ოპერაცია „დაფინანსებული უკმაყოფილება“: გავლენის მოხდენის მცდელობები
OpenAI-მ დაბლოკა სავარაუდოდ ჩინეთიდან მართული ანგარიშები, რომლებიც ხელოვნური ინტელექტით ინგლისურენოვან სოციალურ პოსტებსა და ესპანურენოვან სტატიებს ქმნიდნენ.
ეს შემთხვევის კვლევა თავდაპირველად გამოქვეყნდა OpenAI-ის 2025 წლის თებერვლის(იხსნება ახალ ფანჯარაში) ანგარიშში.
მოქმედი პირი
ჩვენ დავბლოკეთ ChatGPT‑ის ანგარიშები, რომლებიც ჩვენი მოდელებით მოკლე ინგლისურენოვან კომენტარებსა და ვრცელ ესპანურენოვან საინფორმაციო სტატიებს ქმნიდნენ. ამ აქტივობის დროითი განაწილება კონტინენტურ ჩინეთში სამუშაო საათებს ემთხვეოდა. ესპანურენოვანი სტატიები ლათინური ამერიკის საინფორმაციო საიტებზე ქვეყნდებოდა. თითქმის ყველა ვებსაიტზე სტატიების ავტორად ერთი პირი იყო მითითებული; ზოგ შემთხვევაში, ავტორის შესახებ ჩანაწერში ეს პირი დაკავშირებული იყო ჩინურ კომპანიასთან Jilin Yousen Culture Communication Co, Ltd (优森文化有限公司).
ქცევა
ამ ანგარიშებიდან ChatGPT‑ს მითითებებს ჩინურ ენაზე აძლევდნენ და ძირითადად კონტინენტური ჩინეთის სამუშაო საათებში აქტიურობდნენ. აქტივობის ნაწილი შეესაბამებოდა ფარული გავლენის ოპერაციას, რომელიც ცნობილია სახელით „სპამუფლაჟი“ და რომლის შესახებაც მაისში ვწერდით: იქმნებოდა მოკლე ინგლისურენოვანი კომენტარები და გამოსახულებები, რომლებიც აკრიტიკებდა ცაი სიას — დისიდენტსა და ჩინეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური პარტიული სკოლის ყოფილ პროფესორს. შემდეგ ეს შიგთავსი X-ზე ქვეყნდებოდა ანგარიშებით, რომელთა მმართველებიც თავს აშშ-ში ან ინდოეთში მცხოვრებ ადამიანებად ასაღებდნენ.
ამ ანგარიშების მიერ ჩვენი მოდელებით გენერირებული ტვიტები, რომლებიც X-ის ოთხ სხვადასხვა ანგარიშზე გამოქვეყნდა.
საქმე მხოლოდ ამ აქტივობას რომ შეხებოდა, შესაძლოა დაგვესკვნა, რომ ის, სავარაუდოდ, „სპამუფლაჟს“ უკავშირდებოდა. თუმცა, მოკლე კომენტარებთან ერთად, ამ ანგარიშებით აშშ-ის კრიტიკის შემცველ ვრცელ ესპანურენოვან სტატიებსაც ქმნიდნენ. ეს აქტივობა განსაკუთრებით ინტენსიური იყო პერუში 2024 წლის APEC-ის ფორუმის წინ. ამ სტატიების შესაქმნელად მოქმედი პირი ჩვენს მოდელებს საჯაროდ ხელმისაწვდომი ჩინურენოვანი სტატიების თარგმნასა და განვრცობას სთხოვდა.
შემდეგ ეს სტატიები ლათინური ამერიკის საინფორმაციო ვებსაიტებზე ქვეყნდებოდა, განსაკუთრებით პერუში, თუმცა ასევე მექსიკასა და ეკვადორში. საინფორმაციო ვებსაიტები სტატიებს ხშირად იმავე დღეს აქვეყნებდნენ, როცა ამ ანგარიშებით ChatGPT‑ში შიგთავსს ქმნიდნენ. თითქმის ყველა გამოცემა სტატიების ავტორად ერთსა და იმავე პირს ასახელებდა. ზოგი გამოცემა ამ პირს იმ კომპანიის იურიდიულ წარმომადგენლად მოიხსენიებდა, რომელიც, ჩვენი ვარაუდით, ჩინურია.
