အာရှတစ်ဝန်း ဘေးအန္တရာယ်တုံ့ပြန်ရေးအဖွဲ့များ AI ကို လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ရန် ကူညီခြင်း
Gates Foundation၊ ADPC နှင့် DataKind တို့နှင့်အတူ ပထမဆုံးအမျိုးအစား AI အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲ။
ယနေ့ ဘန်ကောက်တွင် Gates Foundation၊ Asian Disaster Preparedness Center (APDC) နှင့် DataKind တို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တောင်အာရှတစ်ဝန်းမှ ဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲမှု ခေါင်းဆောင် 50 ဦးကို ကျွန်ုပ်တို့၏ ပထမဆုံး Disaster Management ပညာရှင်များအတွက် AI Jam သို့ စုစည်းခေါ်ယူထားပါသည်။
ဤအစီအစဉ်ကို ဦးတည်စေသော မေးခွန်းမှာ ရိုးရှင်းသော်လည်း အရေးတကြီးဖြစ်သည် — အရေးအကြီးဆုံးအချိန်တွင် အစိုးရများနှင့် အကျိုးအမြတ်မယူသော အဖွဲ့အစည်းများကို AI က ပိုမိုမြန်ဆန်၍ ပိုမိုထိရောက်စွာ တုံ့ပြန်နိုင်ရန် မည်သို့ကူညီနိုင်မည်နည်း။
ပါဝင်သူများသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယ၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ လာအို PDR၊ မလေးရှား၊ မြန်မာ၊ နီပေါ၊ ပါကစ္စတန်၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ သီရိလင်္ကာ၊ ထိုင်း၊ တီမောလက်စတေ၊ ဗီယက်နမ် စသည့် နိုင်ငံ 13 နိုင်ငံမှ လာရောက်ကြပြီး အစိုးရအေဂျင်စီများ၊ ဘက်စုံအဖွဲ့အစည်းများနှင့် အကျိုးအမြတ်မယူသော အဖွဲ့များကို ကိုယ်စားပြုကြပါသည်။ အများအပြားမှာ မြေပြင်တွင် ဘေးအန္တရာယ်တုံ့ပြန်ရေးတွင် တိုက်ရိုက်ပါဝင်နေပြီး သတင်းအချက်အလက်ညှိနှိုင်းခြင်း၊ ထိခိုက်ခံစားရသော ရပ်ရွာများကို ပံ့ပိုးခြင်းနှင့် အချိန်အရေးကြီးသော ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်ခြင်းများကို ဆောင်ရွက်နေကြပါသည်။
ဤကြိုးပမ်းမှုသည် ဒါဗို့စ်တွင် ကြေညာခဲ့သော ကျွန်ုပ်တို့၏ OpenAI for Countries Program တိုးချဲ့မှု(ဝင်းဒိုးအသစ်တွင် ဖွင့်မည်) အပေါ်လည်း အခြေခံတည်ဆောက်ထားပါသည်။ အဓိကအားဖြင့် ဤလုပ်ငန်းသည် အဖွဲ့အစည်းများကို AI အပေါ် စိတ်ဝင်စားမှုအဆင့်ကို ကျော်လွန်ကာ လက်တွေ့ကမ္ဘာအသုံးချမှုများဆီသို့ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်ရန် ကူညီပေးခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ နေ့စဉ်ရင်ဆိုင်ရသော လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများအတွင်း ထည့်သွင်းအသုံးချနိုင်ရန် ဖြစ်ပါသည်။
ဘေးအန္တရာယ်တုံ့ပြန်ရေးအဖွဲ့များသည် အရင်းအမြစ်ကန့်သတ်ထားသော ပတ်ဝန်းကျင်များတွင် အလုပ်လုပ်ရလေ့ရှိပြီး ကွဲပြားပြတ်တောက်နေသော ဒေတာများ၊ လက်ဖြင့်လုပ်ဆောင်ရသော လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် အကန့်အသတ်ရှိသော အခြေခံအဆောက်အအုံများဖြင့် ရင်ဆိုင်နေကြရပါသည်။ ဤကန့်သတ်ချက်များသည် အထူးသဖြင့် အချိန်မီသတင်းအချက်အလက် အရေးပါသည့် အလျင်အမြန်ပြောင်းလဲနေသော အခြေအနေများတွင် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုကို နှေးကွေးစေပြီး အရေးကြီးသော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို နှောင့်နှေးစေနိုင်ပါသည်။ ယခုအခါ အဖွဲ့များစွာသည် ဤလုပ်ငန်းစဉ်များကို AI က ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ မည်သို့ပံ့ပိုးနိုင်မည်ကို လေ့လာနေကြပါသည်။
