ახალგაზრდების უსაფრთხოებისა და შესაძლებლობების განვითარება გლობალური ლიდერობით
OpenAI მოუწოდებს გლობალური თანამეგობრობას ერთობლივი მოქმედებისკენ ახალგაზრდების ხელოვნური ინტელექტის უსაფრთხოების მიმართულებით, სპეციალური AI უსაფრთხოების ინსტიტუტის მეშვეობით
AI შეიძლება ძლიერი ინსტრუმენტი იყოს ახალგაზრდებისთვის. მას შეუძლია დაეხმაროს სტუდენტებს რთული ცნების გაგებაში, ახალი ენის პრაქტიკაში, გასაუბრებისთვის მომზადებაში, შემოქმედებითი იდეების კვლევასა თუ ახალი უნარის შეძენაში. ისევე როგორც მე-20 საუკუნის შუა წლებში მთელ მსოფლიოში გავრცელებულ წიგნიერების მოძრაობას სჭირდებოდა ბეჭდური ტექსტის მასობრივი გავრცელება და კვალიფიციურ მასწავლებლებზე წვდომა, დღეს უსაფრთხო AI-ზე წვდომის უზრუნველყოფა გახსნის პერსონალიზებული სწავლების ახალ შესაძლებლობებს, ხელს შეუწყობს არასაკმარისად მომსახურებული ჯგუფებისთვის ბარიერების შემცირებას და გაზრდის სამუშაო ძალის მზადყოფნას.
რადგან პოტენციური სარგებელი ასე მნიშვნელოვანია, აუცილებელია, რომ ახალგაზრდებს ჰქონდეთ AI-ზე წვდომა უსაფრთხო, ასაკისთვის შესაფერისი და ჯანსაღი განვითარების მხარდამჭერი გზებით. ეს პასუხისმგებლობა პირველ რიგში მშობლებს ან თავად ახალგაზრდებს არ უნდა დაეკისროს. კომპანიებს, მათ შორის OpenAI-ს, ეკისრებათ პასუხისმგებლობა, პროდუქტები ნაგულისხმევად შესაბამისი დაცვის მექანიზმებით შექმნან და ამავე დროს ოჯახებს მისცენ ინსტრუმენტები და ინფორმაცია, რათა წარმართონ AI-ის გამოყენება.
როდესაც ამ თვის ბოლოს საფრანგეთის ევიანში G7-ის ლიდერთა სამიტზე სახელმწიფოთა მეთაურები შეიკრიბებიან, ახალგაზრდებისთვის AI-ის უსაფრთხოების თემა მთავარი ყურადღების საგანი იქნება. OpenAI შეუერთდება განხილვას ახალგაზრდების უსაფრთხოებაზე უფრო ფართო თანამშრომლობის, ინდუსტრიული სტანდარტების ერთობლივად ამაღლების გზებისა და საერთაშორისო ახალგაზრდული უსაფრთხოების ინსტიტუტის შექმნის შესახებ OpenAI-ის ახალი მოწოდების თაობაზე.
G7-ის ლიდერთა სამიტი ახალგაზრდების უსაფრთხოებაზე გლობალური კოორდინაციის იშვიათ შესაძლებლობას წარმოადგენს. მაგრამ სპეციალიზებული ინსტიტუტი უზრუნველყოფდა იმ უწყვეტობასა და შემდგომ ნაბიჯებს, რომლებიც ერთი სამიტის მიღმაა საჭირო, და დაეხმარებოდა მთავრობებს, მკვლევრებს, სამოქალაქო საზოგადოებასა და ინდუსტრიას ერთად გაეგრძელებინათ მტკიცებულებების გაზიარება, რეკომენდაციების შემუშავება და დროთა განმავლობაში სტანდარტების ამაღლება.