ეს პირველი შემთხვევაა, როცა დავაფიქსირეთ, რომ გავლენის მოხდენაზე მომუშავე, სავარაუდოდ ჩინეთთან დაკავშირებულმა პირმა ლათინური ამერიკის წამყვან მედიასაშუალებებში სტატიების გამოქვეყნება შეძლო. ზოგი პუბლიკაცია შესაძლოა ფინანსური გარიგების შედეგი ყოფილიყო: ერთ-ერთ სტატიას, რომელიც ღია წყაროების კვლევით აღმოვაჩინეთ, მითითებული ჰქონდა, რომ „დაფინანსებული“ იყო. გარდა ამისა, მოქმედი პირი ChatGPT‑ს იყენებდა ლათინური ამერიკის ერთ-ერთი საინფორმაციო ორგანიზაციის ესპანურენოვან ქვითრებთან დაკავშირებული ჩანაწერების სათარგმნად, რაც ფასიან გამოქვეყნებაზე მიანიშნებდა.
ამ მოქმედი პირის მიერ გენერირებული და ვებსაიტზე wapa[.]pe გამოქვეყნებული სტატიის ეკრანის ანაბეჭდი. მიაქციეთ ყურადღება აღნიშვნას „დაფინანსებული“, რომელიც დაფინანსებულ შიგთავსზე მიუთითებს.
რადგან კამპანია, როგორც ჩანს, დაფინანსებულ შიგთავსს იყენებდა და აშშ-ის პოლიტიკისა და პოლიტიკური ცხოვრების მიმართ უარყოფითად იყო განწყობილი, მას „დაფინანსებული უკმაყოფილება“ ვუწოდეთ.
გენერირებული პასუხები
ეს მოქმედი პირი ორი ძირითადი სახის შიგთავსს ქმნიდა: ცაი სიას მოკლე კრიტიკას ინგლისურ და ჩინურ ენებზე და ვრცელ სტატიებს ესპანურად.
ცაი სიას კრიტიკის შესაქმნელად ოპერატორი ChatGPT‑ს, როგორც წესი, სთხოვდა, ეპასუხა ცაი სიას მიერ გამოქვეყნებული ტვიტებისა თუ ვიდეოებისთვის, ან მასზე მედიაში გავრცელებულ ცნობებზე გამოხმაურებულიყო. ზოგი კომენტარი ეჭვქვეშ აყენებდა მის კომპეტენციას ისეთ საკითხებში, როგორიცაა ტაივანი, ინტერნეტი, ჩინური ლიტერატურა და ისტორია. სხვა კომენტარებში მას სავიზო წესების დარღვევაში ადანაშაულებდნენ.
ვრცელი ესპანურენოვანი სტატიები აშშ-ში სოციალურ და პოლიტიკურ განხეთქილებას ეხებოდა და, როგორც წესი, მიმდინარე მოვლენებსა და უახლეს ამბებს ეყრდნობოდა. თემებს შორის იყო უთანასწორობა, პოლიტიკური ძალადობა, დისკრიმინაცია და სექსიზმი, ასევე ცნობები დანაშაულის შესახებ და აშშ-ის საგარეო პოლიტიკის კრიტიკა. მნიშვნელოვანი ადგილი ეთმობოდა ისეთ სოციალურ კრიზისებსაც, როგორიცაა ნარკოტიკების მოხმარება და უსახლკარობა. ოპერატორი ხშირად ცდილობდა, ეს კრიზისები თუ პრობლემები ამერიკის ხელმძღვანელობის უუნარობის ან საზოგადოებრივი სისტემის მარცხის ნიშნად წარმოეჩინა. კამპანიის კრიტიკა, ძირითადად, აშშ-ის ორივე მთავარ პარტიას ეხებოდა.
გავლენა
ვერ აღმოვაჩინეთ მტკიცებულება, რომ სოციალურ მედიაში ცაი სიას წინააღმდეგ მიმართულმა შიგთავსმა რეალური მომხმარებლების მნიშვნელოვანი გამოხმაურება გამოიწვია. სოციალური მედიის ანგარიშებს, რომლებიც მას აქვეყნებდნენ, როგორც წესი, ცოტა გამომწერი ჰყავდა და მინიმალურ გამოხმაურებას იღებდა.
