Operesheni “A2Z”: Shughuli za ushawishi kwa lugha nyingi

Uchunguzi huu kifani ulichapishwa awali katika ripoti ya OpenAI ya Oktoba 2024⁠(fungua katika dirisha jipya).

Tulipiga marufuku kundi la akaunti ambalo halikuwa limeripotiwa hapo awali na lilikuwa likitumia API yetu kuunda maoni yaliyowekwa baadaye kwenye X na Facebook. Mengi ya maoni haya yaliisifu Azerbaijan au kutetea rekodi yake ya haki za binadamu, lakini operesheni hiyo pia ilizungumzia mada nyingine nyingi, jambo linaloweza kuashiria kuwa iliendeshwa kibiashara. Kwa kuzingatia jinsi ilivyoisifu Azerbaijan mara nyingi na jaribio lake la kutumia AI katika hatua nyingi za operesheni, tumeupa mtandao huu jina “A2Z”.

Kama operesheni ya Telegram ya lugha ya Kirusi tuliyofichua Mei na kuiita “Sarufi Mbaya”, operesheni hii ilitumia miundo yetu kuwezesha utoaji wa maoni kwenye mitandao ya kijamii. Ilitumia AI kudhibiti utambulisho bandia kwenye mitandao ya kijamii, kuunda wasifu, kuchanganua machapisho na maoni, kuandika rasimu za majibu katika lugha nyingi na kusahihisha maandishi hayo. Kisha majibu hayo yaliwekwa kwenye X au Facebook. Maudhui mengi yalikuwa maoni mafupi, lakini pia yalijumuisha picha zilizosanifiwa kwa mitindo maalumu. Mara nyingi picha hizo zilitumia mtindo wa mabango ya miaka ya 1930; hivyo, zinaonekana kuwa zilibuniwa kuvutia umakini na ushiriki badala ya kudanganya. Hata hivyo, machapisho ya kawaida yenye picha hizi zilizosanifiwa yalipata ushiriki 0–5 pekee kila moja.

Matumizi haya ya AI yaliwezesha operesheni kudhibiti akaunti nyingi za mitandao ya kijamii kwa wakati mmoja: tulitambua takribani akaunti 150 kwenye X na Facebook zilizohusishwa na shughuli hii, huku akaunti nyingine zaidi zikishukiwa. Pia yaliwezesha operesheni hiyo kushiriki mara kwa mara katika mijadala ya maoni na watu halisi mtandaoni. Mara kwa mara, tuliona mazungumzo mafupi kati ya watu halisi na akaunti bandia, ambapo majibu ya akaunti bandia yaliundwa kwa kutumia miundo yetu.

Kabla ya AI, operesheni ya kiwango hiki huenda ingehitaji timu kubwa ya wachochezi wa mtandaoni, pamoja na gharama na hatari zote za kuvuja kwa taarifa zinazohusiana na juhudi kama hiyo. Hata hivyo, utegemezi wa operesheni hii kwa AI pia uliifanya iwe rahisi kuvurugwa na sisi kwa kiwango kisicho cha kawaida. Kwa sababu ilitumia AI katika sehemu nyingi za mnyororo wa mashambulizi, hatua yetu ya kuiondoa ilivunja sehemu nyingi za mnyororo huo kwa wakati mmoja. Baada ya kuvuruga shughuli hii mapema Juni, akaunti za mitandao ya kijamii tulizokuwa tumetambua kuwa sehemu ya operesheni hii ziliacha kuchapisha katika vipindi vyote vya uchaguzi katika EU, Uingereza na Ufaransa. Baadhi zilianza tena kuchapisha mwishoni mwa Agosti. Machapisho machache yalikuwa na ishara kwamba huenda yaliundwa na AI. Maudhui yaliyokuwa na ishara hizo hayakutokana na miundo yetu.