ამის განსახორციელებლად რამდენიმე სანდო გზა არსებობს: ახალი საერთაშორისო ინსტიტუტის შექმნა, ან არსებული თუ ახლად შექმნილი ეროვნული AI ინსტიტუტისთვის გლობალური მანდატის მინიჭება, რათა მან კვლევები, მტკიცებულებები და რეკომენდაციები მსოფლიოს პარტნიორებს გაუზიაროს. ყველაზე მნიშვნელოვანი ის ფუნქციაა, რომელსაც ის შეასრულებს. ახალგაზრდებისთვის AI-ის უსაფრთხოებას სჭირდება მუდმივი ყურადღება, სანდო მტკიცებულებები და პრაქტიკული სახელმძღვანელო, რომელიც ტექნოლოგიის ტემპს აუწყობს ფეხს.
ასეთ ინსტიტუტს შეუძლია დაეყრდნოს ფორმირების პროცესში არსებულ ინიციატივებს, როგორიცაა Common Sense Media-ის ახალგაზრდების AI უსაფრთხოების ინსტიტუტი, რომელსაც OpenAI Foundation უჭერს მხარს, ასევე პრაქტიკულ თანამშრომლობას განათლების სფეროს წარმომადგენლებთან, მათ შორის OpenAI-ის მუშაობას ამერიკის მასწავლებელთა ფედერაციასთან. მან ასევე უნდა გამოიყენოს რეალურ გარემოში დანერგვის გამოცდილება, როგორიცაა ესტონეთის სკოლებში ChatGPT‑ის ეროვნული გაშვება, სადაც OpenAI სტენფორდისა და ესტონელი მკვლევრების თანამშრომლობით სწავლობს გავლენას და ხელს უწყობს სწავლაში უფრო უსაფრთხო და ეფექტიანი გამოყენების განსაზღვრას.
OpenAI მიესალმება შესაძლებლობას, იმუშაოს საფრანგეთის მთავრობასთან, G7-ის სხვა მთავრობებთან და სამოქალაქო საზოგადოების, აკადემიური სფეროსა და ინდუსტრიის პარტნიორებთან ამ სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან საქმეზე და ახალგაზრდების უსაფრთხოების გლობალური სტანდარტების ასამაღლებლად.
მიგვაჩნია, რომ ახალგაზრდებისთვის AI-ის უსაფრთხოების ძლიერი ჩარჩოები, მათ შორის G7-ის შეხვედრებზე მიღწეული ნებისმიერი პოტენციური შეთანხმება, უნდა ხელმძღვანელობდეს იმ პრინციპებით, რომლებსაც აქ წარმოვადგენთ.
- კომპანიებმა უნდა იცოდნენ, როდის არის მომხმარებელი არასრულწლოვანი და გამოიყენონ ასაკისთვის შესაფერისი დაცვა. ეს ნიშნავს, რომ პროვაიდერებს უნდა მოეთხოვოთ ისეთი საშუალებების გამოყენება, როგორიცაა ეფექტიანი, კონფიდენციალურობის დამცველი ასაკის შეფასება, რათა განასხვაონ არასრულწლოვნები ზრდასრულებისგან, ხოლო როდესაც მომხმარებლის ასაკის დადგენა შეუძლებელია, ნაგულისხმევად გამოიყენონ დამცავი მექანიზმები. ამ საფუძვლის გარეშე, ახალგაზრდების დასაცავად საუკეთესო განზრახვით შექმნილმა მექანიზმებმაც კი შეიძლება ვერ მიაღწიოს იმ ახალგაზრდებამდე, ვისთვისაც ისინი არის განკუთვნილი.
