Жасөспірімдердің білім алуына, жоспар құруына және ЖИ болашағын қалыптастыруына көмектесу

Жасы 18-ге толмаған деп анықталған аккаунттарға автоматты түрде қосылатын жасөспірімдерге арналған ChatGPT нұсқасын ұсынғалы бері жастардың оны білім алу, идеяларды зерттеу және күнделікті мәселелерді шешу үшін қолданып жүргенін байқадық. Бүгін жасөспірімдерге арналған ChatGPT нұсқасының алғашқы нәтижелерімен, соның ішінде жасөспірімдердің оқу құралдарын қалай пайдаланып жүргенімен бөлісеміз. Сондай-ақ білім алуға және колледжге дайындалуға арналған жаңа мүмкіндіктерді таныстырамыз.

ChatGPT‑тің 1,2 миллиард пайдаланушысы түрлі елдер мен қауымдастықтарда тұрады, олардың өмірлік жағдайлары да әртүрлі. Осындай кең ауқымды аудитория ресурстары мен мүмкіндіктері әркелкі жастардың білім алуына және болашағына дайындалуына көмектесетін құралдар жасаудың маңызын арттыра түседі.

Жасөспірімдерге арналған ChatGPT жастарға білім алуға, сыни ойлауға және түсінігін тереңдетуге көмектесу үшін жасалған. Жасөспірімдерге арналған ChatGPT әлем бойынша көбірек жасөспірімге қолжетімді болған сайын, оны пайдалана алғандар әлі қол жеткізбегендерге қарағанда оқуға қатысты орта есеппен шамамен 2,7 миллионға көп хабарлама жіберді.

Осы нұсқаға қосылғаннан кейін жасөспірімдер оның оқу құралдарын кеңінен пайдаланады. Әңгіме бастауға арналған көмексөздердің ішінен ең жиі таңдалатыны — «идеяларымды дамыту үшін сұрақтар қой», «алғашқы нұсқама пікір білдір» және «дәйектерімді тексеруге көмектес». Бір аптаның ішінде 1,2 миллионға жуық жасөспірім математика мен жаратылыстану ұғымдарын жақсырақ түсіну үшін оқу көрнекіліктерін, ал 180 000-нан астамы қадамдап оқуға көмек алу үшін Оқу режимін қолданды.

Жасөспірімдерге арналған ChatGPT‑те үзіліс жасауға шақыратын кіріктірілген еске салғыштар бар. Жасөспірімдер ChatGPT‑те күніне орта есеппен 15 минуттан аз уақыт өткізеді. Жасөспірімдердің 2%-дан азы ғана ChatGPT‑ті қатарынан үш сағаттан артық пайдаланады. Ал үзіліс туралы еске салғыш көрсетілген әңгімелердің жартысына жуығында жасөспірімдер бес минут ішінде үзіліс жасаған немесе әңгімені аяқтаған. Бұл көрсеткіштер жасөспірімдердің әлеуметтік желілерде орта есеппен 5 сағат өткізетіні туралы ашық жарияланған деректерден⁠(жаңа терезеде ашылады) әлдеқайда төмен. Бұл қолдану сипатының да өзгеше екенін көрсетеді: ChatGPT таспаны жай айналдырып отыруға емес, білім алуға, бір нәрсе жасауға және шығармашылыққа арналған. ChatGPT‑ті қатарынан үш сағаттан артық пайдаланған жасөспірімдердің 80%-дан астамы оқуға қатысты кемінде бір көмексөз жіберген.

Бұл алғашқы нәтижелер үміт ұялатады. Жасөспірімдерге арналған ChatGPT‑ті жақсарту үшін оның қолданылуын бағалауды және жасөспірімдердің, отбасылар мен педагогтердің тәжірибесін зерделеуді жалғастырамыз.

АҚШ-та жүздеген мың жасөспірім апта сайын колледжге түсуді жоспарлау үшін ChatGPT‑ті пайдаланады. Олар оны өтініш беруді жоспарлауға, мерзімдерді қадағалауға, оқу орындарын зерттеуге және қаржылық көмек жайын түсінуге қолданады.

