OpenAI चा आर्थिक संशोधन संघ कामगार, उद्योग, संस्था आणि व्यापक अर्थव्यवस्थेवर कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा कसा परिणाम होत आहे याचा अभ्यास करतो. यासाठी आम्ही काटेकोर आर्थिक संशोधनासोबत उत्पादने व त्यांच्या वापराच्या माहितीचे गोपनीयता जपून विश्लेषण करतो, ग्राहक व संस्थांशी भागीदारी करतो आणि बाह्य संशोधकांशी सहकार्य करतो.
बाह्य संशोधकांसोबतच्या सहकार्याला औपचारिक स्वरूप देण्यासाठी आणि त्याची व्याप्ती वाढवण्यासाठी आम्ही OpenAI आर्थिक संशोधन आदानप्रदान उपक्रम सुरू करत आहोत. कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या आर्थिक परिणामांवर उच्च दर्जाचे, प्रत्यक्ष पुराव्यांवर आधारित संशोधन करण्यासाठी हा उपक्रम संशोधकांसोबत काळजीपूर्वक व्याप्ती निश्चित केलेल्या सहयोगांना पाठबळ देईल.
आम्हाला असे प्रकल्प हवे आहेत, ज्यांची सुरुवात कृत्रिम बुद्धिमत्तेविषयीच्या महत्त्वाच्या आर्थिक प्रश्नापासून होते. त्यानंतर, वापरकर्त्यांची गोपनीयता जपून OpenAI च्या साधनांच्या वापराविषयीची माहिती त्या प्रश्नाकडे पाहण्याचा एक वेगळा, प्रत्यक्ष पुराव्यांवर आधारित दृष्टिकोन कसा देऊ शकते, हे त्यांनी स्पष्टपणे मांडावे.
खालीलपैकी एक किंवा अधिक मूलभूत प्रश्नांचा अभ्यास करणारे प्रस्ताव आम्ही आमंत्रित करतो. ही यादी सर्वसमावेशक नाही. उपक्रमाच्या व्यापक उद्दिष्टांशी सुसंगत असलेल्या भक्कम प्रस्तावांचेही आम्ही स्वागत करतो:
श्रमबाजारावरील परिणाम: कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा कोणत्या व्यवसायांवर प्रभाव पडू शकतो एवढेच पाहण्यापलीकडे जाऊन, मॉडेलच्या क्षमता सुधारत असताना कोणत्या व्यवसायांमध्ये प्रत्यक्षात कामाची क्षमता वाढत आहे, कामगारांचे विस्थापन होत आहे, नवीन कामे निर्माण होत आहेत किंवा रोजगार वाढत आहे अथवा असे होण्याची शक्यता आहे, हे आपण कसे मोजू शकतो.
नियोक्त्यांचे वर्तन आणि नोकऱ्यांची रचना: भरतीची मागणी, रिक्त पदांचे स्वरूप, उमेदवारांची छाननी, मोबदला, संघरचना आणि उद्योग कृत्रिम बुद्धिमत्तेला केंद्रस्थानी ठेवून नोकऱ्यांची पुनर्रचना करतात की नाही, यांसह नियोक्त्यांच्या वर्तनात कृत्रिम बुद्धिमत्तेमुळे काय बदल होतात.
कुटुंबांचे कल्याण: औपचारिक कामाव्यतिरिक्त निर्णय घेणे, वेळेचा वापर, काळजी घेणे, आर्थिक नियोजन, आरोग्यसेवेचे पर्याय समजून घेणे व वापरणे आणि दैनंदिन आर्थिक सुस्थिती यांवर होणाऱ्या परिणामांसह, कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा कुटुंबांच्या कल्याणावर काय परिणाम होतो.
कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि शिक्षण: शिक्षक कृत्रिम बुद्धिमत्तेची साधने कशी वापरत आहेत आणि त्यामुळे त्यांच्या भूमिका बदलत आहेत का, त्यांची व्याप्ती वाढत आहे का, की दोन्ही घडत आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्तेशी परिचय झाल्यामुळे विद्यार्थी शिक्षण आणि कारकिर्दीच्या तयारीबाबत करत असलेल्या निवडी कशा बदलतात.
