Oszustwa romantyczne: schematy działań wspomaganych przez AI

To studium przypadku opublikowano pierwotnie w raporcie OpenAI z lutego 2026 r.⁠(otwiera nowe okno) dotyczącym przeciwdziałania złośliwemu wykorzystywaniu AI.

Odkąd rok temu⁠(otwiera nowe okno) zaczęliśmy informować o naszych działaniach przeciwko sieciom oszustów próbujących nadużywać naszych modeli, udaremniliśmy wiele oszukańczych operacji w różnych częściach świata. Należały do nich oszustwa „na zadania”, w których ofiary nakłania się do wpłacania pieniędzy w celu uzyskania dostępu do nieistniejących zarobków za proste zadania, oraz oszustwa inwestycyjne, w których ofiary przekonuje się do wpłacania pieniędzy do nieistniejących firm inwestycyjnych.

Jednym z rodzajów oszustw powszechnych na długo przed erą AI jest oszustwo romantyczne. Oszuści udają potencjalnych partnerów i próbują przekonać upatrzoną osobę, że znalazła miłość, po czym proszą ją o coraz więcej pieniędzy. Pierwszy opisany przez nas przypadek udaremnienia oszustwa dotyczył nowo powstałej grupy przestępczej w Kambodży, która używała ChatGPT do generowania wiadomości na potrzeby oszustwa romantycznego. Część tych wiadomości rozpowszechniano w mediach społecznościowych. Od tego czasu udaremniliśmy różne próby oszustw romantycznych. Jak pisaliśmy w czerwcu⁠(otwiera nowe okno), te i inne oszustwa zwykle wykorzystują AI według wspólnego schematu, który opisujemy jako nawiązanie kontaktu (bez wcześniejszej znajomości), wzbudzenie emocji i wyłudzenie pieniędzy.

Nawiązanie kontaktu (bez wcześniejszej znajomości): oszust generuje treści, które mają przyciągnąć uwagę potencjalnej ofiary, nawiązując do jej zainteresowań. Na przykład opisane przez nas w zeszłym roku oszustwo metodą „tuczenia świń” często było wymierzone w mężczyzn z USA w wieku od 40 do 49 lat, wykonujących zawody medyczne. Oszuści odpowiadali na ich posty o golfie w mediach społecznościowych. W innych operacjach wykorzystywano niezamówione SMS-y, fałszywe wiadomości rekrutacyjne lub — jak w najnowszym opisanym poniżej przypadku oszustwa romantycznego — reklamy w mediach społecznościowych. W każdym przypadku sprawcy używali ChatGPT do generowania wiadomości, które mogły bardziej angażować odbiorców i mniej zdradzać obce pochodzenie nadawcy niż wiadomości stosowane w tradycyjnych oszustwach.

Wzbudzenie emocji: oszust generuje treści mające wywołać silne emocje u upatrzonej osoby, aby łatwiej było nią manipulować. W oszustwach romantycznych chodzi o to, by ofiara poczuła pociąg do oszusta. W innych oszustwach może chodzić o wywołanie ekscytacji potencjalnie lukratywną transakcją, lęku przed przegapieniem okazji lub niepokoju związanego z rzekomym zagrożeniem prawnym czy niezapłaconym rachunkiem. Czasami już pierwsza wiadomość służąca nawiązaniu kontaktu ma również wzbudzić emocje.

Wyłudzenie pieniędzy: oszust generuje treści mające przekonać ofiarę do przekazania pieniędzy. Podawane powody mogą być bardzo różne. Na przykład w oszustwach romantycznych ofiara może zostać poproszona o zainwestowanie w firmę ukochanej osoby lub przekazanie pieniędzy, by pomóc jej w kryzysie finansowym. W oszustwach „na zadania” ofiarom poleca się wpłacić pieniądze, aby uzyskać dostęp do fikcyjnych środków, które — jak sądzą — zarobiły. W oszustwach inwestycyjnych ofiary nakłania się do lokowania pieniędzy w nieistniejących inwestycjach.

Jak pokazuje ten schemat, kluczowym elementem oszustw jest sieć dystrybucji wiadomości. Ujawnione przez nas grupy oszustów nawiązywały kontakt przez SMS-y, szyfrowane komunikatory, posty w mediach społecznościowych, reklamy internetowe lub kilka tych kanałów jednocześnie. Oszustwa sprzed ery AI zasłynęły z wykorzystywania e-maili⁠(otwiera nowe okno), rozmów telefonicznych⁠(otwiera nowe okno), a w XIX wieku nawet listów⁠(otwiera nowe okno) i telegramów⁠(otwiera nowe okno). Wiele oszustw opiera się na masowym, przypadkowym rozsyłaniu wiadomości, ale w niektórych widać próby precyzyjnego doboru odbiorców. Na przykład oszustwo metodą „tuczenia świń”, które opisaliśmy w lutym 2025 r.⁠(otwiera nowe okno), koncentrowało się na tematach takich jak golf. W innym oszustwie romantycznym reklamy w mediach społecznościowych kierowano do młodych mężczyzn w Indonezji. Z kolei oszustwa z wykorzystaniem wizerunku celebrytów⁠(otwiera nowe okno) zwykle polegają na podszywaniu się pod znaną osobę i docieraniu do grup jej fanów. Fragmentaryczny charakter dowodów utrudnia rzetelne porównanie różnych oszustw, którym przeciwdziałaliśmy. Oceniamy jednak, że wybrana metoda dystrybucji wiadomości — na przykład masowa i przypadkowa lub precyzyjnie ukierunkowana — w znacznym stopniu wpływa na skuteczność docierania do ofiar i ich wykorzystywania, niezależnie od tego, w jakim stopniu oszuści używali AI do poszczególnych zadań.