- კომპანიებმა რეგულარულად უნდა შეაფასონ როგორც რისკები, ისე სარგებელი ახალგაზრდებისთვის და მათ მოსაგვარებლად ნაბიჯები გადადგან — სანამ ზიანი დადგება. ეს ნიშნავს, რომ პროვაიდერებს უნდა მოეთხოვოთ ახალგაზრდების უსაფრთხოების რისკების ყოველწლიური შეფასების ჩატარება და გამოვლენილი რისკების შესაბამისად პროპორციული დაცვის მექანიზმების დანერგვა. ასეთმა შეფასებებმა უნდა გაითვალისწინოს ახალგაზრდებისთვის არსებული რისკები მათი განვითარების ეტაპის, რეალური გამოყენებიდან მიღებული ემპირიული მტკიცებულებებისა და შესაბამისი კვლევებისა თუ მარეგულირებელი მითითებების საფუძველზე. შეფასებებმა უნდა განიხილოს არა მხოლოდ პოტენციური ზიანი, არამედ ისიც, უჭერს თუ არა AI მხარს დადებით შედეგებს, როგორიცაა სწავლა, შემოქმედებითობა, უნარების განვითარება და შესაძლებლობებზე წვდომა.
- მშობლებსა და მეურვეებს უნდა ჰქონდეთ ხელმისაწვდომი, მარტივად გამოსაყენებელი კონტროლის საშუალებები, რომლებიც დაეხმარება მათ შვილების გამოცდილების წარმართვაში და ამავდროულად ასაკისთვის შესაფერის დამოუკიდებლობას დაუჭერს მხარს. ეს უნდა მოიცავდეს ინსტრუმენტებს ძირითადი პარამეტრების სამართავად, მათ შორის მეხსიერების, მონაცემთა გამოყენებისა და დროის ლიმიტების ჩათლით. მშობელთა ინსტრუმენტები აქტიურად უნდა იყოს პოპულარიზებული, რათა მშობლებმა იცოდნენ მათი არსებობის შესახებ და ესმოდეთ, როგორ გამოიყენონ ისინი.
- ოჯახები იმსახურებენ მკაფიო და გასაგებ ინფორმაციას იმის შესახებ, როგორ იცავენ კომპანიები ახალგაზრდა მომხმარებლებს, ასევე შინაარსიან ინფორმაციას ახალგაზრდების მიერ AI-ის გამოყენების სარგებლისა და რისკების შესახებ. კომპანიებმა უნდა გამოაქვეყნონ უსაფრთხოების პოლიტიკა, სადაც განმარტებული იქნება, თუ რა დამცავი მექანიზმებია დანერგილი ახალგაზრდების დასაცავად, რომელი მშობელთა კონტროლის ინსტრუმენტებია ხელმისაწვდომი და როგორ ახლდება ეს დაცვის ზომები რისკების ევოლუციასთან ერთად. აღნიშნული გამჭვირვალობა აყალიბებს ნდობას და მშობლებს ინფორმირებული არჩევანის გაკეთებაში ეხმარება.
- კომპანიებს შემუშავებული უნდა ჰქონდეთ მკაფიო პროტოკოლები უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ სერიოზულ სიტუაციებზე რეაგირებისთვის,მათ შორის თვითდაზიანების, ექსპლუატაციის, ბავშვის შეცდენის, სექსუალური ექსპლუატაციის შემცველი კონტენტისა და სხვა მაღალი რისკის ინტერაქციების შემთხვევაში. ეს უნდა მოიცავდეს სერვისის ფარგლებში მხარდაჭერას, შესაბამის რესურსებზე გადამისამართებას და, საჭიროების შემთხვევაში, მშობლებისთვის დროულ შეტყობინებებს. კომპანიებმა ასევე უნდა შექმნან თავიანთი სისტემები ისე, რომ თავიდან აიცილონ ბავშვებისთვის სახიფათო ან განვითარებისთვის შეუფერებელი კონტენტის გენერირება, მათ შორის აშკარა სექსუალური ან ძალადობრივი მასალის.