उपलब्धता आणि लाभांमधील विषमता: कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा लाभ कोणाला मिळत नाही आणि का. कोणते अडथळे सर्वाधिक महत्त्वाचे आहेत आणि ते कसे दूर करता येतील.
लघुउद्योग आणि स्वतंत्र काम: लघुउद्योग, मुक्त व्यावसायिक, एकल मालकीचे व्यवसाय चालवणारे, निर्माते आणि इतर प्रकारच्या स्वतंत्र किंवा अनौपचारिक आर्थिक व्यवहारांवर कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा कसा परिणाम होतो.
सार्वजनिक क्षेत्र आणि नागरी व्यवहार: सार्वजनिक क्षेत्रातील उत्पादकता, लाभ मिळवण्याची सुलभता, शिक्षण प्रशासन, रोजगारविषयक संस्था, परवाने देणे, कर प्रशासन आणि सार्वजनिक सेवा पुरवणे यांसह सार्वजनिक क्षेत्र व नागरी व्यवहारांमध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे काय आर्थिक परिणाम होतात.
ज्ञाननिर्मिती आणि नवकल्पना: विज्ञान, संशोधन व विकास, संशोधनाच्या कार्यपद्धती, तज्ज्ञांची उत्पादकता, पेटंट आणि अद्ययावत ज्ञानाचा प्रसार यांसह ज्ञाननिर्मिती व नवकल्पनांच्या प्रक्रियेत कृत्रिम बुद्धिमत्तेमुळे काय बदल होतात.
बाजाररचना: बाजारातील केंद्रीकरण, उद्योगांना मिळणारा स्पर्धात्मक फायदा, मंचांवरील अवलंबित्व, वाटाघाटींची ताकद, पुरवठादारांशी संबंध आणि बाजारप्रवेशातील अडथळे यांसह बाजाररचनेवर कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा अवलंब केल्याने काय परिणाम होतात.
मूल्याचे मापन: पैसे देण्याची तयारी, प्रत्यक्ष निवडींमधून दिसणारे मूल्य, प्रत्येक कामात वाचणारा वेळ, टळलेला खर्च, गुणवत्तेनुसार समायोजित उत्पादन आणि उत्पादकतेतील टिकाऊ वाढ यांचा विचार करून कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे आर्थिक मूल्य आपण कसे मोजावे.
प्रस्ताव एका प्रश्नावर केंद्रित असू शकतात किंवा परस्परसंबंधित प्रश्नांचा एकत्रित अभ्यास करू शकतात. संशोधनाच्या प्रश्नासाठी कारणसंबंधांविषयी दावे करणे आवश्यक असेल, तेव्हा केवळ सहसंबंधांचे वर्णन न करता कारणसंबंध विश्वासार्हपणे ओळखू शकणाऱ्या संशोधन आराखड्यांना आम्ही विशेष प्रोत्साहन देतो.
वेगवेगळ्या कालावधींच्या प्रकल्पांना पाठबळ देण्याचे आम्ही जाणीवपूर्वक ठरवले आहे:
अल्पकालीन (२-६ महिने): सुरुवातीचे संकेत मिळवण्यासाठी विद्यमान मंजूर माहिती, सार्वजनिक माहिती किंवा भागीदारांकडील स्पष्ट व्याप्ती ठरवलेली माहिती वापरून अल्पावधीत पूर्ण होणारे अभ्यास.
मध्यमकालीन (६-१२ महिने): कालांतराने परिणामांचा मागोवा घेणारे, विशिष्ट हस्तक्षेप तपासणारे किंवा अर्ध-प्रायोगिक परिस्थितींमधील तफावतींचा उपयोग करणारे अभ्यास.
अर्जदारांनी आपल्या प्रस्तावासाठी कोणता कालावधी अपेक्षित आहे आणि अभ्यासाच्या प्रश्नासाठी तो का योग्य आहे, हे स्पष्ट करावे.
निवड झालेल्या प्रत्येक प्रकल्पाला मिळेल:
प्रमुख संशोधकांसाठी एकरकमी संशोधन अनुदान: $25,000
संशोधन सहाय्यकासाठी मासिक विद्यावेतन किंवा कंत्राटदाराचा मोबदला: $7,500
माहितीचे प्रशासन, गोपनीयता, कायदा आणि सुरक्षितता यांविषयीच्या आवश्यकतांच्या अधीन राहून, गोपनीयता कराराअंतर्गत उत्पादने व त्यांच्या वापराविषयीची मंजूर आणि गोपनीयतेला धोका न पोहोचवणारी माहिती वापरण्याची परवानगी.
