AI आणि किशोरवयीन मुलांच्या विकासावरील नवीन संशोधनासाठी अनुदान

आत्ताच अर्ज करा⁠(नवीन विंडोमध्ये उघडेल)

जनरेटिव्ह AI चा 13–17 वर्षांच्या तरुणांच्या जीवनावर आणि विकासावर कसा परिणाम होतो, यावरील स्वतंत्र संशोधनासाठी OpenAI $5 दशलक्ष देणार आहे.

किशोरवयीन मुले कसे शिकतात, निर्मिती करतात आणि सल्ला घेतात, याचा जनरेटिव्ह AI एक भाग बनत आहे. त्याचे परिणाम बहुआयामी असण्याची शक्यता आहे. किशोरवयीन मुले AI कशासाठी वापरतात, त्याच्याशी कसा संवाद साधतात, त्यांची वैयक्तिक परिस्थिती आणि कुटुंबे, शाळा, समुदाय व तंत्रज्ञान पुरवठादारांकडून मिळणारे सहाय्य यांवर हे परिणाम अवलंबून असू शकतात.

किशोरवयीन मुलांसाठी AI उत्पादने विकसित करण्यास दिशा देण्यासाठी आणि धोरणकर्ते व नियामकांसमोरील महत्त्वाच्या प्रश्नांची उत्तरे शोधण्यासाठी, ते AI कसे वापरतात आणि त्याचा त्यांच्या जीवनावर काय परिणाम होतो याबाबत आम्हाला अधिक भक्कम पुरावे निर्माण करायचे आहेत. उदाहरणार्थ, वय आणि संदर्भानुसार असलेल्या बारकाव्यांविषयी, संरक्षणात्मक उपाय व हस्तक्षेपांच्या परिणामकारकतेविषयी आणि अंमलबजावणी व मूल्यमापनासाठी पुराव्यांचा उपयोग कसा करता येईल याविषयी संपूर्ण उद्योगाची समज अधिक सखोल करणे हे आमचे उद्दिष्ट आहे. या कार्यक्रमातून किशोरवयात AI वापरण्याशी संबंधित संधी आणि आव्हानांवरील स्वतंत्र संशोधनाला निधी दिला जाईल. यात किशोरवयीन मुलांच्या सामाजिक आणि भावनिक विकासावर विशेष भर असेल.

सध्याच्या आणि उदयोन्मुख चर्चांशी संबंधित समज व पुरावे वाढवू शकणाऱ्या प्रस्तावांचे आम्ही स्वागत करतो. यात पुढील विषयांचा समावेश होतो:

• किशोरवयीन मुले जनरेटिव्ह AI कसे वापरतात आणि वापराच्या विविध पद्धतींचा विकासात्मक परिणामांशी कसा संबंध असतो

• किशोरवयीन मुलांच्या जीवनातील AI वापराचे संभाव्य परिणाम

• किशोरवयीन मुलांच्या जीवनातील AI च्या परिणामांना आकार देणारे वैयक्तिक, सामाजिक, सांस्कृतिक आणि तांत्रिक घटक

• फायदे वाढवू शकणारे किंवा किशोरवयीन मुलांना अधिक सुरक्षित ठेवू शकणारे तांत्रिक हस्तक्षेप, संरक्षणात्मक उपाय आणि रचना-पर्याय

• वय, विकासाचे टप्पे, लोकसमूह, संस्कृती, भाषा आणि सामाजिक-आर्थिक संदर्भांनुसार परिणाम कसे बदलू शकतात

बाल व किशोरवयीन विकास, मानसशास्त्र, सार्वजनिक आरोग्य, मानव-कॉम्प्यूटर इंटरॅक्शन, कम्युनिकेशन, समाजशास्त्र, मानववंशशास्त्र, डेटा विज्ञान आणि AI सुरक्षा अशा क्षेत्रांचा समावेश असलेल्या आंतरविद्याशाखीय संशोधनाचे आम्ही स्वागत करतो. आम्ही कोणत्याही देशातील प्रस्तावांना प्रोत्साहन देतो आणि AI चा लक्षणीय वापर असलेल्या देशांतील प्रस्तावांना प्राधान्य देऊ.

गुणात्मक, संख्यात्मक, प्रायोगिक, निरीक्षणात्मक, सैद्धांतिक, सहभागात्मक आणि मिश्र-पद्धतींचे सर्व दृष्टिकोन पात्र आहेत. अभ्यासांची रचना किंवा अर्थनिर्णयन यात किशोरवयीन मुलांचा सहभाग असलेल्या संशोधनाचे स्वागत आहे, मात्र ते अनिवार्य नाही.