Kampeni hii iliunda maoni mafupi yaliyolenga mada mbalimbali za kisiasa. Mada kuu zaidi ilikuwa kuisifu serikali ya Azerbaijan na jukumu lake katika siasa za ndani, kikanda na kimataifa—kwa mfano, kuhimiza umoja kati ya nchi za Asia ya Kati au kuwa mwenyeji wa Mkutano wa Umoja wa Mataifa kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi. Akaunti za Kiingereza na Kiitaliano zilisifu jukumu la Azerbaijan kama msambazaji wa nishati barani Ulaya—wakati mwingine zikijibu ukosoaji wa rekodi ya serikali ya Azerbaijan kuhusu haki za binadamu.

Mikondo mingine ya shughuli ililenga manufaa na maendeleo ya AI, masoko ya fedha, masuala ya mazingira, sarafu za kidijitali na teknolojia kwa ujumla. Kundi moja lililenga Falme za Kiarabu, likizionyesha kama eneo thabiti la uwekezaji na mara nyingi likilinganisha hali hiyo na madai ya ukosefu wa uthabiti wa kisiasa nchini Marekani.

Baadhi ya utambulisho bandia ulilenga siasa za Ulaya au Marekani. Itikadi ya shughuli hii ilitofautiana kutoka eneo moja hadi jingine. Kwa mfano, akaunti moja ya X iliyolenga Marekani ilijifanya kuwa ya mrengo wa kiliberali na kumkosoa Rais wa zamani wa Marekani Trump, huku baadhi ya akaunti za Facebook zilizochapisha kwa Kifaransa zikimkosoa Rais Macron na kukiunga mkono chama cha National Rally (RN). Wakati mwingine, ukosoaji huu ulilenga masuala ya ndani ili kudai kuwa nchi husika haipaswi kuingilia masuala ya kimataifa, yakiwemo mashambulizi ya Urusi dhidi ya Ukraine.

Operesheni hii ilikuwa na shughuli nyingi sana kwenye Facebook na X, ikiwa huenda na mamia ya akaunti. Kwenye X, baadhi ya akaunti zake zilikuwa na alama ya tiki ya buluu ya uthibitishaji wa kulipia. Kati ya takribani akaunti 150 tulizochunguza kwenye majukwaa yote mawili, hatukutambua yoyote iliyokuwa na idadi kubwa ya wafuasi: idadi kubwa zaidi tuliyoiona kwenye X wakati wa uchunguzi wetu ilikuwa wafuasi 222; kwa kawaida, idadi ilikuwa kati ya takribani 15 na zaidi kidogo ya 20, na machapisho ya kawaida kwenye X yalipata ushiriki wa tarakimu moja. Vilevile, idadi kubwa zaidi ya miitikio kwa chapisho la Facebook tuliyoona wakati wa uchunguzi wetu ilikuwa 36, huku idadi ya kawaida ikiwa kati ya 0–5. Hata hivyo, tulitambua baadhi ya matukio ambapo machapisho ya operesheni hii yalipata majibu kutoka kwa watu halisi. Majibu hayo hayakuwa chanya kila mara na wakati mwingine yalijumuisha watu halisi waliopinga akaunti bandia, lakini yanaonyesha angalau uwezo fulani wa kushirikisha hadhira kwenye majukwaa mengi, kwa lugha nyingi na kuhusu mada mbalimbali.

Kwa kutumia Kipimo cha Breakout kutathmini athari za shughuli za ushawishi, ambacho huzipanga kwa kipimo cha 1 (chini zaidi) hadi 6 (juu zaidi), tungeiweka operesheni hii katika kiwango cha juu cha Aina ya Pili, ikiwa na hatari ya kuingia Aina ya Tatu: ilibainishwa na shughuli za uchapishaji kwenye majukwaa mengi, huku kukiwa na ushahidi fulani kwamba watu halisi walishirikiana na maudhui yake. Hata hivyo, baada ya kuipiga marufuku operesheni hii kutumia miundo yetu na kushiriki taarifa na washirika katika sekta, akaunti za mitandao ya kijamii tulizokuwa tumetambua zilinyamaza kwa wiki nyingi. Kwa hivyo, operesheni hii inaonyesha uwezo mkubwa zaidi ambao matumizi ya AI yanaweza kuwapa waendeshaji, lakini pia jinsi utegemezi wao kwa muundo wa AI unavyoongeza uwezekano wa shughuli zao kuvurugwa.