ਮੁੱਖ ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ
OpenAI

Codex ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਲੈਕ ਹੋਲਜ਼ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ

ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਐਸਟ੍ਰੋਫਿਜ਼ੀਸਿਸਟ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚਲਦੀ ਤਸਵੀਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

CK ਚੈਨ ਵੱਡੇ ਰੇਡੀਓ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਡਿਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।
“ਇਹ ਟੂਲ ਸਾਡੇ ਵਿਗਿਆਨ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ।”
—Chi-ਕਵਾਨ “CK” ਚੈਨ

ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ

ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਸਾਡੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਅਤੇ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਆਕਾਸ਼ੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ—ਇੱਕ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਜਿੰਨੇ ਵੱਡੇ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ—ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਡੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮਝ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ।

ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਐਸਟ੍ਰੋਫਿਜ਼ੀਸਿਸਟ Chi-ਕਵਾਨ “CK” ਚੈਨ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਗੱਲ ਨਵੀਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਅਰੀਜ਼ੋਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, CK ਪਿਛਲੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਲੈਕ ਹੋਲਜ਼ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇਵੈਂਟ ਹੋਰਾਈਜ਼ਨ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਸਵੀਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਾਲ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ(ਨਵੀਂ ਵਿੰਡੋ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਟੀਚੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ: ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚਲਦੀ ਤਸਵੀਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ।

ਕਿੱਟ ਪੀਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਓਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਵਿਖੇ ਤਾਰਿਆਂ ਭਰੇ ਅਸਮਾਨ ਹੇਠ ਰੇਡੀਓ ਟੈਲੀਸਕੋਪ।

CK ਕਿੱਟ ਪੀਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਓਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਵਿਖੇ ਐਰੀਜ਼ੋਨਾ ਰੇਡੀਓ ਓਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ 12m ਰੇਡੀਓ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਤੋਂ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

CK ਚੈਨ ਵੇਧਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਲਾਲ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਰਾਹੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

“ਬਲੈਕ ਹੋਲਜ਼ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਰੋਮਾਂਚਕ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਵਲੋਕਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।”—Chi-ਕਵਾਨ “CK” ਚੈਨ

ਇਹ ਸਮਝਣ ਲਈ ਕਿ ਕੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਬਿਹਤਰ ਮਾਡਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਅਜਿਹੇ ਗਣਿਤੀ ਅਨੁਮਾਨ ਜੋ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਦਾਰਥ ਕਿਵੇਂ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੁਪਰਕੰਪਿਊਟਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ CK ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਲਈ Codex ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ।

“ਮੈਨੂੰ ਦਸ ਨਵੇਂ ਅਨੁਮਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸ ਦਿਨ ਲੱਗਣਗੇ। Codex ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਕੰਮ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।”
—Chi-ਕਵਾਨ “CK” ਚੈਨ

ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ

ਕਿਉਂਕਿ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਤਰੀਕਾ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ ਹੈ। CK ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਦੇ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਟੈਲੀਸਕੋਪਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਸਲ ਨਿਰੀਖਣ ਡੇਟਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। “ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਘੱਟ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,” CK ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। “ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਅਸਲ ਨਿਰੀਖਣ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਘਣਤਾ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਰਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮੰਨ ਸਕਦੇ।” CK ਕੇਵਲ ਤਾਂ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੇਕਰ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਾਂ ਅਤੇ ਆਇਨਾਂ ਦੀ ਹਰਕਤ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ। “ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਗਣਨਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇਹ ਅਸੰਭਵ ਵਰਗੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।”

CK ਆਪਣੇ ਲਿਖੇ ਏਜੰਟ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਨਵੇਂ ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਖੋਜਣ ਲਈ Codex ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਿਰ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। “Codex ਦੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨਵੇਂ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਅਲਗੋਰਿਦਮਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਗਣਨਾਵਾਂ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ 1000 ਗੁਣਾ ਤੱਕ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸਨ।”

CK ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ Codex ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਰ ਅਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਜਾਂਚਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜ 'ਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਂ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। (ਬਲੈਕ ਹੋਲਜ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ CK ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜਾਣੋ।)

“ਬਹੁਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਡਿਵੈਲਪਰ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। AI ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਕੋਡਿੰਗ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੁੜ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਵਾਲਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।”
—Chi-ਕਵਾਨ “CK” ਚੈਨ

ਖੋਜ ਦਾ ਭਵਿੱਖ

CK ਅਤੇ ਇਵੈਂਟ ਹੋਰਾਈਜ਼ਨ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਦੀ ਟੀਮ ਇਸ ਸਮੇਂ ਬਲੈਕ ਹੋਲਜ਼ ਬਾਰੇ ਡੇਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ; ਉਹ 2027 ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲੀ ਚਲਦੀ ਤਸਵੀਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। CK ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। “ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵੀਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਰਾਈਜ਼ਨ-ਸਕੇਲ, ਟਾਈਮ-ਡੋਮੇਨ, ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਐਸਟ੍ਰੋਫਿਜ਼ੀਕਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੇਗਾ,” ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। “ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਤਿਅੰਤ ਮਾਹੌਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਾਅ ਕਰਦਾ ਹੈ।”

“ਮਨੁੱਖ ਖੋਜੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ ਖੋਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਸਰਹੱਦ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਆਖਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।”
—Chi-ਕਵਾਨ “CK” ਚੈਨ

ਅਸੀਂ ਟੂਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਹਰ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਉਹ ਲੋਕ ਘੜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।