote viwili.

Huenda hii ikawa njia yetu hata kama mifumo ya AI ya baadaye itazidi sana akili ya binadamu. Akili inayozidi sana ya binadamu inaweza kubuni majaribio ya karne nzima kwa alasiri moja, kisha ikatumia karne hiyo kusubiri maumbile na mitambo kuyakamilisha. Katika ulimwengu wa aina hiyo, kutumia akili katika michakato ya kitaasisi inayohitajika kutekeleza mawazo kunakuwa na thamani zaidi kuliko kuitumia kuibua mawazo yenyewe.

Athari hiyo itaongezeka ikiwa kila hatua inayofuata itahitaji miundombinu zaidi na zaidi ya usaidizi.

Hapa tungeona uwiano mdogo zaidi wa kufikiri na mkubwa zaidi wa kujenga. Maabara zinaanza kufanya kazi kiotomatiki. Viwanda vinaongezeka. Uzalishaji wa nishati unaongezeka. Akili ya kitaasisi inatawala ili kufanikisha haya yote. Upanuzi wa kimwili unakuwa kichocheo cha maarifa, na ustaarabu unasambaa kwa sababu maswali yake yamezidi uwezo wa njia zake za kupata majibu. Malighafi zaidi, nishati zaidi, data zaidi ili kuendelea.

Tufe la Dyson ni taswira ya hali hii ya baadaye ikifikia upeo wake. Kulibuni kunahitaji mafanikio ya kipekee, lakini sehemu kubwa ya mradi huo haitahusisha fikra zinazoleta uvumbuzi mkubwa. Itakuwa kazi ya ujenzi na uratibu wa vifaa kwa kiwango kikubwa kupita kiasi.

Tufe la Dyson linahitaji wenye akili za kipekee kuchora ramani yake. Pia litakuwa miongoni mwa miradi yenye kazi za kurudiarudia, kuchosha na zenye changamoto kubwa zaidi za uratibu kuwahi kufanywa.

Hii si kushindwa kwa akili bali ni matokeo ya mafanikio yake. Wenye akili zaidi hugundua miradi mingi zaidi yenye thamani; miradi yenye utata zaidi huhitaji malighafi zaidi ili kutekelezwa.

Ikiwa ndivyo, huenda uwezo mkuu wa akili iliyo juu sana ya akili ya binadamu usiwe umahiri wake wa kufikiri. Badala yake, ungekuwa utayari wake wa kufanya kazi za kiutawala, kuratibu mifumo mikubwa ya kiteknolojia na kitaasisi inayohitajika kutekeleza mawazo kwa kiwango kinachozidi kupanuka.

Karibu akili yote ya mashine ingetumika si kufanya kazi za ubunifu wa kipekee, bali kazi za kuchosha.

Kisha mipaka ya kasi iliyowekwa na maumbile katika upanuzi wa kimwili inaweza kuzuia maendeleo zaidi. Kujenga mitambo ya kukusanya nishati ya nyota ni mradi unaotegemea vitu halisi, hata mipango yake ichorwe haraka kiasi gani. Zaidi yake kuna nyota nyingine na galaksi nyingine, na umbali wenyewe (kwa kadiri tunavyojua) huzuia kasi: hakuna chombo kinachoweza kusafiri wala ishara inayoweza kurudi kwa kasi inayozidi ya mwanga. Ustaarabu wa upanuzi ni ustaarabu unaoendelea polepole. Mabadiliko yake makubwa yanaweza kutokea baada ya maelfu ya miaka, labda hata mamilioni ya miaka. Kila hatua inayofuata huchukua muda mrefu zaidi.

Mapinduzi ya kilimo na viwanda yangeonekana kuwa mwanzo wa kasi kubwa wa historia ndefu zaidi, yenye maendeleo ya polepole zaidi.

Huenda mifumo ya AI ya baadaye ikawazidi binadamu katika kuibua maarifa ya mpaka na pia kuratibu rasilimali zinazohitajika kuyafanya maarifa hayo yawe na manufaa ya vitendo. Lakini uwezekano huu haupunguzi umuhimu wa udadisi wa binadamu.

Kwanza, wajibu wetu wa kutafuta maarifa unabaki, hata kama mashine zinaonekana kuwa bora zaidi katika kufanya hivyo. Huenda tayari ulimwenguni kuna viumbe wenye hekima kubwa sana kuliko sisi, wenye majibu ya maswali ya kisayansi na kimaadili yaliyo nje ya uwezo wetu wa kuelewa. Hata hivyo, bado tunajaribu kuuelewa ulimwengu sisi wenyewe. Kujitokeza kwa akili nyingine—hata tuliyoijenga wenyewe—hakubadili hilo. Hadi tujue kwa hakika kwamba binadamu hawana tena mchango wa kipekee wa kutoa, kukata tamaa ni kupoteza chochote ambacho sisi pekee tunaweza kuiongezea dunia. Wajibu wetu unabaki kuwa kuendelea kuuliza na kujaribu kujibu.

Pili, huenda tukawa na faida ya kulinganisha katika akili ya mpaka kuliko katika akili ya kitaasisi. Hilo lingemaanisha kuwa hata kama tunapitwa katika zote mbili, kwa kulinganisha tuna uwezo bora zaidi katika ya kwanza, hivyo tunaweza kujikita humo. Binadamu huonyesha upendeleo wa kuwa wabunifu badala ya kufanya kazi za mazoea, ilhali roboti hazionyeshi upendeleo huo.

Tatu, tunafaidika na utofauti. Hata kama mashine zinaweza kuiga sehemu kubwa ya fikra za binadamu, tukibaki na upekee fulani, tunachangia utofauti wa ubunifu. Sehemu kubwa ya akili ya mashine ingebaki katika mfumo wake unaojiendeleza, lakini sehemu ndogo ingetumiwa nasi kutimiza matakwa yetu ya ubunifu. Ni sehemu ndogo ya jumla, lakini ni tele kwa mahitaji yetu na inazidi kwa mbali rasilimali tulizo nazo leo.

Ubunifu wa kipekee hauwezi kusimama peke yake. Unahitaji ulimwengu unaouzunguka, na akili ya kipekee inahitaji wajenzi ili kutimiza maono yake ya ubunifu.

Sehemu kubwa ya akili ya binadamu leo hutumika katika kazi isiyotambuliwa sana ya kuyafanya mawazo yawe halisi. Akili za mashine zitarithi utegemezi huohuo. Si zote zinazoweza kuwa vinara wa ubunifu. Lazima pia ziwe watendaji wa kiutawala.

Historia yetu ijayo—na kasi ya maendeleo yake—inategemea iwapo wenye akili za kipekee watahitaji rasilimali zaidi za dunia, au watafanya mengi zaidi kwa rasilimali chache.