ထိုအရေးတကြီးလိုအပ်ချက်သည် ပိုမိုတိုးလာနေပါသည်။ မနှစ်က ဒုတိယနှစ်ဝက်အတွင်း တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတစ်ဝန်းတွင် တိုင်ဖွန်းများနှင့် ပြင်းထန်သော မုန်တိုင်းများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ရပ်ရွာများကို ထိခိုက်စေကာ ဘေးအန္တရာယ်တုံ့ပြန်ရေးစနစ်များကို ၎င်းတို့၏ ကန့်သတ်ချက်အဆုံးထိ ဖိအားပေးခဲ့ပါသည်။ အာရှသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဘေးအန္တရာယ်အများဆုံးကြုံတွေ့ရသော ဒေသအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ဘေးအန္တရာယ်ဒဏ်ခံရသူများ၏ ခန့်မှန်းခြေ 75% ကို ပါဝင်သည်။ World Bank ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ ယခင်နှစ်များအတွင်း ဘေးအန္တရာယ်များကြောင့် ASEAN နိုင်ငံများသည် $11 billion ကျော် ဆုံးရှုံးခဲ့ရပါသည်။
ဤအချိန်များတွင် လူများက အထောက်အပံ့ရယူပုံ ပြောင်းလဲလာသည်ကိုလည်း ကျွန်ုပ်တို့ မြင်တွေ့နေရပါသည်။ သီရိလင်္ကာရှိ Cyclone Ditwah အတွင်း အတွင်းပိုင်းဒေတာများအရ ChatGPT ပေါ်ရှိ ဆိုင်ကလုန်းနှင့်သက်ဆိုင်သော မက်ဆေ့ချ်များ 17× တိုးလာခဲ့ပြီး အကျပ်အတည်းကာလများတွင် သတင်းအချက်အလက်နှင့် လမ်းညွှန်မှု ရယူရန် AI ကို အသုံးပြုနေပြီဖြစ်ကြောင်း ထင်ဟပ်စေပါသည်။ 2025 ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလရှိ Cyclone Senyar အတွင်း ထိုင်းနိုင်ငံတွင်လည်း ယခင်လများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မက်ဆေ့ချ်ပမာဏ 3.2× မြင့်တက်သွားခဲ့ပြီး AI အသုံးပြုမှု အလားတူ မြင့်တက်မှုများကို တွေ့ရပါသည်။ ၎င်းက အရေးပေါ်အခြေအနေများအတွင်း တုံ့ပြန်ရေးအဖွဲ့များ သတင်းအချက်အလက်စုဆောင်းခြင်း၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်းနှင့် ဆက်သွယ်ပြောဆိုခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် AI ကို ပိုမိုတိုက်ရိုက် ပေါင်းစည်းအသုံးချရန် ရှင်းလင်းသော အခွင့်အလမ်းရှိကြောင်း ဖော်ပြနေပါသည်။
ဤသည်ပင် ကျွန်ုပ်တို့၏ Jam က အာရုံစိုက်ခဲ့သည့် အချက်ဖြစ်ပါသည်။ ယနေ့အစည်းအဝေးတွင် ပါဝင်သူများသည် ၎င်းတို့၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းတွင် AI က မည်သို့ပံ့ပိုးနိုင်မည်ကို လက်တွေ့ကျသော နည်းလမ်းများ ရှာဖွေရန် OpenAI မန်တာများနှင့် ဘေးချင်းယှဉ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပါသည်။ အစမှပြန်စတင်မည့်အစား အခြေအနေအစီရင်ခံခြင်းမှ လိုအပ်ချက်အကဲဖြတ်ခြင်းနှင့် အများပြည်သူဆက်သွယ်ရေးအထိ မတူညီသောအခြေအနေများတွင် အသုံးချနိုင်မည့် custom GPTs များနှင့် ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်သော workflow များ တည်ဆောက်ပုံကို လေ့လာခဲ့ကြပါသည်။ အစည်းအဝေးများတွင် AI နည်းပညာများကို လက်ခံအသုံးပြုရာ၌ တာဝန်သိအသုံးပြုမှုနှင့် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ရေး၏ အရေးပါမှုကိုလည်း အလေးပေးဖော်ပြခဲ့ပါသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ လွှတ်တော်အမတ် Professor Dr Yodchanan Wongsawat သည် ဒေသတစ်ဝန်း ဘေးအန္တရာယ်ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုနှင့် တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုကို ခိုင်မာစေရန် အများပိုင်-ပုဂ္ဂလိက ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ အရေးပါမှုကို မီးမောင်းထိုးပြကာ အစည်းအဝေးကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ပါသည်။
“In the future, the most powerful AI won’t just be the smartest, it will be the most accessible. Technology only matters if it reaches the people who need it most. The capabilities to solve real-world challenges already exist today, and collaborations like this between OpenAI, ADPC, and the Gates Foundation show how bringing together expertise across sectors can turn that potential into scalable, real-world solutions.”
