Operesheni “Zero Zeno”: Shughuli za ushawishi zinazohusishwa na Israeli

Uchunguzi huu kifani ulichapishwa kwa mara ya kwanza katika ripoti ya OpenAI ya Mei 2024⁠(fungua katika dirisha jipya).

Tulipiga marufuku kundi la akaunti zilizoendeshwa kutoka Israeli ambazo zilitumiwa kutengeneza na kuhariri maudhui ya operesheni ya ushawishi kwenye X, Facebook, Instagram, tovuti na YouTube. Mtandao huo uliendeshwa na STOIC, kampuni ya usimamizi wa kampeni za kisiasa nchini Israeli. Kwa heshima ya mwanzilishi wa shule ya falsafa ya Ustoa, na kuakisi ushiriki mdogo uliovutiwa na mtandao huo, tumeupa jina la utani “Zero Zeno”.

Operesheni hii ililenga hadhira nchini Kanada, Marekani na Israeli kwa maudhui ya Kiingereza na Kiebrania. Mwanzoni mwa Mei, ilianza kulenga hadhira nchini India kwa maudhui ya Kiingereza. Pia inaonekana kuwa ilikuwa ikijiandaa kuendesha kampeni ya operesheni ya ushawishi iliyolenga hadhira nchini Ghana.

Operesheni hiyo ilitumia miundo yetu kutengeneza makala za wavuti na maoni ya mitandao ya kijamii ambayo baadaye yalichapishwa kwenye majukwaa mbalimbali, hasa Instagram, Facebook na X.

Operesheni hiyo pia ilitumia miundo yetu kuunda wahusika na wasifu bandia wa mitandao ya kijamii kulingana na vigezo kama vile umri, jinsia na eneo, na kutafiti watu nchini Israeli waliotoa maoni hadharani kuhusu chama cha wafanyakazi cha Histadrut nchini Israeli. Miundo yetu ilikataa kutoa taarifa binafsi ilipojibu maombi haya.

Maudhui yaliyotolewa na mtandao huu yalichapishwa kwenye majukwaa mbalimbali ya mitandao ya kijamii. Utafiti wa vyanzo huria wa Maabara ya Utafiti wa Uchunguzi wa Kidijitali ya Atlantic Council⁠(fungua katika dirisha jipya) ulibaini baadhi ya maudhui yake kwenye Facebook, Instagram na X; akaunti hizo zilipozimwa, operesheni hiyo ilipata nyingine mpya. Maudhui mengine yalionekana kwenye tovuti nne zilizojifanya kuwa makundi ya wanaharakati yaliyolenga mzozo wa Gaza na masuala mapana ya mahusiano kati ya watu wa imani ya Kiyahudi na Kiislamu: uc4canada.com, the-good-samaritan.com, ufnews.io na nonagenda.com.

Katika baadhi ya visa, tulibaini akaunti bandia za operesheni hii zikitoa maoni kwenye machapisho ya mitandao ya kijamii yaliyotolewa na operesheni yenyewe, huenda kwa nia ya kuonyesha kuwa hadhira ilikuwa ikishiriki.

Akaunti nyingi za mitandao ya kijamii zilizochapisha maudhui ya mtandao huu zilitumia picha za wasifu zinazoonekana kutengenezwa kwa aina ya awali ya akili unde: mitandao zalishi hasimu (GAN). Picha kama hizo zinaweza kupakuliwa kwa urahisi kutoka kwenye intaneti. Licha ya urahisi wa kutengeneza picha hizi, tulibaini akaunti kadhaa za mitandao ya kijamii katika mtandao huu zikitumia picha ileile. Wakati mwingine, akaunti mbili au zaidi zenye picha moja ya wasifu zilijibu chapisho lilelile la mtandao wa kijamii.

Operesheni hii iligawanywa katika kampeni kadhaa za mada mbalimbali, nyingi zikiwa na uhusiano usio wa moja kwa moja na mzozo wa Gaza na suala pana la mahusiano kati ya watu wa imani ya Kiyahudi na Kiislamu. Mnamo Mei, tulivuruga baadhi ya shughuli zilizolenga uchaguzi wa India chini ya saa 24 baada ya kuanza.

Utafiti wa vyanzo huria wa Februari⁠(fungua katika dirisha jipya) ulieleza jinsi mtandao huu ulivyokosoa shirika la Umoja wa Mataifa la kutoa misaada kwa Wapalestina, UNRWA. Ripoti ya DFRLab ya Machi⁠(fungua katika dirisha jipya) iliangazia maudhui yaliyolenga Kanada na kukosoa wale ambao machapisho ya kampeni yaliwaita “Waislamu wenye msimamo mkali” nchini humo. Kundi jingine lililenga vyuo vikuu nchini Marekani na kuwashutumu waandamanaji wanaounga mkono Palestina kwa kuendeleza chuki dhidi ya Wayahudi na ugaidi. Kundi la nne lililenga Qatar, likionyesha uwekezaji wake nchini Marekani kama tishio kwa mtindo wa maisha wa Marekani. Kundi la tano lilitengeneza machapisho ya mitandao ya kijamii kwa Kiebrania. Kwa kawaida, machapisho hayo yalisifu shirikisho la vyama vya wafanyakazi la Histadrut na uongozi wake. Hatimaye, mnamo Mei, mtandao huo ulianza kutengeneza maoni yaliyolenga India, yaliyokosoa chama tawala cha BJP na kusifu chama cha upinzani cha Congress.

Wakati mwingine, mtandao huo unaonekana kubadili mada za akaunti zake—kwa mfano, akaunti zilizokuwa zimechapisha kuhusu Kanada zikaanza kulenga Marekani, India au Histadrut (au zaidi ya mojawapo ya mada hizi).

Baadhi ya maudhui yaliyoundwa na mtandao huu yalichapishwa kwenye mitandao ya kijamii kama majibu kwa watu mashuhuri wa Magharibi kutoka pande zote mbili za kisiasa. Kwa kawaida, majibu haya hayakuhusiana na chapisho la awali. Kwa mfano, maoni kuhusu Qatar “kuinunua” Marekani yalichapishwa kama jibu kwa chapisho kuhusu mapendeleo ya muziki ya Rais wa zamani Trump.

Shughuli za Zero Zeno zinaonekana kuvutia ushiriki mdogo sana, kama ulikuwepo, isipokuwa kutoka kwa akaunti zake zenyewe zisizo halisi. (Akaunti nyingi tayari zimezimwa na Meta na X, hivyo takwimu za sasa za ushiriki huenda zisionyeshe hali kamili.)

Kwa kutumia Kipimo cha Breakout⁠(fungua katika dirisha jipya) kutathmini athari za operesheni za ushawishi, ambacho huzipanga kwa kipimo cha 1 (chini zaidi) hadi 6 (juu zaidi), tungeitathmini hii kama operesheni ya Kundi la 2, inayotambulika kwa shughuli za kuchapisha kwenye majukwaa na tovuti mbalimbali, lakini bila ushahidi wa kusambazwa kwa kiwango kikubwa na watu walio nje ya mtandao huo.

Tulibaini vikoa vifuatavyo kuwa vinahusishwa na kampeni za Zero Zeno.

• nonagenda.com

• the-good-samaritan.com

• uc4canada.com

• ufnews.io