पुढीलपैकी एक किंवा अधिक विषयांशी संबंधित सबमिशन्सना आम्ही प्रोत्साहन देतो:

• भावनिक विकास आणि कल्याण: भावनांचे नियमन, प्रतिकूल परिस्थितीशी जुळवून घेण्याची क्षमता, ओळख, स्वायत्तता, आत्मसन्मान आणि सामाजिक नाते यांवरील संशोधन.

• सामाजिक विकास आणि नातेसंबंध: मैत्री, कौटुंबिक नातेसंबंध, आपलेपणा, संवाद, सहानुभूती, सामाजिक कौशल्ये आणि AI व मानवी नाते यांवरील संशोधन.

• लोकसंख्याशास्त्रीय गटांमधील पद्धती, संदर्भ आणि भिन्नता: वापराचा कालावधी, प्रकार व उद्देश, वय, संस्कृती, भाषा, सामाजिक-आर्थिक परिस्थिती आणि इतर वैयक्तिक किंवा संदर्भात्मक घटकांनुसार परिणाम कसे बदलतात यावरील संशोधन.

• जोखीम-कपात, वयानुरूप रचना आणि धोरणात्मक दृष्टिकोन: संरक्षणात्मक उपाय, उत्पादनातील हस्तक्षेप, AI साक्षरता, पालक किंवा शिक्षकांचे सहाय्य आणि आरोग्यदायी वापराच्या पद्धती यांचे मूल्यमापन करणारे संशोधन.

अल्पवयीनांचा सहभाग असलेल्या संशोधनात माहितीपूर्ण संमती व सहमती, गोपनीयता, संरक्षण, डेटा सुरक्षा आणि सहभागामुळे संवेदनशील माहिती उघड होण्याची किंवा निर्माण होण्याची शक्यता यांकडे विशेष लक्ष देणे आवश्यक आहे.

अल्पवयीनांचा सहभाग असलेले संशोधन सुचवणाऱ्या अर्जदारांनी पुढील बाबी स्पष्ट करणे आवश्यक आहे:

• संबंधित संस्थात्मक किंवा स्वतंत्र नीतिशास्त्रीय समीक्षण प्रक्रिया

• माहितीपूर्ण संमती आणि वयानुरूप सहमती कशी घेतली जाईल

• सहभागींची गोपनीयता आणि डेटा कसा संरक्षित केला जाईल

• हानी किंवा तातडीच्या जोखमीची माहिती उघड झाल्यास संशोधक कसा प्रतिसाद देतील

• प्रकल्पात संवेदनशील वैयक्तिक, वर्तनविषयक किंवा मानसिक आरोग्यविषयक माहितीचा समावेश आहे का

• संशोधन टीमकडे बालविकास, वैद्यकीय किंवा संरक्षणविषयक कोणते संबंधित कौशल्य आहे

• योग्य असेल तेथे पालकांची संमती

संवेदनशील माहिती गोळा केल्यामुळे एखादा प्रोजेक्ट आपोआप अपात्र ठरत नाही. मात्र, अशा प्रोजेक्टसाठी अतिरिक्त नीतिशास्त्रीय परीक्षण, तज्ज्ञता, संरक्षणात्मक उपाय आणि वेळ लागू शकतो.

अर्ज सिंगल-स्पेसच्या Google दस्तऐवजाच्या स्वरूपात असावेत. अर्जदारांनी पुढील गोष्टी सबमिट कराव्यात:

• प्रोजेक्टचा सारांश: प्रस्तावित संशोधन आणि त्यातून अपेक्षित योगदानाचा एका पानापेक्षा लहान संक्षिप्त आढावा.

• संशोधन प्रस्ताव: संदर्भ वगळून जास्तीत जास्त तीन पाने. त्यात पुढील बाबी समाविष्ट असाव्यात:

  • संशोधन प्रश्न

  • संबंधित पूर्वीचे संशोधन

  • प्रस्तावित पद्धती आणि विश्लेषण

  • व्यवहार्यता किंवा उपलब्धतेच्या पुराव्यासह अभ्यासातील लोकसमूह आणि सहभागी भरतीचे धोरण

  • अपेक्षित निष्पत्ती

  • संभाव्य मर्यादा

  • कार्यक्रमाच्या उद्दिष्टांशी सुसंगतता

• प्रोजेक्टचा आराखडा आणि टाइमलाइन: प्रमुख उपक्रम, महत्त्वाचे टप्पे आणि पूर्णत्वाची अपेक्षित तारीख.

• अर्थसंकल्प आणि बजेट: मागितलेला निधी, खर्चाच्या प्रमुख श्रेणी आणि आधीच निश्चित झालेली सहाय्याचे इतर स्रोत.

