Mwongozo wa Tumaini: Shughuli zinazodhaniwa kutoka China zinazolenga watu wa Marekani

Uchunguzi huu ulichapishwa kwa mara ya kwanza katika ripoti ya OpenAI ya Februari 2026⁠(fungua katika dirisha jipya) kuhusu kuzuia matumizi ovu ya AI.

Tulipiga marufuku idadi ndogo ya akaunti za ChatGPT ambazo huenda zilitoka China na zilitumia miundo yetu kuomba taarifa kuhusu watu wa Marekani, majukwaa ya majadiliano na maeneo ya majengo ya serikali ya shirikisho, mwongozo kuhusu programu za kubadilisha nyuso, na kuunda barua pepe za Kiingereza zilizofanana na majaribio ya uhandisi wa kijamii. Ziliwasilisha maagizo kwa miundo yetu kwa Kichina, zilitumika zaidi wakati wa saa za kazi za China bara na zilitumia VPN kufikia jukwaa letu.

Akaunti hizo ziliunda rasimu za barua pepe zilizodaiwa kutumwa na wafanyakazi wa kampuni yenye makao Hong Kong iitwayo “Nimbus Hub Consulting”. Hata hivyo, ziliwasilisha maagizo kwa miundo yetu kwa herufi za Kichina Kilichorahisishwa (zinazotumiwa kwa kawaida China bara), badala ya herufi za Kichina cha Jadi (zinazotumiwa kwa kawaida Hong Kong), jambo linaloashiria kuwa waendeshaji halisi walikuwa China bara. Zaidi ya hayo, akaunti moja iliunda barua pepe iliyodai kuwa ilitoka kwa mwakilishi wa shirika la uhusiano wa umma lenye makao Shanghai, ambalo linahimiza mabadilishano ya kiuchumi na kitamaduni kati ya Marekani na Shanghai. Kwa kuwa jina la kampuni linarejelea “Nimbus”, yaani wingu la mvua au duara la nuru, tuliita operesheni hii “Mwongozo wa Tumaini”.

Akaunti hizo ziliunda rasimu za barua pepe za Kiingereza zilizolenga maafisa wa serikali za majimbo ya Marekani au wachambuzi wa sera wanaofanya kazi katika biashara na fedha. Zilionekana kuwaalika wapokeaji hao kushiriki katika huduma za ushauri za kulipwa, ambazo zilizieleza kuwa kutafsiri sera na kuwapa wateja wao ushauri wa kimkakati. Ziliomba rasimu hizo ziwe fupi, wazi na za kitaaluma, zikiwa na mada zilizojenga hali ya uharaka na kutumia vidokezo vya kisaikolojia visivyo dhahiri.

Zaidi ya hayo, akaunti hizo za ChatGPT zilitumia miundo yetu kutafuta taarifa za jumla, na muundo wetu ukajibu kwa kutumia vyanzo vinavyopatikana hadharani. Hii ilijumuisha maswali kuhusu mada zifuatazo:

• Maeneo ya ofisi za serikali ya shirikisho ya Marekani, yakiwemo maeneo ya ofisi kuu, na orodha iliyopangwa ya majimbo yenye idadi kubwa ya mashirika na maafisa wa serikali ya shirikisho.

• Mgawanyo wa wafanyakazi wa serikali ya shirikisho ya Marekani katika kila jimbo.

• Watu wa Marekani, kama vile watangazaji wa Voice of America, ikiwemo mahojiano yao ya awali na mada wanazopenda.

• Majukwaa ya majadiliano na tovuti zinazotumiwa sana na wataalamu na wanaotafuta kazi katika sekta ya uchumi na fedha ya Marekani.

Jambo la kuzingatia ni kwamba akaunti moja iliomba mwongozo wa kupakua na kusakinisha kwenye kompyuta yake jukwaa la kubadilisha sura kwa ajili ya kubadilisha nyuso na kuboresha maudhui mengine, linaloitwa FaceFusion. Kulingana na shughuli zake kwenye ChatGPT, ilisema ilinuia kutumia hasa kipengele cha jukwaa hilo cha kubadilisha nyuso mubashara. Iliomba mwongozo rahisi wa usakinishaji wa hatua kwa hatua usio wa kiufundi, ikidai kuwa watumiaji wake walikuwa wanaoanza kujifunza kutayarisha programu za kompyuta. Ilipakia picha ya skrini iliyoonyesha vipimo vya maunzi ya kompyuta yake ili kusaidia katika usakinishaji. Muundo ulijibu kwa taarifa zilizotolewa kwenye tovuti na nyaraka za FaceFusion zinazopatikana hadharani.