प्रकल्पाची व्याप्ती ठरवणे, सहभागी होण्याची प्रक्रिया, माहितीच्या वापरासाठी मंजुऱ्या, पुनरावलोकन आणि निष्कर्षांचा प्रसार यांसाठी निश्चित अंतर्गत सहाय्य प्रक्रिया.
समन्वयाचा खर्च कमी करणे, अंमलबजावणीला गती देणे आणि प्रकल्प व्यवहार्य असल्याची खात्री करत संशोधकांचे स्वातंत्र्य जपणे, या उद्देशांनी ही रचना तयार केली आहे. बाह्य सहयोगांमधील प्रत्यक्ष विश्लेषण अभ्यागत संशोधकाने किंवा त्यांच्या संशोधन सहाय्यकानेच केले पाहिजे. प्रकल्पाच्या विशिष्ट गरजांनुसार माहिती काढून देण्यासाठी किंवा विश्लेषण करण्यासाठी आर्थिक संशोधन संघावर अवलंबून राहता येणार नाही.
निधी मिळालेल्या प्रकल्पांमध्ये केवळ अंतिम संशोधन लेख नव्हे, तर मधल्या काळात पूर्ण करायचे स्पष्ट टप्पेही असले पाहिजेत. संशोधकांकडून किमान पुढील अपेक्षा असतील:
प्रकल्पाच्या वेळापत्रकाशी निगडित महत्त्वाचे टप्पे ठरवणे, जसे की संशोधन आराखडा अंतिम करणे, माहिती वापरण्याची परवानगी मिळवणे, अंतरिम विश्लेषण करणे आणि निष्कर्षांचा मसुदा तयार करणे.
विश्लेषण सुरू होण्यापूर्वी सहभागी होण्याची प्रक्रिया, करार आणि मंजूर माहिती वापरण्याची परवानगी मिळवण्याचे टप्पे पूर्ण करणे.
अंतरिम निष्कर्ष OpenAI च्या आर्थिक संशोधन संघाला कळवणे.
नियतकालिक संशोधन सादरीकरणांमध्ये किंवा सहयोगी गटाच्या चर्चांमध्ये भाग घेणे.
किमान एक लिखित दस्तऐवज तयार करणे, जसे की निवेदन, कार्यपत्र, प्रकाशनाचा मसुदा, सार्वजनिक संक्षिप्त अहवाल, मूल्यमापन मानदंड किंवा माहितीसंचाचे दस्तऐवजीकरण.
मान्य केलेल्या OpenAI पुनरावलोकन प्रक्रियेद्वारे बाह्य संवाद किंवा प्रकाशनाचा समन्वय करणे.
पुरावे, संस्थांतर्गत शिकवण आणि आर्थिक संशोधन परिसंस्था यांच्यात सातत्याने देवाणघेवाण होऊन एकमेकांना दिशा मिळेल, अशा कामाला आम्ही प्राधान्य देत आहोत.
