ოპერაცია „შეაჩერე ახალი ამბები“: განმეორებითი გავლენის აქტივობა
OpenAI-მ დაბლოკა რუსეთიდან მოქმედ ოპერაციასთან დაკავშირებული ანგარიშები. ოპერაციას „შეაჩერე ახალი ამბები“ ვუწოდეთ; ის ხელოვნურ ინტელექტს აფრიკისა და გაერთიანებული სამეფოს წინააღმდეგ განმეორებითი გავლენის შიგთავსის შესაქმნელად იყენებდა.
ეს შემთხვევის ანალიზი თავდაპირველად OpenAI-ის 2025 წლის ოქტომბრის(იხსნება ახალ ფანჯარაში) ანგარიშში გამოქვეყნდა.
აქტორი
ჩვენ დავბლოკეთ ანგარიშების ჯგუფი, რომელიც ჩვენი მოდელების გამოყენებით ცდილობდა შიგთავსის შექმნას ფარული გავლენის ოპერაციისთვის, რომლის შესახებაც 2024 წლის ოქტომბერში „შეაჩერე ახალი ამბების“ სახელით დავწერეთ. ეს აქტივობა რუსეთიდან მომდინარეობდა და, როგორც ჩანდა, მარკეტინგული კომპანიის მიერ წარმოებულ ოპერაციას შეესაბამებოდა. ჩვენმა გამოძიებამ გამოავლინა ამ აქტორის მცდელობები, სხვა კომპანიების ხელოვნური ინტელექტის ხელსაწყოებით შეექმნა ვიდეოები, რომლებიც შემდეგ YouTube-სა და TikTok-ზე ქვეყნდებოდა. დამოუკიდებლად ვერ ვადასტურებთ, საბოლოოდ რომელი მოდელები გამოიყენეს.
ქცევა
როგორც 2024 წლის ოქტომბერში აღკვეთილი აქტივობის შემთხვევაში, ეს ოპერაციაც ჩვენს მოდელებს ძირითადად შიგთავსის შესაქმნელად იყენებდა. შემდეგ მას სოციალურ მედიასა და იმავე აფრიკულ და ბრიტანულ მედიასაშუალებებად შენიღბულ ვებსაიტებზე აქვეყნებდნენ, რომელთა შესახებაც შარშან დავწერეთ.
მართალია, ეს აქტივობა ჩვენი და ინდუსტრიის სხვა წარმომადგენლების მიერ ოპერაციის შეფერხების შემდეგ წინა კამპანიის გაგრძელების მცდელობას ჰგავდა, თუმცა რამდენიმე მნიშვნელოვანი განსხვავება გამოვავლინეთ. პირველი: სურათის გენერირების წილი მნიშვნელოვნად დაბალი იყო. როგორც მაშინ აღვნიშნეთ, თავდაპირველი ოპერაცია „შეაჩერე ახალი ამბები“ უჩვეულოდ ხშირად იყენებდა ვიზუალურ მასალას, ხოლო ახალი აქტივობა უფრო ტექსტის გენერირებაზე იყო ორიენტირებული და სურათის გენერირება შედარებით იშვიათად ხდებოდა. ეს შეესაბამება საფრანგეთის ციფრული სააგენტოს, VIGINUM-ის შეფასებას, რომ „Meta-სა და OpenAI-ის ანგარიშების გამოქვეყნების შემდეგ ხელოვნური ინტელექტით გენერირებული სურათების გამოყენება მკვეთრად შემცირდა“.
მეორე: ოპერაცია ChatGPT‑ს ახალი ამბების სტილის მოკლე ვიდეოებისთვის სცენარებისა და აღწერების შესაქმნელადაც იყენებდა. ჩვეულებრივ, ოპერატორები შეჰყავდათ ვრცელი რუსულენოვანი ტექსტი და მის საფუძველზე ვიდეოს სცენარის შექმნას ითხოვდნენ. შემდეგ მოდელს ტექსტის ფრანგულად თარგმნას სთხოვდნენ. მესამე: ისინი მოდელს SEO-ზე მორგებული აღწერისა და ჰეშთეგების შექმნას სთხოვდნენ.