• प्रोजेक्टच्या डिपेंडन्सी: संशोधन पूर्ण करण्यासाठी आवश्यक अटी आणि प्रोजेक्टच्या यशाला धोका निर्माण करू शकणाऱ्या जोखमींचे स्पष्टीकरण.

• नीतिशास्त्र आणि संरक्षणविषयक निवेदन: अल्पवयीन, संवेदनशील माहिती किंवा संभाव्य असुरक्षित लोकसमूहांचा समावेश असलेल्या कोणत्याही संशोधनासाठी आवश्यक. संबंधित असल्यास, प्रस्तावात किशोरवयीन मुलांसोबतच्या संशोधनाला लागू असलेले नियम आणि त्यांचे पालन करण्याची रणनीती स्पष्टपणे नमूद करावी.

• टीमची माहिती: मुख्य संशोधक आणि टीममधील प्रमुख सदस्यांचे संक्षिप्त जीवनवृत्त किंवा परिचय.

• स्वतंत्रता आणि हितसंबंधांच्या संघर्षाचे प्रकटीकरण: संबंधित आर्थिक संबंध, उद्योगाकडून मिळालेला निधी किंवा हितसंबंधांचे इतर संभाव्य संघर्ष.

अर्ज इंग्रजीत सादर करणे आवश्यक आहे. संशोधन मात्र कोणत्याही भाषेत केले जाऊ शकते.

प्रस्तावांचे पुढील निकषांच्या आधारे मूल्यमापन केले जाईल:

• वैज्ञानिक काटेकोरपणा: संशोधनाची रचना आणि विश्लेषण यांची भक्कमता व योग्यपणा

• सुसंगतता: AI वरील सध्याच्या सार्वजनिक चर्चेशी संबंधित विषयाचे परीक्षण

• प्रस्तावाची गुणवत्ता: अर्जाची स्पष्टता, नेमकेपणा आणि सुसंगती

• कृतीयोग्यता: मॉडेल्स, उत्पादने, संरक्षणात्मक उपाय, नियामक दृष्टिकोन किंवा भावी संशोधनासाठी मार्गदर्शनात निष्कर्षांचे रूपांतरण करण्याची क्षमता

• नीतिशास्त्र आणि संरक्षण: अल्पवयीन व इतर सहभागींसाठीच्या संरक्षणात्मक उपायांची पर्याप्तता

• व्यवहार्यता: प्रस्तावित संसाधने आणि कालावधीमध्ये प्रकल्प पूर्ण होऊ शकतो का

• टीमची तज्ज्ञता: प्रस्तावित काम जबाबदारीने करण्याची टीमची क्षमता

• समावेशकता आणि सामान्यीकरणक्षमता: विविध लोकसमूह, संदर्भ, संस्कृती आणि अनुभवांकडे दिलेले लक्ष

• पूरकता: हे काम विद्यमान पुराव्यांत किती भर घालते आणि OpenAI च्या अंतर्गत संशोधन कार्यक्रमाला किती पूरक ठरते

• स्वतंत्रता आणि विश्वासार्हता: निष्कर्ष AI उत्पादनांच्या पुरवठादारांना अनुकूल असोत किंवा नसोत, विश्वासार्ह निष्कर्ष देण्याची प्रकल्पाची क्षमता

ChatGPT शी संबंधित संशोधन, आंतरविद्याशाखीय टीम्स, पुरेसे प्रतिनिधित्व नसलेले लोकसमूह किंवा प्रदेश आणि नजीकच्या किंवा मध्यम कालावधीतील धोरणात्मक व नियामक निर्णयांना दिशा देणारे स्पष्ट पुरावे निर्माण करू शकणारे प्रोजेक्ट यांना प्राधान्य दिले जाऊ शकते.

अंतिम अनुदानासाठी, अनुदानप्राप्त संस्थेने लागू अटी व शर्ती नमूद करणारा अनुदान करार, पुरस्कारपत्र, प्रमाणपत्र, पोचपावती किंवा इतर दस्तऐवज पूर्ण करणे आवश्यक असू शकते. अनुदानाचा निधी मिळवण्यासाठी अनुदानप्राप्त संस्थांनी अशा सर्व अटी स्वीकारणे आणि त्यांचे पालन करणे आवश्यक आहे.

आजपासून 6 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत प्रस्ताव सबमिट करता येतील. अंतर्गत तज्ज्ञ आणि सल्लागारांचे मंडळ अर्जांचे टप्प्याटप्प्याने परीक्षण करेल आणि निवडलेल्या प्रस्तावांना 13 नोव्हेंबर 2026 रोजी किंवा त्यापूर्वी कळवेल. अर्ज करण्यासाठी या लिंकवर⁠(नवीन विंडोमध्ये उघडेल) जा.