प्रस्तावांचे मूल्यमापन पुढील आधारांवर होईल:
आर्थिक संशोधन संघाच्या प्राधान्याच्या प्रश्नांशी सुसंगती
संशोधन पद्धतींचा काटेकोरपणा आणि विश्वासार्हता
प्रकल्पाची व्याप्ती, माहिती, गोपनीयता, कायदेशीर बाबी आणि वेळापत्रक यांच्या मर्यादा लक्षात घेता व्यवहार्यता (उदाहरणार्थ: आम्ही कोणत्याही परिस्थितीत संभाषणांमधील माहिती देणार नाही)
महत्त्वाच्या टप्प्यांची आणि अहवाल देण्याच्या योजनांची स्पष्टता
प्रत्यक्ष काम कोण करणार यासह उपक्रमाच्या कार्यपद्धतीशी सुसंगती
कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या आर्थिक परिणामांविषयी विश्वासार्ह बाह्य पुरावे निर्माण करण्यात योगदान देण्याची क्षमता
OpenAI ची मंजूर माहिती नावीन्यपूर्ण आणि गोपनीयता जपणाऱ्या पद्धतींनी वापरण्याची क्षमता
आम्ही पुढील संशोधकांच्या प्रस्तावांना प्राधान्य देऊ:
प्रस्तावित संशोधन क्षेत्रांमध्ये यापूर्वी संशोधन प्रकाशित केलेले संशोधक
महत्त्वाकांक्षी सहयोग सुलभ करणारी वैशिष्ट्यपूर्ण माहिती उपलब्ध असलेले संशोधक
अभ्यासाचा आराखडा आणि विश्लेषण यांबाबत संशोधकांचे स्वातंत्र्य कायम राहील. अचूकता, गोपनीयतेचे संरक्षण, कायदेशीर पालन आणि योग्य संदर्भ सुनिश्चित करण्यासाठी बाह्य प्रकाशन किंवा निष्कर्षांचा सार्वजनिक वापर OpenAI शी समन्वय साधून केला जाईल. विश्वासार्ह मोजमापाशिवाय आम्ही बाहेर कोणतेही दावे करणार नाही.
प्रस्ताव या अर्जाद्वारे सादर करावेत. अतिरिक्त माहिती एकाच गूगल डॉकच्या दुव्याद्वारे द्यावी. संदर्भ आणि परिशिष्टे वगळता प्रस्ताव तीन पानांपेक्षा मोठा नसावा. प्रत्येक प्रस्तावात पुढील गोष्टी असाव्यात:
संशोधनाचे प्रश्न आणि ते निवडण्यामागील कारणे
उपक्रमाच्या एक किंवा अधिक प्राधान्याच्या प्रश्नांशी सुसंगती
प्रस्तावित संशोधन पद्धती आणि प्रत्यक्ष पुराव्यांच्या विश्लेषणाची रणनीती
माहितीविषयक गरजा, त्यात कृत्रिम बुद्धिमत्तेविषयीच्या व्यापक प्रश्नाचे उत्तर शोधण्यासाठी उपयुक्त ठरणारा OpenAI च्या साधनांच्या वापराचा विशिष्ट मंजूर निर्देशक आणि संशोधन आराखड्यात गोपनीयता कशी जपली जाईल यांचा समावेश
नियोजित वेळापत्रक आणि महत्त्वाचे टप्पे
संशोधन संघ आणि प्रस्तावित संशोधन सहाय्यक किंवा अभ्यागत संशोधकाचा परिचय
पुरावे, संस्थांतर्गत शिकवण आणि मंजूर सार्वजनिक संवाद यांमधील अपेक्षित योगदान
व्याप्तीची स्पष्ट व्याख्या, त्यात कोणती विश्लेषणे, अपेक्षित निर्मिती, भौगोलिक प्रदेश आणि हितधारक व्याप्तीत येतात व कोणते येत नाहीत याचा स्पष्ट उल्लेख
यशाचे निकष, अपयश ठरवणाऱ्या परिस्थिती, आवश्यक पूर्वघटक, मर्यादा आणि संसाधने पुरवण्याची बांधिलकी
प्रस्तावांचे आमंत्रण जारी: ८ जून २०२६
प्रस्ताव सादर करण्याची अंतिम तारीख: ५ जुलै २०२६
प्रस्तावांवरील निर्णय जाहीर: ३१ जुलै २०२६
अस्वीकरण: प्रस्तावांचे हे आमंत्रण केवळ माहिती आणि मूल्यमापनाच्या उद्देशाने दिले आहे. यामुळे OpenAI किंवा कोणत्याही अर्जदारावर कोणतेही बंधनकारक दायित्व निर्माण होत नाही. येथे वर्णन केलेल्या सर्व अटी प्राथमिक स्वरूपाच्या असून त्यांत बदल होऊ शकतो. प्रस्ताव सादर केल्याने किंवा OpenAI आर्थिक संशोधन आदानप्रदान उपक्रमात सहभागासाठी निवड झाल्याने निधी, मोबदला किंवा कामाची संधी मिळण्याचा हक्क निर्माण होत नाही. अशी कोणतीही दायित्वे OpenAI आणि निवड झालेला पक्ष यांच्यात अंतिम लेखी करारावर स्वाक्षऱ्या झाल्यानंतरच निर्माण होतील.