ამ სცენარებიდან ზოგი გამოყენებული იყო YouTube არხის ვიდეოებში, რომელიც „შეაჩერე ახალი ამბების“ ოპერაციის აფრიკაზე ორიენტირებულ ვებსაიტს, newstop[.]africa-ს უკავშირდებოდა. სხვა სცენარები გამოჩნდა YouTube-ისა და TikTok-ის არხებზე, რომლებიც „შეაჩერე ახალი ამბების“ ბრენდს არ ატარებდა. ამ არხებზე ახალი ამბების წამყვანად ხელოვნური ინტელექტით გენერირებული პიროვნება იყო წარმოდგენილი. უმეტეს შემთხვევაში, ახალი ამბების წამყვანის მოკლე კადრებს შორის ჩართული იყო აფრიკაში მომხდარი ან აფრიკასთან დაკავშირებული მოვლენების ვიდეომასალა. როგორც ჩანს, ახალი ამბების წამყვანის კადრები ჩვენი მოდელებით არ შექმნილა; დამოუკიდებლად ვერ ვადასტურებთ, რომელი სერვისი გამოიყენეს. ახალი ამბების წამყვანის გარეგნობა 2025 წლის განმავლობაში იცვლებოდა, რასაც ქვემოთ მოცემული TikTok ვიდეოების კადრები აჩვენებს.
მარცხნიდან მარჯვნივ: ოპერაციის TikTok ანგარიშზე გამოქვეყნებული, ხელოვნური ინტელექტის მიერ გენერირებული რუსეთის მხარდამჭერი ახალი ამბების წამყვანი 2025 წლის იანვარში, ივნისის დასაწყისსა და ივნისის ბოლოს.
ყველაზე რთულ შემთხვევებში ოპერატორები ჩვენს მოდელებს ვიდეოს მოთხოვნების შესაქმნელად იყენებდნენ, როგორც ჩანს, სხვა ხელოვნური ინტელექტის მოდელებში გამოსაყენებლად. ამ შემთხვევაში ისინი ჯერ რუსულენოვან ვიდეოს სცენარს ქმნიდნენ, შემდეგ მას ორწინადადებიან მონაკვეთებად ყოფდნენ და ChatGPT‑ს თითოეული მონაკვეთისთვის ვიდეოს მოთხოვნის შექმნას სთხოვდნენ. ვიდეოს მოთხოვნების შექმნის შემდეგ ოპერატორები მოდელს მთელი სცენარის ფრანგულად თარგმნას სთხოვდნენ.
მარცხნიდან მარჯვნივ: სამი კადრი TikTok-ის ვიდეოდან, რომელიც რუსეთის „აფრიკის კორპუსს“ აქებს. ოპერატორებმა ChatGPT რუსულენოვანი აუდიოს სცენარის შესაქმნელად გამოიყენეს, შემდეგ ის ორწინადადებიან მონაკვეთებად დაყვეს და თითოეული მონაკვეთისთვის სხვა მოდელს ვიდეოს მოთხოვნა შეაქმნევინეს. ზემოთ ნაჩვენები სურათები ამ ვიდეოს მოთხოვნებს შეესაბამება. დამოუკიდებლად ვერ ვადასტურებთ, რომელი სერვისი გამოიყენეს ვიდეოების შესაქმნელად. აღსანიშნავია, რომ მარჯვენა სურათის წარწერა შეიცავს გრამატიკულ შეცდომას („ces“ ნაცვლად „ses“-ისა), რომელიც ChatGPT‑ის მიერ მომზადებულ ფრანგულ თარგმანში არ ყოფილა. ეს მიანიშნებს, რომ წარწერა აუდიოდან გადაიწერა და ფრანგულის მცოდნე პირს არ შეუსწორებია.
შედეგები
ამ ოპერაციის აქტივობა სამ ძირითად კატეგორიად იყოფოდა. პირველი: ის ქმნიდა ფრანგულენოვან შიგთავსს, რომელიც აკრიტიკებდა საფრანგეთისა და შეერთებული შტატების როლს აფრიკაში და აქებდა რუსეთის როლს რეგიონში. მეორე: ის ქმნიდა ინგლისურენოვან შიგთავსს, რომელიც უკრაინასა და მის საერთაშორისო მხარდამჭერებს აკრიტიკებდა. ზოგჯერ ოპერატორები თავიანთი ტექსტური შიგთავსისთვის თანდართულ სურათებსაც ქმნიდნენ. იშვიათ შემთხვევებში ისინი ChatGPT‑ს თავიანთი მთავარი საინფორმაციო ბრენდისთვის, „Newstop Africa“, სარეკლამო სტატიებისა და Google-ის რეკლამის ტექსტების შექმნას სთხოვდნენ. ზოგი სარეკლამო სტატია მხოლოდ Newstop Africa-ზე არ იყო ორიენტირებული და Newstop-ის ბრენდს ლეგიტიმურ მედიასაშუალებებთან ერთად წარმოაჩენდა, სავარაუდოდ, ასოციაციის გზით მისი სანდოობის გასაზრდელად.