प्रश्न: अपेक्षित निष्पत्ती कोणत्या आहेत?

उत्तर: निधी मिळालेल्या प्रत्येक प्रोजेक्टने पुढील बाबींचे वर्णन करणारा अंतिम अहवाल OpenAI ला देणे अपेक्षित असेल:

• संशोधनातील प्रश्न आणि पद्धती

• निष्कर्ष आणि त्यांना पुष्टी देणारे पुरावे

• मर्यादा आणि अनिश्चिततेचे स्रोत

• निष्कर्षांचा आधार असेल तेथे धोरणकर्ते, नियामक, तंत्रज्ञान पुरवठादार किंवा इतर संबंधित घटकांसाठी शिफारसी

संशोधनाच्या प्रगतीची खात्री करण्यासाठी, 2027 च्या पहिल्या तिमाहीत संशोधनाच्या प्रगतीबाबत अंतरिम माहिती आणि योग्य असेल तेथे प्राथमिक निष्कर्षांचे संकेत देणे आवश्यक आहे.

या महत्त्वाच्या विषयांवरील सार्वजनिक संवाद पुढे नेऊ शकणाऱ्या संशोधनाला आम्ही प्राधान्य देत आहोत. संशोधकांनी समकक्ष-परीक्षित प्रकाशने, पूर्वप्रकाशित शोधपत्र, सार्वजनिक अहवाल किंवा तत्सम फॉरमॅटमधील आपले निष्कर्ष सार्वजनिक करावेत, अशी आमची ठाम शिफारस आहे. मात्र, निधी मिळण्यासाठी प्रकाशन ही अट नसेल.

प्रश्न: पात्रतेचे निकष काय आहेत?

उत्तर: पात्र होण्यासाठी अर्जदारांनी पुढील निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे:

• वय 18 वर्षे किंवा अधिक

• एखाद्या संशोधन संस्था किंवा संघटनेशी संलग्न असणे आणि/किंवा बाल किंवा किशोरवयीन विकास, कल्याण, मानव-कॉम्प्यूटर इंटरॅक्शन, AI चे परिणाम किंवा जवळून संबंधित क्षेत्रातील लक्षणीय अनुभव असणे

लक्षात घ्या की आम्ही नफ्याच्या उपक्रमांऐवजी संशोधनाला निधी देऊ इच्छितो. त्यामुळे सध्या नफा कमावणाऱ्या संस्थांना प्राधान्य दिले जाणार नाही.

प्रश्न: प्रत्येक प्रोजेक्टसाठी किती बजेट उपलब्ध आहे?

उत्तर: आम्ही प्रत्येक संशोधन प्रोजेक्टला $1 दशलक्षपर्यंत आणि एकूण $5 दशलक्षपर्यंत अनुदान देऊ.

प्रश्न: अनुदानाचा निधी प्रशासकीय किंवा अप्रत्यक्ष खर्चासाठी वापरता येईल का?

उत्तर: प्रत्येक प्रोजेक्टच्या अनुदानातील कमाल 10% रक्कम प्रशासकीय किंवा अप्रत्यक्ष खर्चासाठी वापरता येईल.

प्रश्न: संशोधनातील विद्यार्थी, पदव्युत्तर विद्यार्थी किंवा डॉक्टरोत्तर संशोधकांच्या सहभागासाठी अनुदानाचा निधी वापरता येईल का?

उत्तर: होय.

प्रश्न: प्रोजेक्टचा कालावधी काय आहे?

उत्तर: कमी कालावधीत अंतिम निकाल देऊ शकणाऱ्या संशोधन प्रोजेक्ट्सना आम्ही ठाम प्राधान्य देतो. निधी मिळाल्यापासून 12 महिन्यांच्या आत एक कार्यरत मसुदा (म्हणजेच, लहान परिषदेत चर्चेसाठी योग्य) सादर करावा, अशी आम्ही विनंती करतो.

प्रश्न: अनेक संस्था एका प्रस्तावावर सहकार्य करू शकतात का?

उत्तर: होय.

प्रश्न: या अनुदानांना OpenAI Foundation किंवा OpenAI Group PBC यांपैकी कोण निधी देते?

उत्तर: या अनुदानांना OpenAI Group PBC निधी देते आणि त्यांचे व्यवस्थापनही करते.

प्रश्न: या अनुदानाबाबत प्रश्न असल्यास कोणाशी संपर्क साधावा?

उत्तर: collaborativeresearch@openai.com या पत्त्यावर ईमेल करा. निवड न झालेल्या प्रत्येक अर्जांच्या स्थितीबाबत आम्ही माहिती देणार नाही, याची नोंद घ्या.