Сондықтан жақында жасөспірімдерге арналған ChatGPT‑ке College Planner құралын қосамыз. Бұл құралды оқушыларға колледжге өтініш берудің нақты қадамдарын ұйымдастыруға көмектесу үшін әзірлеп жатырмыз. Бірақ қайда өтініш беретінін таңдау — оқушының өз шешімі. Колледжге өтініш бергенде қолдау алу мүмкіндігі оқушылардың бәрінде бірдей емес. Мақсатымыз — мектеп кеңесшілерінің, оқуға түсу жөніндегі мамандардың және отбасының қолдауына қосымша көмекті қаржылық жағдайына қарамастан баршаға қолжетімді ету.

College Planner оқушы таңдаған оқу орындарының өтініш беру талаптарын, мерзімдерін, міндеттерін және қаржылық көмек алу қадамдарын бір жоспарға біріктіреді. Бірнеше колледжге өтініш беретін оқушылар оған қайта кіріп, орындалған істерді белгілей алады, уақыт кестесі арқылы алдағы қадамдарын жоспарлап, не істеу қалғанын көре алады. Олар осы үдеріс барысында ChatGPT‑тен талаптың мәнінен бастап, неден бастау керегіне дейін сұрай алады. Осы қадамдарды біріктіру арқылы оқушылар мен отбасылардың уақытын үнемдеп, алаңдаушылық тудыратын үдерісті жеңілдетуді көздейміз.

АҚШ-тағы алғашқы нұсқаны төрт жылдық колледжге түсуді жоспарлап жүрген 10–12-сынып оқушыларына арнап әзірлеп жатырмыз. Уақыт өте келе College Planner құралын басқа елдердегі оқушыларға да ұсынып, екі жылдық колледждерге, техникалық колледждерге, кәсіптік оқу орындарына және басқа да мекемелерге түсуге қолдау көрсетуді жоспарлап отырмыз.

College Planner оқушыларға колледждегі оқу ақысын қалай төлеуге болатынын анықтауға да көмектеседі. Олар қаржылық көмек алу талаптарын түсінуге көмек алып, әр оқу орнының көмекке өтініш беру мерзімдерін қадағалай алады, сондай-ақ шәкіртақылар мен алымнан босату мүмкіндіктерін қарастыра алады.

Өтініштің барысын қадағалау — колледжге дайындықтың бір бөлігі ғана. Көптеген оқушыға қолда бар нұсқаларды түсініп, саралауға көмектесетін адам да қажет. College Planner құралымен қатар, біз College Advising Corps⁠(жаңа терезеде ашылады) коммерциялық емес ұйымын қолдаймыз. Ол колледжді жақында бітірген түлектерді ресурсы тапшы орта мектептерге кеңесші ретінде жіберіп, оқушыларға жоғары білімге жол табуға көмектеседі. OpenAI қолдауы ұйымға қызметін жаңа штаттарға кеңейтуге және ЖИ бойынша тағылымдама бағдарламасын құруға көмектеседі. Тағылымдама аясында қатысушы штаттардағы кеңесшілер көбірек оқушыға колледжге түсу жолын табуға көмектесетін ЖИ қолдану тәсілдерін іс жүзінде сынап, тәжірибелерімен бөліседі. ЖИ оқушыларға өтініш беру және оқуға тіркелу міндеттерін реттеуге көмектесе алады. Ал кеңесшілер оларға нұсқаларын саралап, келесі қадамды таңдауға көмектесе алады.

Біз жасөспірімдерге арналған ChatGPT нұсқасын ұсынғанда, оны үнемі жетілдіріп отыруға міндеттендік. Алдағы үш жылда Бостон балалар ауруханасының цифрлық әл-ауқат зертханасына⁠(жаңа терезеде ашылады) және оның тәуелсіз Оқушылардың консультативтік кеңесіне⁠(жаңа терезеде ашылады) қолдау көрсетеміз. Мақсатымыз — ЖИ-дің жастар өміріндегі орнын олардың өзінен білу және ЖИ әзірленгенде жасөспірімдердің пікірін шешім қабылдауға нақты ықпал ететіндей ескеру.