თუმცა, ეს პირველი შემთხვევაა, როცა დავაფიქსირეთ, რომ ჩინეთიდან მართულმა გავლენის ოპერაციამ ლათინური ამერიკის მედიაში აშშ-ის გასაკრიტიკებლად ვრცელი სტატიების განთავსება შეძლო. შესაძლოა, ეს ნაწილობრივ მაინც შიგთავსის გამოქვეყნების საფასურის გადახდით მოხერხდა, თუმცა, რამდენადაც ჩვენთვის ცნობილია, ეს მანამდე აღუწერელი მიმართულებაა, რომელიც სოციალურ მედიაში უფრო ტიპური აქტივობის პარალელურად მიმდინარეობდა. შესაძლოა, მას გაცილებით ფართო აუდიტორიამდეც მიეღწია, თუმცა გამოხმაურების დამოუკიდებლად დადგენა არ შეგვიძლია.
გავლენის ოპერაციების შედეგების შესაფასებლად გავრცელების მასშტაბის სკალას(იხსნება ახალ ფანჯარაში) თუ გამოვიყენებთ, რომელიც მათ 1-დან (უმდაბლესი) 6-მდე (უმაღლესი) აფასებს, ამ შემთხვევას მე-4 კატეგორიას (წამყვან მედიაში გავრცელება) მივაკუთვნებდით, რადგან ლათინური ამერიკის ამ საინფორმაციო ვებსაიტებს მკითხველთა ფართო აუდიტორია ჰყავს.
ამ აქტივობასთან დაკავშირებული გამოქვეყნებული სტატიების სათაურები
დავადგინეთ, რომ ეს სტატიები ემთხვეოდა ამ მოქმედი პირის მიერ ჩვენი მოდელებით გენერირებულ შიგთავსს.
მწარე სიმართლე იმის შესახებ, თუ როგორ სარგებლობს აშშ უკრაინის ომში გაწეული დახმარებით (La Republica, პერუ).
უსახლკარობის პრობლემის ტრაგიკული რეალობა აშშ-ში (Wapa, პერუ).
პალესტინელი აქტივისტის წინააღმდეგ აშშ-ის სანქციების შეშლილი ლოგიკა (El Popular, პერუ).
მასკულინობის აბსურდული სცენა (Libero, პერუ).
ყველგანმყოფი ჩრდილები (El Popular, პერუ).
პარტიული ელიტების უპატივცემულობა დემოკრატიის მიმართ აშშ-ში (El Popular, პერუ).
საარჩევნო გამოსვლებში გამჭვირვალობის ნაკლებობა და საზოგადოებრივი აზრით მანიპულირება (Libero, პერუ).
სასტუმროს თანამშრომლების გაფიცვა და ბრძოლა (La Republica, პერუ).
აშშ-ის სანქციების უძლურება და თვითშეზღუდვა (El Universal, მექსიკა).
უხმო ყვირილი ფენტანილის უღელქვეშ (La Republica, პერუ).
ქარიშხალი „ჰელენი“: ამერიკელი პოლიტიკოსების ცრუ განცხადებები და შეთქმულების თეორიები (Wapa, პერუ).
ტარიფების ბურუსი: ტრამპის მოკლევადიან შედეგებზე გათვლილი პოლიტიკა და აშშ-ის ეკონომიკის მომავალი (La Republica, პერუ).
სასურსათო უსაფრთხოების პრობლემა ამერიკულ საზოგადოებაში და მისი გავლენა სკოლებზე (Extra, ეკვადორი).
აშშ-ის ტრაგედია: როცა სიმართლეს მალავენ (Expreso, ეკვადორი).
ბავშვთა უსაფრთხოების კრიზისი აშშ-ში (La Republica, პერუ).
ძალადობის ჩრდილი ბრუკლინში (El Plural, ესპანეთი).
მკვლელის ფუფუნება: გადასახადის გადამხდელთა ფულით დაფინანსებული ოპერაცია (El Universal, მექსიკა).
ისრაელის მხარდაჭერა და ჰუმანიტარული კრიზისის უგულებელყოფა (La Republica, პერუ).
დესტრუქციული კონკურენცია აშშ-ის არჩევნებში (Wapa, პერუ).