AI inakuwa mwajiriwa wa kwanza kwa biashara ndogo

Watu wengi wanapofikiria ujasiriamali unaohusisha AI, humwazia mwanzilishi wa kampuni ya programu huko Silicon Valley akijenga biashara changa itakayofikia thamani ya mabilioni ya dola. Lakini matumizi yaliyoenea zaidi—na ambayo huenda yana umuhimu mkubwa zaidi kiuchumi—yanaweza kuwa katika biashara ndogo kote nchini.

Uchambuzi mpya wa OpenAI⁠(fungua katika dirisha jipya) unaonyesha kwamba angalau watu milioni nne nchini Marekani walitumia ChatGPT mnamo Machi 2026 kusaidia kupanga, kuanzisha, kuendesha au kukuza biashara. Wengi hawakuwa wakianzisha kampuni za teknolojia. Walikuwa wakiendesha biashara za ushauri, maduka ya mtandaoni, biashara za huduma za nyumbani, huduma za urembo, mikahawa na biashara nyingine. Kwa wajasiriamali hawa, AI si hasa bidhaa ya kuuza. Ni nyenzo inayoweza kuwasaidia kwa kazi mbalimbali ambazo vinginevyo zingehitaji washauri wa nje, wafanyakazi wa ziada au programu maalumu.

Kampuni kubwa hugawa kazi kwa timu za masoko, fedha, sheria, huduma kwa wateja, bidhaa na uendeshaji. Ni nadra kwa wajasiriamali kuwa na uwezo huo. Hasa katika hatua za mwanzo za biashara, mwanzilishi anaweza kutekeleza majukumu haya yote.

Hali hii huleta uhitaji mkubwa wa usaidizi wa kazi mbalimbali. Miongoni mwa wajasiriamali wanaoendesha biashara waliotambuliwa katika ripoti, makundi makubwa zaidi yalikuwa katika huduma za kitaalamu na za uwakala, yakiwakilisha asilimia 22 ya watumiaji, na biashara za rejareja na mtandaoni, zikiwakilisha asilimia 21. Huduma za nyumbani na za ufundi zilichangia asilimia 12, huduma za afya na urembo asilimia 11, na biashara za vyakula na ukarimu asilimia 8.

Mara nyingi hizi ni biashara zenye wafanyakazi wachache ambapo mmiliki hushiriki kwa karibu katika shughuli za kila siku. Mkandarasi anaweza kutumia ChatGPT kurekebisha makadirio ya gharama, kuelewa sharti la kupata kibali, kuandika maudhui ya tovuti na kuandaa ujumbe wa kufuatilia suala la mteja. Muuzaji wa rejareja anaweza kuitumia kuandika maelezo ya bidhaa, kulinganisha mikakati ya kuweka bei, kupanga kampeni ya mauzo na kujibu malalamiko. Hakuna kazi moja kati ya hizi inayoweza kuleta mabadiliko makubwa katika biashara ikiwa peke yake. Hata hivyo, kwa pamoja zinaweza kupunguza mzigo wa kazi za usimamizi zinazochukua muda mwingi wa mjasiriamali.

Ripoti inachunguza matumizi ya ChatGPT miongoni mwa wanaopanga kuwa wajasiriamali na wale ambao tayari wanaendesha biashara. Takriban asilimia 29 ya watumiaji waliojihusisha na ujasiriamali walikuwa wakipanga kuanzisha biashara, huku asilimia 71 wakiwa tayari wanaziendesha. Ikilinganishwa na wanaoendesha biashara, wanaopanga kuanzisha biashara wana uwezekano mkubwa zaidi wa kutumia ChatGPT kujenga chapa, kutengeneza bidhaa na kutathmini iwapo wazo la biashara linaweza kufanikiwa. Huenda wanauliza ikiwa kuna soko la wazo fulani, bidhaa inaweza kufanya kazi vipi, biashara iitwe nini au gharama ya kuianzisha inaweza kuwa kiasi gani.

Kampuni inapoanza kufanya kazi, vipaumbele hubadilika. Masoko na uandishi wa matangazo huchangia asilimia 26 ya matumizi ya wajasiriamali wanaoendesha biashara, yakifuatiwa na mawasiliano na wateja kwa asilimia 11 na maswali ya sheria na uzingatiaji wa kanuni kwa asilimia 10. Mauzo, ujenzi wa chapa na ukuzaji wa biashara pia huendelea kuwa muhimu.

Wajasiriamali wanaoendesha biashara pia wanapatikana kwa uwiano mkubwa zaidi miongoni mwa watumiaji wa mipango ya juu ya ChatGPT. Wajasiriamali wanaoendesha biashara ni asilimia 67 ya watumiaji wanaojihusisha na ujasiriamali kwenye mpango wa Free, ikilinganishwa na asilimia 78 kwenye Plus na asilimia 81 kwenye Pro.

Mwelekeo huu unaashiria kwamba uhitaji huongezeka AI inapoanza kutumika katika shughuli halisi za biashara. Mtu anayejaribu majina yanayoweza kufaa biashara anaweza kuhitaji usaidizi mara chache tu. Mjasiriamali anayeendesha biashara, akishughulikia wateja, muda wa kukamilisha kazi na matatizo ya uendeshaji, ana sababu zaidi ya kulipia kasi na uwezo mkubwa zaidi. Kwa hiyo, ujasiriamali unaweza kuwa njia muhimu sana ya kupima thamani ya AI kiuchumi. 

Kuanzisha biashara daima kumehitaji zaidi ya wazo lenye matumaini ya kufanikiwa. Wajasiriamali wanahitaji kupata ujuzi mbalimbali unaokamilishana, ukiwemo uchambuzi wa fedha, huduma kwa wateja, mauzo, masoko na usimamizi. Si wote wana fursa sawa za kupata ujuzi huo. Baadhi ya waanzilishi wana washirika wa biashara, mitandao ya kitaalamu, uzoefu wa kifamilia au mtaji wa kutosha kuajiri watu wa kuwasaidia. Wengine hulazimika kujifunza karibu kila ujuzi wao wenyewe.

AI zalishi haiwezi kuondoa hatari za ujasiriamali. Hata hivyo, inaweza kupunguza gharama ya kupata usaidizi wa awali katika kazi nyingi zinazohitaji ujuzi muhimu. Hilo linaweza kuwawezesha watu wengi zaidi kujaribu mawazo kabla ya kuwekeza pesa nyingi. Pia inaweza kuongeza nafasi za biashara ndogo sana kufanikiwa, kwa kumwezesha mmiliki pekee au kampuni ya watu wawili kushughulikia kazi mbalimbali zaidi bila kuhitaji kuajiri wafanyakazi au kununua huduma nyingi maalumu mara moja.

Matokeo yanaweza yasiwe wimbi la biashara changa zinazokua kwa kasi, bali ongezeko dogo la biashara za kawaida zinazoanzishwa haraka zaidi au zinazoendelea kuwepo kwa sababu waanzilishi wake wanaweza kushughulikia kazi ambazo vinginevyo zingewalemea.