2026–27 оқу жылында зертхана екі бағыт бойынша шамамен 22 оқушы мен студентті біріктіреді: 14–18 жастағы шамамен 12 қатысушы өз қауымдастықтарында цифрлық әл-ауқат жобаларымен айналысады, ал 16–20 жастағы шамамен 10 қатысушы ЖИ чат-боттарын жасауға және жаңа технологияларға ден қояды. Бұл қатысушылар зерттеушілермен және дәрігерлермен бірге цифрлық әл-ауқат пен ЖИ жобалары бойынша жұмыс істейді. ЖИ бағытындағы қатысушылар құралдарды сынап, ЖИ-ді оқуда және жеке өмірде қолдану тәжірибесіне сүйене отырып, өзгерістер ұсынады. Біз жасөспірімдердің әдепкі қауіпсіздік баптаулары, ата-ана бақылауы мен хабарландырулар, сондай-ақ ЖИ сауаттылығы туралы пікір жинауды жоспарлап отырмыз.

Жасөспірімдер өз болашағын қалыптастыратын құралдарды әзірлеуде негізгі рөл атқаруы тиіс. Жасөспірімдер құралдарды сынап, оларды әзірлеушілерге ұсыныстар дайындайды. Мақсатымыз — осы ұсыныстарды өнім мен модельге қатысты шешімдерде ерте кезеңнен ескеру және қатысушыларға нені, не үшін өзгерткенімізді хабарлап отыру. Бұл консультативтік кеңес оларға осы жұмысқа тікелей үн қосуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ жастарға арналған құралдарды бүкіл салада жақсартуға көмектесу үшін олардың ойлары мен ұсыныстарын көпшілікке жеткізеді.

Оқушылардан жазбаларын суретке түсіріп, ChatGPT‑ке жүктеу кейде бірнеше сағатқа созылатынын естідік. Біз оқушыларға жазбаларын оқу карточкалары мен тесттер сияқты оқу материалдарына айналдыруды жеңілдетіп жатырмыз.

Бірнеше суретті қатарынан түсіру мүмкіндігі арқылы оқушылар жазбаларының бірнеше бетін суретке түсіріп, оларды ChatGPT‑ке жүктеуге дайын бір PDF файлына автоматты түрде біріктіре алады. Бұл мүмкіндік iOS жүйесінде қолжетімді, оны Android жүйесіне де енгізу үшін жұмыс істеп жатырмыз.

Сондай-ақ жасөспірімдерге үйренгенін пысықтауға көмектесетін оқу карточкаларын қосып жатырмыз. Мысалы, биологиядан бақылау жұмысына дайындалып жүрген оқушы сабақтағы жазбаларын жүктей немесе тақырып таңдай алады, ал ChatGPT сол материалды қайталауға арналған карточкаларға айналдыра алады. Оқушы жауабын білетін карточкаларды белгілеп, қате жауап бергендеріне қайта орала алады немесе карточкаларды араластырып, тағы бір рет қайталай алады. Карточка жинақтары жасөспірімнің Кітапханасында сақталады, сондықтан тоқтаған жерінен жалғастыру оңай. Оқушылар ChatGPT‑тен оқу карточкаларын ашуды және олармен жаттығу үшін кесте бойынша орындалатын тапсырма құруды да сұрай алады.

Оқу карточкаларымен қатар, ChatGPT‑те тесттер жасауды да жеңілдеттік. Енді оқушылар жазбаларын жүктеп, оларды интерактивті тесттерге айналдыра алады. Ал ChatGPT тест керек екенін жақсырақ түсініп, оны тікелей чатта жасайды.

Жасөспірімдерге арналған ChatGPT дамыған сайын, жасөспірімдердің, отбасылар мен педагогтердің тәжірибесін зерделеуді, қорғаныс шараларының іс жүзінде қалай жұмыс істейтінін тексеруді және білгенімізбен бөлісуді жалғастырамыз.