—Professor Dr Yodchanan Wongsawat, member of the house of representatives in Thailand
“ဤအစည်းအဝေး၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ AI က ဘာလုပ်နိုင်သည်နှင့် လက်တွေ့ကွင်းပြင်တွင် ၎င်းကို မည်သို့အသုံးပြုနေသည်အကြားရှိ ကွာဟချက်ကို လျှော့ချရန်ဖြစ်သည်။ အာရှတစ်ဝန်းတွင် AI အပေါ် အရှိန်အဟုန်ကောင်းကောင်းနှင့် စိတ်ဝင်စားမှုများ ရှိနေသော်လည်း တကယ့်အခွင့်အလမ်းမှာ ၎င်းကို လက်တွေ့အသုံးချနိုင်သော စွမ်းရည်အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးရန်ဖြစ်သည်။ ဘေးအန္တရာယ်တုံ့ပြန်ရေး ပညာရှင်များနှင့် တိုက်ရိုက်အလုပ်လုပ်ခြင်းအားဖြင့် ဤကိရိယာများသည် အသုံးဝင်ပြီး လက်လှမ်းမီကာ လက်တွေ့လိုအပ်ချက်များအပေါ် အခြေခံထားကြောင်း သေချာစေနိုင်ပါသည်။”
—Sandy Kunvatanagarn, OpenAI ၏ ပြည်သူ့မူဝါဒဌာန အကြီးအကဲ
“ရပ်ရွာများနှင့် အနီးဆုံးတွင်ရှိသူများကို AI ကဲ့သို့သော ဒစ်ဂျစ်တယ်ကိရိယာများနှင့် ပေါ်ထွက်လာသော နည်းပညာများ၏ အားကို အသုံးချနိုင်ရန် လိုအပ်သော အသိပညာနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုများဖြင့် ပြင်ဆင်ပေးခြင်းသည် ဘေးအန္တရာယ်ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုနှင့် တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုတွင် ကျွန်ုပ်တို့ ပြုလုပ်နိုင်သည့် အစွမ်းထက်ဆုံး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဒေသအနှံ့ မိတ်ဖက်များကို စုစည်းနိုင်ခဲ့ခြင်းနှင့် ၎င်းကို ချက်ချင်း အသုံးချနိုင်သော ကိရိယာများအဖြစ် ပြောင်းလဲလာသည်ကို မြင်ရခြင်းအတွက် ကျွန်ုပ်တို့ ဂုဏ်ယူပါသည်။”
—ဒေါက်တာ Valerie Nkamgang Bemo, Gates Foundation ၏ အရေးပေါ်တုံ့ပြန်ရေး ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး
“AI သည် ဘေးအန္တရာယ်များကို ကျွန်ုပ်တို့ နားလည်ပြီး တုံ့ပြန်ပုံအတွက် အခွင့်အလမ်းအသစ်များကို ဖွင့်လှစ်ပေးနေပါသည်။ ADPC သည် ဂြိုဟ်တုနှင့် ကမ္ဘာမြေစောင့်ကြည့်ရေး ဒေတာများကို လက်တွေ့ အသုံးချနိုင်သော အချက်အလက်များအဖြစ် ပြောင်းလဲရန် AI ကို ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ ကိရိယာများနှင့် အန္တရာယ်ဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုများတွင် ပေါင်းစည်းအသုံးပြုနေပါသည်။ AI Skills Jam သည် AI အသိပညာကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပြီး လူများအား ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများအတွက် ဖြေရှင်းချက်များ ရှာဖွေနိုင်ရန် အားပေးစွမ်းဆောင်ပေးနိုင်ပါသည်။
ဒေသဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် မိတ်ဖက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို AI ကိရိယာများနှင့် ပေါင်းစပ်၍ အစောပိုင်းသတိပေးစနစ်များကို ခိုင်မာစေခြင်း၊ အန္တရာယ်မြေပုံရေးဆွဲမှုကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေခြင်းနှင့် ဒေသတစ်ဝန်းရှိ ရပ်ရွာများနှင့် အစိုးရများအတွက် ပိုမိုမြန်ဆန်ပြီး ပိုမိုအချက်အလက်အခြေပြုသော ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှုကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ပါသည်။”
—Mr. Aslam Perwaiz, ADPC အမှုဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး
ကျွန်ုပ်တို့၏ မိတ်ဖက်များနှင့်အတူ လာမည့်လများအတွင်း ဒုတိယအဆင့်ကိုလည်း စူးစမ်းလေ့လာနေပြီး ဒေသတစ်ဝန်း ပါဝင်သော အဖွဲ့အစည်းများနှင့်အတူ စမ်းသပ်အသုံးချမှုများနှင့် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော နည်းပညာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများအပေါ် အာရုံစိုက်သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။ ရပ်ရွာများ ဘေးအန္တရာယ်များအတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ကြိုတင်ပြင်ဆင်နိုင်ပြီး တုံ့ပြန်နိုင်ရန် အထောက်အကူပြုသော လက်တွေ့ကိရိယာများကို တည်ဆောက်ရင်း ဤလုပ်ငန်းကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားရန် ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်ပါသည်။
1 ရင်းမြစ်(ဝင်းဒိုးအသစ်တွင် ဖွင့်မည်): Humanitarian Action, Dec 2025
2 ရင်းမြစ်(ဝင်းဒိုးအသစ်တွင် ဖွင့်မည်), The World Bank, Feb 2026