Maagizo yao ya kutumia miundo yetu kuunda rasimu za barua pepe yalifanana na mwongozo wa mbinu⁠(fungua katika dirisha jipya) za uhandisi wa kijamii unaotumiwa na shirika la kijasusi la kigeni kuwasiliana na walengwa, badala ya jumbe za kawaida za ajira. Kwa kila rasimu ya barua pepe, ziliomba sehemu zifuatazo:

Thibitisha uhalali: Ziliwasilisha “Nimbus Hub” kama kampuni ya kitaaluma ya ushauri wa kimkakati yenye utaalamu wa kuaminika katika siasa za kimataifa na sera za kimataifa. Zilijumuisha kiungo cha tovuti ya Nimbus Hub (tazama picha ya skrini hapa chini).

Binafsisha ujumbe na umsifu mlengwa: Ziliagiza muundo utaje wazi uzoefu wa mpokeaji katika sekta ya umma kama uthibitisho kwamba alifaa kabisa kwa nafasi hiyo. Katika kisa kimoja, akaunti hiyo ilipakia picha za skrini za wasifu wa LinkedIn wa mtu wa Marekani anayeishi Shanghai na kuagiza muundo ubinafsishe rasimu ya barua pepe kwa kutumia maandishi kwenye picha hizo kuhusu uzoefu na historia ya mtu huyo.

Ongeza vivutio: Kwa kawaida, kazi hiyo ya ushauri iliwasilishwa kama fursa ya mtandaoni yenye mapato makubwa, bonasi za utendaji na zawadi za kuwaleta wengine, huku maelezo ya kazi halisi yakiendelea kutowekwa wazi.

Tumia lugha ya kutia moyo na kupunguza hatari zinazoonekana: Mara nyingi zilidai kuwa kazi hiyo ilikuwa rahisi, malipo yalitolewa kwa wakati na shughuli zake zilikuwa za siri.

Hamishia mawasiliano nje ya jukwaa haraka: Daima zilijaribu kuwahamisha wapokeaji kutoka kwenye barua pepe hadi kwenye simu ya kwanza ya mkutano wa video mtandaoni kupitia WhatsApp, Zoom au Teams.

Katika kisa hiki, miingiliano ya mitandao hiyo na muundo haikuwa ya hali ya juu kiufundi, na wakati mwingine maombi yao yalifanana na uandishi wa mialiko halali ya kuajiri au usakinishaji halali wa programu. Hata hivyo, mbinu za watumiaji hao za kujificha nyuma ya utambulisho bandia wa kampuni na kuvutiwa kwao na masuala ya siasa za kimataifa zinaashiria kuwa huenda walinuia kuwarubuni watu kwa nia ovu.

Kwa kuzingatia jinsi akaunti hizo zilivyotumia ChatGPT, hakukuwa na ushahidi kwamba zilifanikiwa kuwashawishi walengwa wao kujibu mialiko hiyo. Hatukuweza kuthibitisha kivyetu ikiwa mialiko hiyo ya barua pepe ilitumwa au ikiwa yeyote kati ya walengwa aliijibu.

Serikali kadhaa za kidemokrasia (k.m. Marekani⁠(fungua katika dirisha jipya), Uingereza⁠(fungua katika dirisha jipya), Australia⁠(fungua katika dirisha jipya)) zimeonya kuwa mashirika ya kijasusi ya kigeni yanawalenga wafanyakazi wa sasa na wa zamani wa serikali ili kuwaajiri, yakijifanya kampuni za ushauri au mashirika mengine kwenye majukwaa ya mitandao ya kijamii na ya kitaaluma. Huenda ikawa vigumu kutofautisha jumbe za kawaida za ajira na mbinu hizi lengwa za uhandisi wa kijamii kwa sababu zina baadhi ya sifa zinazofanana. Hata hivyo, mawasiliano halali kwa kawaida hulenga mchakato wa polepole wa kuwachuja waombaji na huwa na taarifa zinazoweza kuthibitishwa kuhusu jina la nafasi, maelezo ya mwajiri anayeaminika, viwango vinavyofaa vya malipo sokoni na viungo vya matangazo halisi ya kazi. Kwa ufupi, ikiwa jambo linaonekana zuri kupita kiasi, huenda si la kweli.