ოპერაციის მთავარი, აფრიკაზე ორიენტირებული X ანგარიშის პოსტი. სურათი ჩვენი მოდელით შეიქმნა.
აქტივობის მესამე ჯგუფი რუსეთში მოქმედი სხვადასხვა კომერციული კომპანიისთვის სარეკლამო მასალების შექმნას მოიცავდა. ეს მოიცავდა არალიცენზირებული ონლაინ აზარტული თამაშების რეკლამების შექმნასაც. სხვადასხვა ტიპის შიგთავსის შექმნის ასეთი კომბინაცია შეესაბამება კომერციული კომპანიის საქმიანობას, რომელიც ტრადიციულ რეკლამასთან ერთად შეკვეთით ფარული გავლენის ოპერაციებსაც აწარმოებს. ეს ასევე ემთხვევა შარშან ჩვენ მიერ აღწერილ აქტივობას.
გავლენა
მიუხედავად იმისა, რომ ოპერაცია მეტ ყურადღებას უთმობდა მოკლე ვიდეოშიგთავსს და რამდენიმე ხელოვნური ინტელექტის ხელსაწყოს უფრო რთული გზით იყენებდა, მის მიერ გამოქვეყნებულ შიგთავსს, როგორც ჩანს, მხოლოდ შეზღუდული ნახვები და აუდიტორია ჰქონდა. 2025 წლის აგვისტოს მდგომარეობით, „Newstop Africa“-ს ძირითად X ანგარიშს მხოლოდ 172 გამომწერი ჰყავდა, ხოლო X-ის „საუკეთესო პოსტების“ ფუნქციის თანახმად, მის რომელიმე პოსტზე რეპოსტების მაქსიმალური რაოდენობა ოთხი იყო.
YouTube-ისა და TikTok-ის არხებს, რომლებზეც ხელოვნური ინტელექტით გენერირებული ახალი ამბების წამყვანი იყო წარმოდგენილი, დაახლოებით 1 900-1 900 გამომწერი ჰყავდა. TikTok არხმა 5 855 მოწონება მიიღო — მის მიერ გამოქვეყნებულ 56 ვიდეოზე საშუალოდ 105 მოწონება. ყველაზე პოპულარულ ვიდეოს 63 300 ნახვა ჰქონდა, ყველაზე ნაკლებად ნანახს კი — მხოლოდ 87. YouTube არხზე 50 ვიდეოს ჯამურად დაახლოებით 255 000 ნახვა ჰქონდა, ანუ საშუალოდ 5 100 ნახვა თითო ვიდეოზე, თუმცა ვერ ვხედავთ მტკიცებულებას, რომ ეს ვიდეოები ხელახლა გააზიარეს, მედიაში მოიხსენიეს ან სხვაგვარად ფართო გამოხმაურება მოიპოვა.
2024 წლის ოქტომბრის ანგარიშში ამ ოპერაციის თავდაპირველი შეფასებით, მან გავრცელების მასშტაბის სკალაზე მე-3 კატეგორიას მიაღწია. ეს შეფასება დიდწილად ეფუძნებოდა რამდენიმე სავარაუდო „საინფორმაციო პარტნიორობას“, რომლებიც თითქოს გაერთიანებულ სამეფოში დაფუძნებულ ვებსაიტებთან იყო დამყარებული. თუმცა VIGINUM-ისა და ღია წყაროების მკვლევრების შემდგომმა კვლევამ აჩვენა, რომ ეს „პარტნიორობები“, სავარაუდოდ, გამოგონილი იყო და ადმინისტრატორების დაუკითხავად შიგთავსის დასამატებლად „ამ გარე საიტებზე არსებულ ტექნიკურ ხარვეზებს იყენებდა“. ამის საფუძველზე ახლა ამ ოპერაციის აქტივობას უფრო მართებულად მე-2 კატეგორიად შევაფასებდით: აქტივობა რამდენიმე ინტერნეტპლატფორმაზე, თუმცა ავთენტურ თემებში მნიშვნელოვანი გავრცელების გარეშე.