- AI სისტემები, რომლებსაც ახალგაზრდები იყენებენ, უნდა შეიქმნას სწავლის, განვითარების და რეალურ სამყაროში ურთიერთობების მხარდასაჭერად — და არა მათ ჩასანაცვლებლად. AI უნდა იყოს ინსტრუმენტი, რომელიც ახალგაზრდებს ეხმარება სწავლაში, შექმნაში, უნარების განვითარებასა და მომავლისთვის მომზადებაში. ამავე დროს, კომპანიებმა უნდა დააწესონ მკაფიო საზღვრები იმ სფეროებში, სადაც ჯანსაღი განვითარება დამოკიდებულია ადამიანის განსჯაზე, რეალურ ურთიერთობებსა და პროფესიულ მხარდაჭერაზე.
- არასრულწლოვანთა პერსონალური ინფორმაცია დაცული უნდა იყოს. ეს ნიშნავს ახალგაზრდებისთვის კონფიდენციალურობის დამრღვევი, მიზნობრივი რეკლამის აკრძალვას და კომპანიებისთვის პერსონალური ინფორმაციის გაყიდვის აკრძალვას.
- ახალგაზრდების უსაფრთხოების ჩარჩოებმა ხელი უნდა შეუწყოს შესაძლებლობას, წიგნიერებას და დაცვას. ახალგაზრდებს უნდა ჰქონდეთ წვდომა AI ინსტრუმენტებზე, რომლებიც მხარს უჭერს სწავლას, შემოქმედებითობას, უნარების განვითარებას და მომავალ შესაძლებლობებს, და ამავე დროს უნდა ჰქონდეთ ცოდნა და კრიტიკული აზროვნების უნარები, რომლებიც საჭიროა AI-ის უსაფრთხოდ და პასუხისმგებლობით გამოსაყენებლად. ეს მოიცავს AI-წიგნიერების ხელშეწყობას და ახალგაზრდების დახმარებას, გაიგონ AI სისტემების შესაძლებლობები და შეზღუდვები, რათა ციფრულ სივრცეებში თავდაჯერებულად და პასუხისმგებლობით ჩაერთონ.
- ძლიერი ანგარიშვალდებულების მექანიზმები, მათ შორის დამოუკიდებელი აუდიტები, აუცილებელია იმის უზრუნველსაყოფად, რომ ეს დაცვა პრაქტიკაში რეალურად ეფექტიანი იყოს. აუდიტები უნდა ეფუძნებოდეს საერთო სტანდარტების ერთობლიობას, რაც სხვადასხვა იურისდიქციაში თავსებადი აუდიტის ჩატარების შესაძლებლობას უზრუნველყოფს. საკანონმდებლო ჩარჩოები უნდა მოიცავდეს ზედამხედველობისა და აღსრულების ზომებს, რათა მთავრობებმა შეძლონ შეფასება, რამდენად ეფექტურად ნერგავენ კომპანიები ახალგაზრდების უსაფრთხოების მექანიზმებს, ამცირებენ იდენტიფიცირებულ რისკებს და ასრულებენ ახალგაზრდების უსაფრთხოებისა და კონფიდენციალურობის დაცვის ვალდებულებებს.
ეს პრინციპები ასახულია იმაში, თუ როგორ ვქმნით და ვამუშავებთ ChatGPT‑ს — დაწყებული მოდელის ქცევითა და პროდუქტის დიზაინით, დასრულებული ექსპერტთა ჩართულობითა და რეალურ სამყაროში მხარდაჭერის მექანიზმებით.ჩვენ გავაძლიერეთ დამცავი მექანიზმები 18 წლამდე ასაკის მომხმარებლებისთვის, ავამოქმედეთ მშობელთა კონტროლის ფუნქციები პროაქტიული შეტყობინებებით და დავხვეწეთ ასაკის პროგნოზირების სისტემები, რათა ChatGPT‑მ უფრო ძლიერი დაცვა გამოიყენოს, მაშინ, როდესაც სავარაუდოა, რომ მომხმარებელი 18 წლამდე ასაკისაა. ჩვენი მოდელის სპეციფიკაცია, რომელიც აღწერს, როგორ უნდა იქცეოდნენ ჩვენი მოდელები, ასევე მოიცავს 18 წლამდე მომხმარებლებისთვის განკუთვნილ სპეციალურ პრინციპებს(იხსნება ახალ ფანჯარაში), რომლებიც პრიორიტეტს ანიჭებს მოზარდების უსაფრთხოებას, ასაკისთვის შესაფერის გამოცდილებას, რეალურ სამყაროში მხარდაჭერას და მკაფიო მოლოდინებს. პრაქტიკაში ეს ნიშნავს უფრო ძლიერ დამცავ მექანიზმებს თვითდაზიანების, სახიფათო აქტივობების, გრაფიკული კონტენტის, სხეულის აღქმისა და საიდუმლოების საკითხებზე, ასევე წახალისებას, საჭიროების შემთხვევაში მიმართონ სანდო ოფლაინ მხარდაჭერას ან კრიზისულ რესურსებს. როდესაც ასაკი გაურკვეველია, ნაგულისხმევად უფრო ძლიერ დაცვას ვიყენებთ.
AI, რომელიც ძლიერი დაცვის მექანიზმებით არის შექმნილი და მკაფიო მითითებებთან, ოჯახებისა და განათლების სფეროს წარმომადგენლების მხარდაჭერასთან ერთად არის შეთავაზებული, ახალგაზრდებს დაეხმარება უსაფრთხოდ ისარგებლონ ინსტრუმენტებით, რომლებიც სწავლას, შემოქმედებითობასა და შესაძლებლობებს აფართოებს. AI-ს შეუძლია დაეხმაროს სტუდენტებს რთული ცნებების გაგებაში, ენების პრაქტიკაში, წერითი უნარების გაუმჯობესებაში, კოდის წერილის სწავლაში, კვლევის ორგანიზებაში, შემოქმედებითი იდეების კვლევასა და იმ სამუშაოებისთვის მომზადებაში, რომლებიც უკვე იცვლება. პროგრამის „განათლება ქვეყნებისთვის“ მეშვეობით OpenAI მთავრობებთან და განათლების სფეროს წარმომადგენლებთან მუშაობს კვლევაზე დაფუძნებულ დანერგვებზე, ლოკალიზებულ სასწავლო ინსტრუმენტებსა და მასწავლებელთა გადამზადებაზე, რათა AI-ის მიღება მტკიცებულებებსა და საკლასო ოთახების რეალურ საჭიროებებს ეფუძნებოდეს. ეს სამუშაო უკვე მხარს უჭერს ეროვნულ საგანმანათლებლო ძალისხმევას ჩვენს პარტნიორ ქვეყნებში, მათ შორის ესტონეთში, საბერძნეთსა და სინგაპურში.
ლიდერთა სამიტში მონაწილეობის გარდა, პარიზში ჩავატარებთ OpenAI Forum-ს(იხსნება ახალ ფანჯარაში), რათა პრაქტიკული საუბარი გავმართოთ იმაზე, თუ როგორ შეუძლიათ მთავრობებს, მკვლევრებს, სამოქალაქო საზოგადოებას, განათლების სფეროს და ინდუსტრიის წარმომადგენლებს ახალგაზრდების უსაფრთხოების საერთო მიზნები კონკრეტულ დამცავ მექანიზმებად, სტანდარტებად და დანერგვის პრაქტიკად აქციონ. საფრანგეთის ელჩი AI-ისა და ციფრული საკითხების მიმართულებით, კლარა შაპაზი, შეუერთდება OpenAI-ის გლობალური ურთიერთობების მთავარ ოფიცერს, კრის ლეჰეინს, iRaise/Everyone.AI-ის ახალგაზრდების უსაფრთხოების ლიდერებსა და სხვა ექსპერტებს დისკუსიაში იმის შესახებ, თუ როგორ შეუძლიათ ახალგაზრდებს AI-ისგან სარგებლის მიღება რისკების შემცირების პარალელურად.
